Page 1 - Инникитин уерэх буолуо
P. 1
«MYPY САЬАРБАТА» 2 Атырдьах ыйын 2 кунэ, 1997 сыл.
С. С- Васильев — Борогонскай тереебутэ 90 сыла туолуутугар чеекай тэрийэр улэни ыы рын кёрууну бытаардыбыт. лайааччы сыыйаларын
тар эбит. Партийная мун- Кэмниэ-кэнэбэс ити богг- ■ыйан-кэрдэн биэрдэххэ,
Хайыат бугунтгу нуемэригэр Суоттуттан педагогическай улэ ветерана, кы_ пьахтар быстар мелтехтук, пуруос керуллубутугэр, буруйун билинэн туран,
раайы уерэтээччи И. И. Пирожков биир дойдулаахпыт С. С. Васильев — Боро бэлэмэ суох, политическая Шараборин естоехтору итилэри кеннерёрге. туо-
гонскай репрессия кэмигэр олотуо суох буруйдаммыт ыар куннэрин туойулуур ертунэн намыйах тайым- партия кэккэтиттэц устар ретарга дьаныардаахтык
доаумуоннар ксерокэпияларын суруйааччы кэриэстэбилин купнэринэн сибээстээн ira ыытыллаллар. Комму- туйунан этиилэр баалла- улэлэйиэхтээх. Оттон Ва
ыыппытын бийиги корреспондеммыт Лира Яковлева бэлэмнээйининэн улуус нистар ортолоругар идей- рын урдунэн. быыгабар сильев уонна Шараборин
аакааччыларын дьууллэригэр гайаарабыт. нэй-политическай улэ си- эрэ бидрэринэн Myirvp- хайдах гыпалларый? Ки-
РЕДАКЦИЯ. тэтэ суох буолан. револю- даммьгг. Оттон оройуон нилэр бастаан барытын
цияны. партия политика- биир салайааччыта Васи мэлдьэйэллэр. Онтон до-
_______________ ______ XXX------------------------------------ тын утарар ку‘.устэргэ льев сэбиэекэй дойдуга кумуоннарга оло^уран,
сири атыылаайын, атыы- чахчылары ыйдахха, дьэш-
1>СК(б)П Саха сиринээ- лайыы кенуллэммэтин би- кэтик косторун дакаас-
ци обкомун бюрота Пьур- Ишшкитин увРэх буолуо лэ-билэ, Конституциянан таатахха эрэ, сыыйаларын,
61 оройуонун урукку са- сир уопсай баайбыт буо- ал^астарын билинэр кур-
.чалтатыц — партия оро- лара бигэргэтиллибитин ур дуктар. Билинэллэр эрээ
йуоннаацы комитетын тар. Ол курдук, майна ту- лэйэн, улэцэ тахсыбат буо- соптеох харда биэрбэтэх- дунэн, ситэриилээх коми ри. итини барытын ситэ
урукйу секретарь^ Шара- тууну лимити тайынан лал.тарыттан кийи дьии- тэрэ, тороскуустары сара- тет наадатыгар диэн аат- ейдообетохтеруттэн тайаа-
бории, оройуоннаацы си- ыытыы олус- хойуутук тах- бэргиирэ, муодаргыыра лаабатахтара. Критика таан «.Кыйыл Октябрь» рар курдук ойуулууллар...
тэрии :ээх комитет пред- сыбыт. Лимити тайынан суелургуурэ туох да суох. диэн манна хапай да ийил- колхуостан сир атыыла- Итинник чиэйинэйэ суох,
сед те.чнн Васильев — тутуу советскай сокуонна Ол - курдук оройуончга либэтэ оройуон партийнай йар. ■ Итиэннэ араас но- >гуйтэри быйыы, партия
дьыалл.лэрыгар саамай йы куруубайдык кэйии 2688 улэлиир кыахтаах тэрилтэтигэр быйата кри луоктары, туйээннэри иннигэр эппиэтинэйэ суох
септоох уонна тоцоостоох буолар. Тутуу Ньурба колхуостаахтан К) келе- тика аанньа аахайыллы- олохтоон, колхуостаахтар буолуу кытаанах ирдэбил-
бы11 а а рыы 11 ы ы л быт. оройуонугар хайдах бы- йун кунуттэн ацыйацы 11 батын кордорер. бырааптарын куорвал- гэ, эппиэккэ тардыллыах-
йыы iа ахтык ы ы т ы л л ыбы - бырыйыана, 10—50 куп лыыр’. Оттон ити колхуос- таах!
