Page 1 - Нарын, кэрэ талаанынан ологу истинник туойан
P. 1
ЛЕНИНСКЭИ ТЭРИИЭЭЧЖИ 4 Баладан ыйын 28 кунэ, 1982 сыл.
БиИиги биир дойдулаахпыт, поэт С. С. ВАСИЛЬЕВ тереебутэ 75 сылын туолла -
Иннокентий АРТАМОНОВ
Сергей Степанович Васильев (Борогонскай) 1907 сыллаахха бала
бан ыйын 25 кунугэр Бородой улууЬун Суотту нэЬилиэгэр уерэдэ
суох, дьаданы саха кэргэнигэр тереебутэ. Кини 1926 сыллаахха Сергей Васильев уггуогар
диэри бэйэтин улууЬун оскуолаларыгар уерэммитэ.
Онтон 1926 сыллаахха Якутскайдаады учуутал техникумугар уерэ- (75 саайын ' туолуутугар)
нэ киирэр. Ити техникум бастакы келуенэ саха советскай интелли.
генцията иитиллиитигэр ураты суолтаны ылбыта, биЬиги бастакы .Манчаары от курдук
учууталларбыт, кэлин киэнник биллибит, Саха сиригэр советскай Кыыдааннаах кыЬыны
тутулу туругурпут общественнай деятеллэрбит, бастакы келуенэ Кыйдаатын- хорсуннук,
суруйааччыларбыт уонна артистарбыт—бары кини истиэнэтиттэн Санаттын куех сааЬы,.
тахсыбыттара. Хас биирдии хоЬоонун-,
Хас биирдии поэмаи,
1929 сыллаахха Сергей Васильев поэт быЬыытынан «Арамаан ар-
тыала» диэн беден поэматын суруйан норуотугар киэн-ник бил- Олорбут олодугг —
Эн улэн, oxcyhyyn.
либитэ.
Уйэбит хардыытын,
1932 сыллаахха Сергей Васильев Мэнэ-Ханалас оройуонун ситэ- Кэм кэрдии ааЬыытын,
риилээх комитетын председателинэн икки сыл устата улэлии сыл- Тулуйда суруйуун,
дьан, ол улэтин тумугунэн, 1935 сыллаахха «Мэиэлэр хайа урдутэр» Ол буолла — эн дьолун,
диэн хоЬоонун кинигэтин таЬааттарбыта. Билигин да суолтатын су-
тэрбэт «Сэттэ туруйа» диэн поэма аан бастаан ити кинигэдэ бэчээт- Манчаары ньургуннуу,
тэммитэ. Махталлаах ырыада,
Уйэ-саас уруйдуу
Сергей Степанович айар улэтэ урдуктук сыаналаммыта. Кини хас Бар-дьонуи ыллаата.
Да орденнарынан уонна медалларынан надараадаламмыта. Барыта Кэриэстиир эн ааккын
сахалыы уонна нууччалыы тылларынан 30-тан тахса кинигэни бэ- Тереебут норуоппут,
чээттэппитэ, П. А. Ойуунускай аатынан республиканскай бириэмийэ Ол аата — еруутун тыыннааххын
лауреата буолбута. БиЬиги Сэргэйбит.
Суотту бэс мырааныгар
Нарын, кзрэ талаанынан - оло^у истигник туойан I I I
Номнуо 15 сыл ааста... кэлэн (балачча уЬун этэ) талыллыбыт айымньылары- поэтическай форматын со- Улуу Лена ерус солко ну-кэрэни кэрэЬэлиир—
Мин кинини аан бастаан нойосуус уерэтэн кэбистим. гар киирии тылын маннык нуна елбеербет. БыЬата, куех Суоттутун урдук бэс тыллар сибэккилэр, саха
уонна тиЬэх керуум... Со- Эппит кэмнэригэр, балач- савалыыр: «БиЬиги бастакы кырдьыбат айымньы. мырааныгар саха биллии- лыы орнаменнар тимиргэ
(рох ардыгар олоххор ха- ча эрдэ содус оройуоннаа- советскай суруйааччылар- Сэрии кэнниттэн кыра- лээх суруйааччыта, поэт туЬэриллэн кырааскаланан
Ьан да умнуллубат керсу- БЫ кулуупка тиийбитим Быт бары кэриэтэ—сан-а кый хоЬооно—«Барыта обо- Сергей Степанович Васи ойууламмыттар.
