Page 1 - МС 1998 N147-148
P. 1
«МҮРҮ САҺАРҔАТА 2 Ахсыҥньы 28—31 күннэрэ, 1998 сыл.
Дьон*1го үтүенү ба^аран... Салайааччылыын сэһэргэһии
Трофимов Петр Пет нар. 1983 сыллаахха
рович Джамбуллаады «Сельхозэнерго» холбо-
МИГАЛКИН АЛЕКСАНДР ВАСИЛЬЕВИЧ гидромелиоративная ин- һук директора. Онтон
титуту бүтэрэн инже 1988 сыллаахха оро-
1958 сыллаахха бэс ыйын 20 күнүгэр улуус кии- йуоннаады сибээс узе-
нигэр Бородоҥҥо төрөвбүтэ. нер идэтин ылбыта.-
Салгыы Амурдаады Ком лын начальнигынан үлэ-
ҮӨРЭҔЭ: ’Саха государственная университетын сомольскайга анааһын лиир. 1995 сыллаахтан
омук тылыгар факультетын 1980 с., ЫБСЛКС быһыытынан биир сыл «Сахателехом» госпред
Киин Комитетын иһинэн Москвада Үрдүкү комсо үлэлээн диплом ылбыта. приятие Бородоннооду
мольская оскуоланы 1985 с., Российскай Федера Онтон 1976 сыдлаахха филиалын директора.
ция Президенин иһинэн Москватаады салайыы ака- Уус-Алдаҥҥа кэлэн Ме Петр Петрович былы
демиятын Аспирантуратын 1993 с. бүтэртээбитэ. лиорация КСМК-тын рыын Новосибирскайга,
механигынан, 1980 сыл Сибиирдээди сибээс от
1994 с. философскай наука -кандидатын ученай лаахха райком дьаһа- делениетын кэтэхтэн үэ
гтепенин биһиги улуустан бастакынан ситиһиилээх- лынан «Сельхозхимия» рэнэн бүтэрэн сибээс ин
гнк көмүскээбитэ.
тэрилтэтин председате- женер-экономЛын идэ
Билигин Хотугу Форум Секретарпатыгар Саха лин солбуйааччынан ана тин ылбыта.
Республикатын бэрэстэбиитэлэ.
ОЛОРОР, ҮЛЭЛИИР СИРЭ: АХШ-гар Аляска
штатын Анкоридж куоратыгар. Телефон — сайдыы,
НАҔАРААДАЛАРА: Эдэр ученайдар уонна об-
щественнай наукаларга специалистар Бүтүн Союз- кэскил бэлиэтэ
гаады научнай конкурстарыгар кыттан ЫБСЛКС
Москва куораттаады комитетын \. лауреата, Саха Петр Петрович, эйигин уонна тэрилтэҥ үлэһиттэ-
АССР Верховнай Советын Президиумун Бочуотунай рин үүнэн эрэр 1999 сылынан эдэрдэлээн туран,
Грамотатынан, Саха Республикатыи Президенин ааспыт сылы үлэдэ-хамнаска туох ситиһиилэрдээх
Грамотатынан, ЫБСЛКС Киин Комитетын, түмүктээбиккитин билиһиннэрэргэр көрдеһөбүт.
ЫБСЛКС обкомун, Саха АССР культурада уонна — Бородоннооду киин станцияны таһынан улуус-
Ис дьыалада министерстзоларын, республика ба- Ra 20 А ГС үлэлиир. Быйыл Чэриктэйгэ уонна Дыг-
йыаннай. комиссариатын уо.д.а. Бочуотунай Грамо- даалга саҥа, «Омега» электроннай АТС үлэдэ Кипр
таларынан, ЫБСЛКС КК «Комсомолга активнай дэ. Ити курдук Дүпсүҥҥэ, Найахыга станциялар
үлэтин иһин», «ЫБСЛКС 70 сыла», «Ыччаттар уон уларытыллан оҥоһулуннулар. Бу барыта СР Пре
на студеннар аан доЯдутаады фестивалларын тэ- ’ зиденин ыйыытынан, улуус баһылыгын туруорсуу-
рийиигэ уонна ыытыыга активнай кыттыытын тунан бэйэбит управлениебыт үбүлээһининэн 4 элек
иһин», знактарынан «Активнай үлэтин иһин» троннай станция туруорулунна. Сыл төрдүс квар-
ДОСААФ знагынан 2 төгүл, ССРС медалларынан талыгар Чэриктэйгэ 52 точка үлэдэ книрдэ, ахсын
надараадаламмыта. ньы ыйга Дыгдаалга 10-ча телефону холбуур бы-
лааннаахпыт.Бу үлэлэргэ линия-кабель хаһаайыс-
тыбатын начальнига Н. П. Чаптыков, Дүпсүн стан
Ахсынньы 19 күнүгэр би- ордук сэргии көрдүҥ, тугу американец -биһиэхэ баа элэккэй буолууну, көмөлө-
циятын электромонтера Г. Д. Бочкарев, киин стан
һиги улууспутугар биир дойдугар олохтуоххун ба- рын курдук баайга-дуолга һө, сүбэлии сатааһыны.