Кырдьык, 1937 сыл ус- тый? Биллэрин курдук, ил диэри 32.6 бырыйыана, Партия оройуоннаа^ы та.р государство нолуокта.
татыгар бу оройуон сала- былаантга киирбэтэх, ке- 50—130 куиггэ диэри комитета улахан суолта- рыгар иэстэрэ билигинн’э Партия Саха сирииээви
йааччылара революцион- руллубэтэх тутууларга 16.2 бырыйыана, 130 ке- лаах партийнай боппуруос- диэри телеммекке сыл- .обкомун бюротун быйаа-
1. ай сокуоннайы толоостук харчы анаммат. ол эрээри, лойун кунуттэн ЭЛбЭЦИ — тары тумнар. Холобур. дьар. чаайынай бас би- рыыта Ньурба- эрэ сро-
кэйэп. тыа сиригэр нолуок оройуон салалтата ити 40.2 бырыйыана. 1937 партийнай тэрилтэ уунуу- лээччи ити иэстэри кыа- йубнун партийнай тэрил
полити::атып токурутан, балайыанньаттан тахсар ci>ri тумугун.эн дохуоту тэ. сана куустэрниэн туо- йан аахсыбата биллэр. тэтигэр сэрэтии буолбатах,
колхуостаахтар матсри- бэрт судургу, чэпчэки суо- уллэрии кердоруулэринэн луута. Бу боппуруоска Итинник быйыылар-май- бу бутуй республика, уо-
альнай иптэриэстэрин, бы- лу булбут — тутууну кол- харчынан дохуот 13,4 эрэ болбсмтб ууруллубатах. гылар колхуостаахтар ис- балас партийнай тэрилтэ-
раапгарын куорцаллаан, хуостаахтар колейун кун бырыйыана тунэтиллибит. Партиями киириини сехсу- тэригэр дьиксиниини, су- лэригэр кэлэр ортугэр кы_
бытэрхай баайынай интэ- нэрин суотугар ыытыы. оттсн оггорои тайаарыы туу кэмиттэн кандидакка гулээни уоскэппиттэрэ, ра§ы буолууга уеруйэх
РИЭЙИ! ЦИНИКИ К'.-еН'Н'Э Ити курдук Ньурбаца ороскуоттарыгап 10-тэн 8, себулэйэ.эччилэр болех- колхуостан маассабай тах буолуох тустаах. Ити боль
туппуттар. С’алайааччылаР культура, сыннылан- паар- тахса бырыйыан барбыт. торугэр 9 кийи киллэрил- сыыларга тиэрдибиттэрэ. шевистскай сэргэх буо
оу туктэри быЬыылары ката, райисполком дьиэтэ Онуоха 13 колхуоска улэ- либит. чилиэнинэн 3 эрэ лууну, критиканы, бэйэни
кытта (хсуйуохтарын он- уо.д.а. тутуллубуттар. йиттэр колейун куннэри. кийи ылыл.чыбыт. Хайдах бугун партий самокритикаланыыны, нэ-
нугар, маннык тубэлтэлэ- Культура, сынньалаш паар- гэр 17-лии эрэ кэпиэйкэ Маннык балайыанньа най тэрилтэ маннык ба, йилиэнньэни кытта улэцз