hyy баар буолар. (билин-н-и библиотека), оБо- кону лун туппут улэлээн лор иЬин»,—-сааскы этин-- льев—Борогонскай 75 саа- Москва куоракка Мыти-
Биир дойдулаахпын, Са тук санаабар ааттыырбынан иитиллэр норуот ОБОЛОрО— нии сатараабыта, ким бары Ьын туолар кунугэр ейде- щыга аналлаах сакааЬынан
ха сиригэр киэн-ник билли артистар сынньанар хосто- сун-кэннээх революционней та сэриини утарар, эйэни бунньук памятнигы аЬыы кылааккайдаммыт сиэрэй
бит поэты, П. А. Ойуунус ругар хайы-уйэ араас бил- уларыйыылар кэмнэригэр хойуйар кэмигэр Сергей церемонията тэрээЬиннээх- мраморынан он-оЬуллубут
кай аатынан республикан бэт, мааны бабайы тан-ас- бэйэлэрин общественнай Васильев норуот истин- са- тик ыытылынна. суруйааччы айар талаанын
скай бириэмийэ лауреатын таах-саптаах дьон баар олохторун, ону кытта сэргэ наатын соЬуччутук уонна Поэт Сергей Васильев уонна общественнай дея-
Сергей Степанович Васи буолбут этилэр. Кимтэн эрэ айар улэлэрин савалаабыт- чуолкайдык даваны эппитэ. сырдык кэриэЬигэр туруо- тельноЬын кинигэлэринэн
льевы (Борогонскайы) 1967 ыйыппыппар поэт Сергей тара, улуу классовай охсу- Онтон биЬиги билигин да руллубут памятнигы аЬыы- символлаан кердерер су-
сыллаахха куЬун керен ту- Васильевы ыйан кердерде. Ьуу уотугар буЬан-хатан радионан Грант Григорян га уонна тереебут кунун дьу улахан обелиск-памят
.рардаахпын. Билигин да Кини аттыга£> эмиэ мааны тахсыбыттара. сыыйыллаБас музыканан бэлиэтээЬинтгэ Саха сирин ник уеруулээх быЬыыга-
кини кыраЬыабай дьуЬу- баБайы киЬи, поэт Инно Сергей Васильев итинник ессе уЬун уйэлээбит «Кыр- Суруйааччыларын СоюЬун майгыга аЬылынна. Керееч-
нун, киЬини тардар ыраас кентий Артамонов турара. улуу охсуЬуулар опыттары- гыттар, уолаттар» диэн представителэ, «Хотугу су- чулэр иннилэригэр айар
куолаЬын чуолкайдык ей- Поэкка аналлаах дакы- гар буЬан-хатан тахсыбы- Сергей Васильев ырыатын лус» сурунаал прозада ре улэтин угэнигэр сылдьар
дактора Николай Габышев, поэт поэтическай мессуенэ
дуубун. Онтон ол тубэлтэ- лааты Н. Д. Бурцев он-орбу- та. Кини айымньыта бэйэ иЬиттэхпинэ, кырдьыга да-
ни кэпсиир буоллахха ман- та. Элбэх дьон поэты 60 тин биллэр-кестер улахан Баны сурэхпит эймэнэр, биир дойдулаахпыт поэт уонна тыыннаавын курдук
нык: сааЬынан эБэрдэлээбитэ, общественнай олоБуттан, санаабыт эрчимирэр: Иннокентий Артамонов, арылхай киэн- харахтары-
Никандр нан
дуоспуруннаахтык
кинооператор
...УЬун перемена кэмигэр, онтон уерэнээччилэр аатта- охсуЬуутуттан ыкса ситим-
Муру орто оскуолатын VII рыттан тылы миэхэ биэр- нээх. Ити биЬиги бириэмэ- Ырыанан уЬуктар Саввинов, ЯкутскайдааБы улуу Ленаны, Саха сирэ
«а» кылааЬыгар уерэнэ биттэрэ. ТрибунаБа тахсан бит суруйааччыларын су- БиЬиги дойдубут. телевидение уонна радио сайдар киэн- дуолун одуч-
сырыттахпына классоводум хоЬооммун нойосуус ааван рун уратыларынан буолар. Ырыанан хардыылыыр улэЬиттэрэ, суруйааччы луу, билэ-кере олорор гы-
А. 3. Андросова ьпгыран биэрбитим, сэрэххэ дии са- Онон Сергей Васильев— оБОлоро, аймахтара уонна на он-оЬуллубут. Поэт мес-
ылан, еруу ыксаллаах уон наан хоЬооммун иннибэр советскай эпохава уескээ- БиЬиги норуоппут. кунду ыалдьыттар кэлбит- суенун анныгар «Сергей
на тиэтэтэр куолаЬынан, уурунан, ол эрэн текспин бит, дьшгнээх советскай Итинэн эргитэ, ахта са- тэр. Степанович Васильев—Бо
ейдуур-саныыр да толкуйу кербетедум. Сити кэннит- поэт». Миитини 19 №-дээх рогонскай» диэн тыллар
наан кердеххе, Сергей Ва СуоттутааБы СПТУ дирек уонна тереебут, елбут да-
биэрбэккэ нууччалыы биир тэн президиум остуолугар, «...Сергей Васильевпыт сильев поэт быЬыытынан тора Е. П. Старостин аста талара дьэрэлиЬэн кестел-
тыынынан кутан кэбистэ: миэстэбэр олоруох курдук ыраахтан истин-ник мичээр- саха норуотун советскай уонна тыл эттэ. Кини бэйэ лер.