дойдулаахпыт А. В. Мигал- дарыаҥ этэй? таласпат. Кинилэр «бадй» Иккиһинэн, хайаатар да ция электромонтера А. А. Слепцов, сибээс маастара
кин кэлэн барбыта. Кинипи — Америкада үлэлиир диэн тылга сыһыаннара үлэтигэр билиини: күүстээх В. Д. Скороходкин, электромонтер И. И. Петров,
көрсөн адыйах ыйытыыбы- пнтэриэһинэй, киһи элбэх- олох атын. Дьиэ, массыы- ирдэбиллээх, киэҥ билии- трактористар Д. В. Федоров, П. Ф. Саввин таһаа-
рыылаахтык үлэлээтилэр.
тыгар эппиэттииригэр кер хэ үөрэнэр. Ол да буоллар, на, даача — биһиэхэ ула лээх, үлУгин ымпыгын-
Халаан уутун содулугар тахсыбыт алдьаныы-кээ-
дөспүппүт. Бүгүн аадаач- киһи сылайара, кыһалдада хан баай буолладына, аме чымпыгын билэр киһи эрэ
һэнии бастакы күннэригэр быстах сибээһи бнэрии-
чыларбытыгар ону билиһин ыллаттарара ханна ба- риканец үлэлиир буолла ситиһинлээхтик, кыайыы-
'нэрэбит: рыай? Америкада туох да, маны барытын кредит лаахтык үлэлиир. Нуучча- гэ Н. Н. Петров, П. К. Варламов, М. Д. Петров,
— Александр Василье үчүгэйи көрөн, бэйэҥ дой ив ылыан сеп. Хата, ол он лыыта: человечный и ком И. И. Бочкарев, В. В. Сивцев, Г. Д. Бочкарев үлэ-
вич, бастатан туран, ах- дугар көһерөн .адалыаҥ нугар харчытын үерэххэ, петентный. лээтилэр. Онтон уу түспүтүн кэннэ саҥа биригээдэ
тылданнаах төреөбүт-үөс- этэй диир буоллахха, сүү- сынньалаҥар, атын дойду- Саамай сөбүлээбэтим ыытан чөлүгэр түһэрэр өрөмүөннүүр үлэни ыыттар
кээбит дойдуҥ буоругар пүнэн сылларга государ ларга туристыы барарыгар дьон хойутуурун, тылыгар дыбыт. Онтон Дыгдаалга сибээһи киллэриигэ На-
үктэммиккинэн эдэрдэлии- ство тутаах докумуонун туттуон con. i турбатып. Араас буолуон йахы станциятын электромонтера В. Н. Лебедкин’
бин. Биир дойдулаахтар- Конституцияны тутуһа үө- Ас-таҥас чааһыгар сеп, барыта эриэ-дэхси А. А. Слепцов үлэлээтилэр. Ити курдук Чэриктэй
гар үлэҥ-хамнаһыҥ, биир- рэммит дьон олоххо сы- улахан проблема суох. үчүгэй буолбат. Улахан гэ 42627 солк., Дыгдаалга 48117 солк., Арыы-Тиик-
гэ үлэлиир дьонуҥ-сэргэҥ һыаннара чыҥха атын. Мин Онон орто үлэлээх амери биричиинэнэн киһи хойу- к-э, Суоттуга 44260 солк. суумалаах чөлүгэр түһэ-
тустарынан кылгастык би- американецтар суукка-со- канец күннээди, ол эбэтэр туон сеп, ону сэрэтиллиэх- рии үлэлэрэ ыытылыннылар.