ри, дьайаллары бэйэлэри- катын тутууга «Кочай» хамнайы аахсыбыттар. Хо- торуетэ тугун? Партийнай лайыанньа^а хара^ын са энчирээбэт болбомтону су-
нэ.1 тэрнйээччилэр буол- колхуос 90 колойуп ку- лобур, Чапаев, Певзняк тэрилтэ маассалары кыт- бан олорбутай? Уойээ этил- тэрбэт буолар туйунан ве
буттар. Пти урдунэн. ки- иун. «Социализм суола» — аатынан. «Коммунист» та сибээйэ быстыбыт, дыпг либитин курдук, критика се тегул санатар.'.Бу хаа-
нилэр бу дьайыыдара пар 260, «Коммунист» —• 147 уо.д.а. колхуостарга. Ман биричиинэ итиинэ сытар. уонна бэйэни критикала- чыстыбалара суох биир
ныы тэрилтэвэ олоччу
тия, правительство кол- колейун куну бараабыт- ный ба-''айыанньа колхуос- Маннык балайыанньа уес- даманы тэрилтэ септеех
хуостаайьнпга ыытар по- тар. Пионерская лаацыр- тан маассабай тахсыыларга кээбитигэр бйллэн турар. суох. Быстах критической 'хайысханы тобулан, пар
.титикзтып токурутал ча дары тутууга колхуостаах- тиэрдибитэ, колхуостаах- оройуон салайааччылара бэлиэтээйиннэр, этиилэр тия, правительство поли-
ры н бэркэ бтэлчэрэ. гар собулэынэрэ ыйытыл- тар санаалара туйуутун буруйдаахтар. Шараборин, ситэриилээх комитекка,
партия оройуоннаа^ы ко- тикатын олоххо киллэрэрэ
Обком бюротун уураа - ла да барбата, бачча.бачча уескэппитэ. партия оройуоннаабы ко- митетыгар coiron. сутэн, кыаллыбата биллэр.
бар Ньурба оройуонугар бэрэбинэии киллэрэргэ Оройуонн’а партийнай митетын секретарын бы- ойон ийэллэрэ. Сала-
партия. правительство диэн колхуостарга уойэт- улэ тврдуттэн ыйыллыбы- йыытынан. большевистскай йааччылар итиннэ бэйэ- (« Социалистическа я
колхуостаайынчга ыытар тэн сорудах эрэ бэрнллэ- та ото костер. Туерт ман'- сэргэх буолууну кецулуех- лэрэ интэриэстээхтэрэ.
политикатыгар токурутуу- рэ. найгы суйуох партийнай ,тээт)ин ончугар, норуот ос- Якутия» хайыаттан
лар баачларын бигэргэтэр Бу КЭННИТТЭН ДЬОН КОЛ- тэрилтэ баарыттан биирэ теехтеругэр сои тубэйэн, Хас биирдии чиэйинэй Лира ЯКОВЛЕВА
чахчылар ацалы ллыбыт- хуостаайын тутулуттан кэ- эрэ ханнык эмэ полити- тороскуустар дьыачала- большевик, коммунист, са_ тылбаайа).