Лиһиннэрэргэр көрдөһөбүн. жуоҥҥа сыһыаннара Рос дьиэ-уот, ас-таҥас, хамнас тээх. Ол гынан баран, кн- Маны таһынан Бородоҥҥо, киин станция бэйэтин
— Хотугу Форум сэтнн- сияда баар буоллар дни ^элэр-кэлбэт кыһалдатын һини күуттэрэллэрин, хо- үбүгэр кэнники икки сылга 150 телефон точкатын
Ньи 8 күнүгэр ' 1991 сыл" саныыбын. Кинилэргэ да проблема оҥостубат. Ол йутуулларын олох сөбүлээ киллэрдибит. Онон үлэбит көрдөрүүтүнэн өрүс
лаахха тэриллибитэ. Хо барыта үчүгэй, табыЛлы- курдук, АХШ-ка улэлии бэппин. Дьоҥҥо истиҥник, илин эҥэринээди улуустар зоналарыгар Мэҥэ-Ха-
тугу Форуму хас да госу быт диир кыах суох. Ол сылдьан олох-дьаһах, ас- ытыктабыллаа?1тык сыһыан ҥалас кэнниттэн иккис миэстэдэ сылдьабыт. Эһиил,
дарство хотугу территория да үрдүнэн, американецтаР үөл, таҥас-сап проблемала наһар үчүгэй. Бэйэ-бэйэни улуус дьаһалтата көмөлөстөдүнэ Бээдигэ, Хомус-
ларын саланааччылара тэ- сокуону тутуһаллара киһи- рын түргэнн.ик быһаара" убаастыыр буоллахха, ки- таахха 50-нии №-дээх АТС үлэдэ киириэхтээх. Сыл
рийэргэ диэн быһаарбыт- ни сөхтөрер. Л^ин саныах- дын. Онтон туох ыарахат һи киһиэхэ харыстаһап, га былаан быһыытынан 100 оннугар 135 телефон
тара. Саха сирэ бу Форум пар, төһө да «демократия» тары керседун диэтэххэ өндөһөн, истиҥник - сыһыан точката үлэдэ киирдэ. Суоттуга станция эргэ буо
гга 1993 сыллаахтан чн- диэн тылы араастаан ей" маннык: бастатан туран, наһыахтаах. лан уонна уот куһаданынан телефонунан кэпсэтии
лиэн: Быйыл Саха сириюр .дөэтөллөр, араастаан бы- араас дойдулартан араас * мөдтүү сылдьыбыта. Онон саҥанан уларыгарга
ХФ Секретариата тэрилли һаардаллар, биир өйдөбүл өйдөөх-санаалаах, араас — Түмүкпэр, үүнэн эрэр туруорса сылдьабыт.
бита 5 сылын туолла. гэ чугаһата сатыам этэ. сайдыылаах (экономическая Саҥа Дьылынан биир д. й Биһиги тэрилтэбитигэр олохтоох бюджет 1377586
ХФ салайар, күннээди «Демократия — это соб социальная) государстве- дулаахтаргар тугу баҕх- солк., онтон республика 45391 солк. иэстэри тө-
үлэтин толорор киининэн людение законности». Tv.ix лар үлэһиттэрин кытта рыагг этэй диэн ыйытыы- лүү иликтэр. Сыанада уонна антимонопольнай по-
ХФ Секретариата буолар. барыта кээмэйдээх, cokv.it аалДар, .кэпсэтэр, уопсай ,лаахпын. литикада республикатаады госкомитет быһаарыы-
•ХФ Секретариата АХШ- харадар эппрэттиир буо- тылы булар чэпчэкитэ суох. — Саҥа Дьылга биир тынан тохсунньу ыйтан телефон иһин төлөбүр нэ-
гар территориятынан саа- луохтаах. Манна дадат ih Иккиһинэн, ХФ-ҥа баар дойдулаахтарбар күүстээх һилиэнньэттэн 85 солк. 10 харчы, тэрилтэттэн 212
май улахан штатыгар баар эттэххэ, «демократия —это Россия регионнарын бала- санааны, кытаанах доруо- солк. 40 харчы буолла. Нэһилиэнньэ төлөһо са-
Аляска саамай улахан куо вседозволенность» диэн ба һыанньалара, Россия үрдү буйаны бадарабын. Хас тыыр. Хамнас хойутаан кэлэрин биһиги өйдүүбүт.