БСК(б)П Саха усбалас- апанан атын улэ^э бар- Кистэлэн. (б)П Саха уобаластаацы тин Президиумун уочарат-
таагдя комитетып 1938 .быппынан сибээстээн комитетын бюротун 1 №- таах мунньацып ьтытар-
сыл аттыннъы 9 кунунээ- Ньурба оройуонугар 1937 БСК(б)П КИИН КОМИТЕТЫГДР дээх сыйыарыытыи керун'). бын кен-уллээбэтэхтэрэ,
ци быйаарыытынан мин сыл бэс ыйыттан улэлээ- 2. Т. Певзняк. уойээ тейо эмэ Президиум чи
БСК(б)П кэккэтиттэн бэтэг,и.м (2,4 нуомэрдээх БСК[б)П Саха уобаластааьы коми этиллибит бары матыры- лиэннэрэ уонна бары
уйуллубуту м. (БСК(б)П сыйыарыылары керугг). тетын бюротун быКаарыытынан пар йааллары хайыспакка эрэ. ьпгырыылаахтар кэлбиттэ-
Саха > обаластааг,ы коми- Т. Певзняк ону аахсыбак- эмиэ ан'ардас бэйэтин айа рин урдунэн. Мунньахха
тетын бюротун быйаарыы- ка туран, бэйэтэ миэхэ тияттан уЬуллубут Сергей Степанович ра туйуулээх сыйыанынан кируллуехтээх бары боп-
тыи 1 №-дээх сыйыарыы- ейуемньулээх сыйыаныт- Васильевтан. салайтаран, Ньурба оро пуруостар. ол ийигэр су-
тын корцг). I тан, ити ааттаммыт оро- йуонун боппуруойун, ол йал боппуруостар, бэлэм-
|йубнтан мин барбытым нэммиттэриц аахсыбакка,
Мин партияттан олог>о ийигэр мин партийнойым миигин куорат Сэбиэтин
кэнниттэн тахсыбыт ал-
суох уйуллубутум туйунан бастарга буруйдаабыта. Сайабылыанньа туйунан боппуруойу ке- председателин эбээйинэ-
БСК(б)П Саха уобалас- руугэ кестен турар ыгым- йиттэн устуунан муггур-
TaaF,bi комитетын Партий- Холобур: сыйыыны тайаарда. даммыттара. Онон миигин
пай хонтуруолга комите а) Бийиги тутуу боппу- дацаны аахсыбакка туран, руллубатахтара, ohv тайы. Мизстэцэ бэрэбиэркэ- улэбиттэн, куорат Сэбиэ
тып (ред. ПКХ) партийнай руостарыгар тайаарбыт миигин тыа сиригэр но нан 1937 сыл иккис airaa- лээйини ыыпныт ОРПО тин пленума бигэргэтэ
коллегиятыгар биэрбит са курууба iij полит ическай луок политикатын току- рынаацы кэм1гэ тыа ха- инструктора Дьокуускайга илигинэ, а. э. дьыалалары
р'утууга буруйдуур (Yn йаайыстыбатын нолуога
йабылыапньабар суруйбу- алрастарбытын БСК(б)П наркома т. Жельвис—Куц- уонна культура, олох.дьа- самолетунан алтынньы 5 туппакка да сылдьан, 1938
тум. («А» сыйыарыыиы Саха уобатастааг,ы коми- кунугэр кетон кэлбитэ, сыт алтынньы 11 кунугэр
керун'). тетын бюрота уонна нер уонна САССР НКК йах нолуоктарын хомуур- 6-ка еребул этэ, алтын 11 чааска тохтоппуттара.
С АССР ИКС (ред. Народ- инспектора Андреев док дара 1938 сыл от ыйын 1
БСК(б)П Саха уобалас- ладной суруктарын. дьыа. кунугэр диэри толоруллу- ньы 7—8 куннэригэр ба Куорат сэбиэтин плену-
таацы комитеты:! ийинэп най Комиссардар Сэбиэт- ЛаларЫгаР корун1). Ити батахтара. Нолуоктары ры матырыйааллары бил- мун састаабыттан тайаа-
ПХК партш'шай коллегия- тзрэ) оссо 1937 сыл от этиллэр нолуок хампаан- телоейунтэн куотунар уон сэ уонна бэчээттэтэ охсу- ран баран, САССР Вер-
та бары чахчылары эргич- ыйыгар политическай сыа. ньаларын кэмнэригэр мин на натуранан хааччыйыы- батаца , а. э. алтынньы 8 ховнай Советын депута-
чи уорэтэн баран, миигпн набылы биэрэн туран, тэ- Дьокуускай куораттаацы ны соруйан тоцор дьон кунун киэйэтигэр бюроца тын быйыытынан быыбар.