ратыгар Анкориджка үлэ- дарааччылар Россияда ады нэн буоларын курдук, чэп биирдии бэйэбит үлэлиир, Билигин аны Саҥа Дьылтан хас биирдии телефону
лиир. Секретариат аан дой йада суохтар. чэкитэ суох буолан, үлэ- үөрэнэр сирбитигэр туох нан туһанааччылары кытта дуогабар быһыытынак
ду регионнарын сибээС- Бу «демократия» диэн ей лииргэ ыарахаттар үөс- баар билнибитйн, кыахпы үлэлиэхтээхпит.
и и р, кинилэр К о!- дөбүл олох туох баар^ара- күүллэр. Үсүһүнэн, ыара тын туһанан активнай по- Үөһэ ааттаммыт үлэһиттэри таһынан киин стан-
һалдаларын -үөрэтэр, баар ггатын барытын хабар. хаттар манан эрэ бүппэт- зициялаах буола сатыах- цияда Гермогенов Николай Гаврильевиһы кылаа-
ыарахаттары биир сомодо Онон, кыра одо эрдэхтэн, тэр эрээри, ханнык да дой ха. Биирдэ бэриллэр олох бынай специалист быһыытынан бэлиэтиэххэ сөп.
буолан, быһаарар гына кцһи ейунэи-санаатынан, дуга үлэлээтэргин төрөөбүт хо .ыраастык, холкутук.’ Ити курдук Карамзина Татьяна Павловна, Шадрин
үлэ ыытар. Секретариаты этинэн-хаанынан бу «демо дойдугуттан кэрэ, күндү эйэ дэмнээхтик, дьойчго Иван Иванович, Бочкарев Николай Николаевич,
Директор салайар. Кини кратия — законность» диэ сир суох. Дойдубун, ийэ- барытыгар үтүөнү эрэ бада суоппар Сивцев Григорий Новомирович тустаах
баара-суода 3 штатнай үлэ ни ылыннадына, рлохпут бин, бииргэ терөөбүттэр- ра олоруохха, ол туһугар үлэлэрин үтүө суобастаахтык толороллор.
һиттээх. Ону таһынан ин иннин диэки сайдан барыа бин, додотторбун, наһаа киэҥ билиигэ тардыһыах- Базабыт туһунан эттэххэ, дьиэбит-уоппут саҥа
ки бэрэстэбиитэл баарбыт. диэн өйдөбүл миэхэ баар ахтабын. Бэйэм бада са- ха. Маннык ыарахан кэм- олох ирдэбилигэр эппиэттээбэт. Биһиэхэ холоотох-
Япония Хоккайдо провин- Маны элбэхтэ хатылаан’ наабынан Москвада да, нэргэ бэйэдэ сэлээннэспэк- хо ыаллыы сытар улуустарбыт үлэлиир таһымнара
циятын бэрэстэбиитэлэ 39 олох аргыһа оҥостон олор Лляскада да барбатадым. кэ, найыламмакка, кыах быдан үчүгэй. Онон биһиги электроннай сданцияда
-х, икки үрдүк үөрэхтээх- дохпутуна, инники кэскил- Кэмсиммэппин гынан ба пы гын туһанан үлэлиэххэ. көһүөхпүтун наада. Дьодус таас дьиэ тутулларын
(Япониядй уонна Канада- лээх норуот буолуохпут. ран, дойдубар улэлиирим Баар кыһалдабытын бэйэ туруорсабыт. Ону улуус дьаһалтата өйүөн наада.
да үөрэммит), икки үчүгэй —„ Америкада уонна би- эбитэ буоллар ордук буо- бит быһаара сатыахха. Телефонунан сибээс диэн; биһиги сайдыыбыт, кэс-
кээн кыыстаах Маса Таксу йиэхэ Россияда олох-дьа- лур этэ. Маннык үлэдэ Ханн§ да буолларбыт тө килбит буолар.