рээйин тумуктээйиннэрн
пзртиябар чолугэр туйэ- Сэбиэт председателинэн (ити кэмн’э баалларын ур матырыйааллар сорохто- дааччылар ортолоругар
риэ диэн эр.энзбпн. Бу са- опорор, толору быйаа- улэлиирим. дунэн ) сэрэтиллибэтэхтэрэ, рун эрэ бэлэмнээбитэ, от- депутатскай улэни ыытар-
йабылыанньапы. мин эйи. рыыпы ылыммыттара кинилэртэн куйэйэн хому. тон сорцотун (уураах ба- бын боппуттара, суруйаач-
(БСК(б)П уобаластаа^ы
в) Оройуон тэрилтэлэрэ
ги болбомтог.утун БСК(б| комитетын бюротун. 1937 сыл куйунугэр ст йуу уо.д.а. ньымалар тут- рылын) алтынньы 9 куну чылар тэрилтэлэрин сас-
II Саха уобаластаабы ко туллубатахтара. Мин ити гэр бюро мунньаца саца- таабыттан уйуллуохтаа.
митеты! бастакы секрета С АССР ИКС быйаарыы. тиийбэт диэн матыыптаан- оройу irira ол кэмн-э улэ- ланыытыгар бэлэмнээби цым туйунан сэрэппиттэрэ.
ря т. Певзняк биир тулу- ларын уонна «А» сыйыа- нар, бодо1г колхуостар лээбэтэцим (машнайгы су- тэ. Итинэн БСК(б)Г1 уоба-
рыы 2.7—9 стр корун’).
йумтуота суох быйыылам- суейулэрин сорцотун атын hyex тэрилтэ дьыалалары- ластаацы коритетын бю Мин гражданская бы-
мытыгар хатыыбын. Ньурба оройуонун сала колхуостарга атыылыыл. гар. ол ийигэр партийнай ротун чилиэннэрэ' дьыала рааптарбын бас-баттах
йааччылара (мин кэлби. ларыгар сору к туруорбут- • эрилтэлэри кытта улэ- ис дьиггин кыайан билси- кэйэннэр хаста дацаны
Мин саныахпар, рес- тнм кэнниттэн) ол быйаа- тара, биирдиилээн уут-та. лээйин отделын инструк бэтэхтэрэ саарбахтаммат. дьаныйац тураннар, квар-
публикатаа^ы итиэннэ оро- рыыларга ыйы.тлар алцае- баарынай фермаларыгар тора т. Зызо матырыйаал- Холобур: -Ньурба боппу- тирабыи ылаары модьуй-
йуоннард ;абы партийнай. ыйыы-тоцуу тахсыытыгар руойугар мунньахтаайын буттара. Ол инниттэн хас
советскай -аппараттар дуо тары кэмигэр тута тор- уонна суейуну кыдыйыы- ларын уонна САССР Yn- устатын тухары баара кун аайы дьоннору ыытал-
йунастарыгар олорбут но дуттэн коннорер оннугар, га сылтах буолбутун аах кэ народнай комиссариа-
тып инспектора т. Анд суоца туерт ыйытыы бэ- лар, олортон сорохторо
баайынайдары кытта аах-
руот естоехторун НКВД сыыны уйатан-кэн’этэп ос- сыбакка ору о майы орто- реев уо.д.а. тумуктээйин- риллибитэ, биир реплика бэйэлэриц араспаанньала-
органнара тутуохтарытгаи тунан, мИигин УТФ суе ои'ойуллубута. Бюро чи- рын да ааттыыртан ак-
ылата, таб. Певзняк ол со дириггэппиттэрэ. Т. Пев йулэрин ыскайдаайьнпга пэрин Kopyir). лиэннэрин ертулэриттэн каастаналлар, (ВСК(б)П
зняк ол туйунан, а. э. ол
остоехторге бэйэтэ урукку ал^айы миэстэтигэр БСК буруйдуур («Улэ кууйэ», д) Миэхэ, тус бэйэбэр, тыл этиллибэтэцэ, Жель- Дьокуускай куораттаацы
ертугэр аахайымтыата (б)П уобаластаавы коми «Санников», «Ленин нау- сыйыаннаах чахчылара вистэн ураты (кнни бюро сака инструктора), хоспор
суох сыйыаннаспытыи тетын уонна САССР ИКС ката» колхуостар маты- суох эрээри. колхуос си чилиэнэ буолбатах). БСК киирэннэр «бу хос миэхэ
уонна кинилэрдиин ыкса от ыйынааг)ы уураахтары- рыйаалларын дьыалала- рин атыылайыыны уонна (6)11 Саха уобаластаацы кыратын, онон эппиэттээ-
сибээстзэдиттэн саллан, гар олобуран дьууллэйил- рыгар МТС-тан Никифо атыылаайыны тайаарыыга комитетын бюротун инни- бэтин» туйунан айацаетык
уолуйумтуо уонна кимиэ- ппбитин урдунэн. билигин ров докладнойугар. т. Ки буруйдуур (дьыалаларга нэ ким дацаны, ОРПО сэ- дойцохтууллар.