чи. Кини иккис кыыһа Лип һах .таһыма чыҥха атын дойдубар, Сахам сиригэр рөчпүттэрбит, ийэлээх ада" Транспорынан хааччыллыы куһадана суох гынан
былырыын АХШ-гар Алис буоллада? Ол туһунан би- туһам кырата суох курдук. быт ааттарын түһэн биэр- баран уматык көстүбэт. Кэмчи. Ол да буоллар үлэ-
када төрөобүтэ. Сокуоннтй лиһиннэрэ түс эрэ итиэннэ Салайааччыларым да бу б-эккэ) хас биирдиибит һиттэр бары тустаах үлэлэригэр эппиэтинэстээхтэр.
сааһын ситиитэ -Америка Цтын дойдулар бэрэстэбии үлэбэр хааларбар, үлэлии Уус-Алдантан төрүттээхпи- Дьуһуурустуба быһыытынан сибээс быстыбатын ту
эбэтэр Япония гражданка тэллэрин кытта үлэлииргэр түһэрбэр бадараллар. Хан дин умнубакка, улууспут һугар кыһамньылаахтык үлэлииллэр.
та буоларын' Лин бэйэтэ ханнык ыарахаттары кер- на да буолларбын дойду" аатын кнртиппэккэ инни- Кылгастык радио үлэтин туһунан эттэххэ, кэлин
быһаарыахтаах. Маса Таке сөдүнүй? бар, Сахам сиригэр, туох бит диэки бара туруодуҥ. кэмҥэ биһиэхэ радио сибээһэ ночооттоох буолла.
училыын бйһиги иккиэн — Эппитим курдук, Эрэ‘ туһалаады рҥорбуг Провод нөҥүө радионы үлэлэтии эһиннэ диэххэ сөп.
— Александр Васильевич,
хайдах эрэ сүрдээдин эй- атын дойдуга үлэлнир үчү киһи диэн үлэлии сылдьа- кэпсээниҥ иһин аадааччы- Онон барыта эфирнэй, салгынынан буолуон наада.
Уопсайынан даданы радио үлэтэ барыта «Саха»
дөһөн, өйенсөн үлэлиибит. гэйдээх да, ыарахаттар- бын.
Ханнык да ыарахан бои- _.даах даданы. Үчүгэйэдиэн, — Александр Василье ларбыт ааттарыттан махта- на|Циональнай иһитиннэрэр-биллэрэр компанияда
пуруоска сөп түбэһэр бы- ханнык да киһн үлэлиир вич, Эн хайа да омук бэ набын. Эйиигин уонна дьиэ бэриллэн турар...
кэргэҥҥин үүнэн эрэр Саҥа
һаарыыны бииргэ ылабыт. буолла да, хамнастан ура рэстэбиитэлэ буоллун, ки- дьылынан эдэрдэлиибит! — Петр Петрович, кэпсээниҥ иһин баһыыба. Ин-
— Киһи ханна бадарар ты, олох туох баар кэрэтин йиэхэ ханнык хаачыстыба никитин даданы олох сайдыыТын батыһан нэһи-
сылдьан, тугу эмэ олус барытын билиэн сеп. Этил ны ордук сөбүлүүгүнүй? — Баһыыба. лиэнньэни телефонунан хааччыйыыга үлэдитигэр
сэргии, сэҥээрэ көрөрн лэрин курдук, ким үлэ- — Ким да, туох да үлэ- Интсрвьюну ылла: ситиһиилэри бадарабыт. Олох үөскэппит ыарахат-
баар буолааччы уонна лиир — ол дьоллоох. Үлз һит буоллун дьоҥҥо икки РФ журналистарын тарын туорааһыҥҥа дьон-сэргэ кыһалдатын өйдүүр
ону дойдутугар тиийэн баарын тухары дьиэдэ-уок- хаачыстыбаны эрэйэбин. Союһун чилиэнэ гүт махталлаах.
олохтуон, оҥоруон бада-. ка, олоххо-дьаһахха ула Бастакытынан; дьоҥҥо үчү Кэпсэттэ П. ПАВЛОВ.
рар. Эн Америкада тугу хан кыһалда суох. Орто гэйдик сыһыаннаһыыны, Данил МАКЕЕВ.