хэ да итэ$эйбэт буолан кэ1эн (1938 сыл алтын- риллин сайабылыанньаты ■ керун’). биэдиссэйин эбээйинэйин
барбыта. Т. Певзняк онтон ньыга — 16 ый ааспытын гар уо.д.а. коругг). Окон, миэхэ сыйыан толорооччу Горскай даца 4. Итинник сыйыанна-
сычтаап мин партийное- кэнниттэн) эмиэ ол боппу- г) Биирдиилээн бас би- наах чахчылара уонна ма- ны, БСК(б)П уобаластаа- йыы кэнниттэн куоракка
пыц быйаарыыга торут руойу иккистээн эргитэн, лээччилэр улаханнык хаа- тырыйааллара суох эрээ цы комитетын секретаря мин НКВД органнарынан
сыыйа, айара туйуулээх миигин буруйдаайын то- лан ийиилэрэ баарын ур ри, аиардастыы миэхэ т. Певзняк дацаны маты тутуллубутум туйунан
позицияны тутуспута, ити дунэн, кэккэ советскай.ха- ойуоннэниитин тумугэр ба рыйааллары ырыппатах- кэпеэтиилэр тарцаналлар.
миигпн кытта сибээстээх руотун курдук оггордо. йаайыстыбаннай дьайал- ры пти буруйдаайыннары тара, бэйэм хаста дацаны Бука араайата, ол ускай-
боппуруостары сачгыы бы б) Тт. Жельвис—Куц- кердоспутум урдунэн, мии- даайыннартан ситимнээн,
йаарыыга эмиэ дьайбыта. пеп уонна Андреев бэйэ- лары тоцууга буруйдуур. суктэрэн туран. БСК(б)П гинниин бэсиэдэлэспэтэх- миигин публичнай библио
ларин докпадпойдарыгар Ол туйунан матырыйаал- уобаластаацы бюротун тека клиенин испиийэгит-
1. Мин Дьокуускай куо- тэрэ дацаны.
ранка Саха АССР 15 1937 уонна 1938 сыллар- ларга этиллэринэн 1937 муннарыыга тириэрдэн, 3. Партияттан уйуллу тэн кытта соппуттар, кар-
сыллаах убулуейугэр кыт- даахха нолуоктаайын хам- сыллаацы натуранан хаач- бюро уураацынан миэхэ бутум нен-уе кунугэр тута тотекабын мэлиппиттэр.
тарбынан уонна салгыы паанньатыгар токурутуу- чыйыылар, ол ийигэр бур- тус бэйэм окорботох бу сереен, ол аата 1938 сыл Ити тумугэр оннооцор та-
Дьокуускай куораттааъы лар тустарынан быйаччы дугу уонна хортуоппуйу ру йбун сошнуур быйаа- алтынньы 10 кунугэр,
Сэбиэт председгтелинэн ыйбыттарыи кытта торут туттарыы кэмигэр толо- рыыны ылыннарда. (БСК Дьокуускай куорат еэбиэ- (Бутуутуи 3 стр. кор).