— Баанньа, ейдуур ини- буолан истэхпинэ, Сергей дээбитинэн киирэн, угэЬи- кэминээби олоБун бары кэ- тин этиитигэр СПТУ кол
гин, эн билигин учитель- Степанович миигинниин Памятнигы аЬыыга про
нэн ааБар илиитин куерэч- мин ахсаабакка хоЬуйбут, лектива С. С. Васильев аа- заик Н. А. Габышев, улэ,
скайга баран Ия Петровна- илии тутуста, баЬыыбалаа- чи котеБен: «Уруй буол- туойбут эбит. «Улэм, оло- тын уйэтитэргэ конкурс сэрии ветерана Н. В Пер
ны керсуен-, кини эйиэхэдэ та, хоЬоонноох кумаавыбын
лун!» диэх этэ. Ол суох. Ол Бум суолунан ырыам, хо- биллэрэн композиционнай мяков — Малаайка, поэт
xohooH биэриэ, ону нойо- ылан хаалла. Дьэ, онно ула- оннутар кини теленнеех Ьоонум аргыс буолара»,— ис хоЬоонноох ограданы уола С. С. Васильев, ССКП
суус уерэтиэн-, киэЬээнтгэ ханнык кыбыЬынным, ык
диэри уонна киэЬэ 7 чаас- саатым... Хайа икки арды айымньылара тереебут но- диэн, кини сепке да эппит. он-орон уонна хомуйан ту- райкомун уонна райсовет
руотун утумэн угус еыл-
тан поэты кытта керсуЬуу- гар эбитэ буолла, хас да ларга уруйдуу-айхаллыы Сергей Васильев дьол- руорбуттарын кэпсээтэ. исполкомун представителэ,
гэ ол хоЬоон-н-ун аадыан-, сиринэн бук тутуллан ку- сылдьыахтара».— диэн су- лоох киЬи этэ. Кини бэйэ КомпозицияБа тыа сирин оройуоннааБы музей дирек
туЬэн биэрбэт инигин, поэт маавым номнуо киртийэн, руйар «Олох, дьол куу- тин хоЬооннорун «Мин си- оловун, айылБатын, со- тора Н. С. Пестряков
аата Сергей Степанович эбиитин арыы-сыа тохто рээннээх ырыа Ь ы т а » бэккилэрим» диэн ааттаабы- циалистическай олох сай- уо.д.а. тыл эттилэр.
Васильев диэн, умнубат охсубут этэ. («Кыым». Балабан ыйын 25 та». дыытын талааннаахтык хо Суотту эбыс кылаастаах
инигин! Биэчэр тумугэр Сергей кунэ. 1977 сыл.) диэн ыста- Бу ыстатыйава Семен Ьуйбут поэт Сергей Васи оскуолатын уерэнээччилэ-
Мин сан-ардыы «ээх» Степанович бэйэтэ тыл эп- тыйатыгар Василий Прото Данилов, Василий Прото льев айымньыларын ис хо- рин уонна учууталларын
диэн истэхпинэ, Алексан питэ, оройуон салалтатыгар дьяконов—Кулантай. дьяконов уонна Николай Ьоонунан ойууланан керде- кытта умнуллубат керсуЬуу
дра Захаровна илиибиттэн махтаммыта, Николай Да Габьппев этиилэрин ахты- руллубут. Тыа сирин кэрэ- ыытылынна.
Суруйааччы Николай Га-
соЬон дэллэритэн иккис нилович он-орбут дакылаа- бышев доБорун Сергей Ва быт биричиинэм диэн, саха тэ, уер сэттэ туруйа, утуе- Н. ПЕСТРЯКОВ.
этээскэ Tahaapa охсон, Ия тын себулээтим диэбитэ. литературатыгар ус тус-
Петровнаны буллара оБус- Кэлин суруйааччылар- сильевы иЬирэх, истин- тыл туЬунан суоллаах-иистээх
та. Эбии ыксаатым. Хата дыын билсэн баран ейдее- ларынан ахтар: «БиЬиги ки суруйааччылар уЬуен Сер
нини ерге диэри ортобуту-
Ия Петровна холку киЬи техпунэ, ханнык бадарар гей Васильевка ада поэт
буолан биэрдэ, мин ыксаан, улахан суруйааччы киЬи гар баар курдук саныахпыт. быЬыытынан ытыктабыл-
тиритэн келеЬун тахсыбыт быЬыытынан аламаБай, те Норуотун кытта ситимнээх ларын биир тыыннаах
сууспун керен аЬыннава реебут норуотугар кэрэни, улэЬит киЬи, биллэр суру иэйиинэн истин-ник этэл-
буолуо: утуену эрэ баварар олус йааччы олобо yhyyp. Сер лэр, кини поэзиятыгар не-
гей Васильев диэн — саха
— Туохха ын-ыттарбып- уйан дууЬалаах, истин- иЬи- литературатьггар ытыкта- пуен нергуйэллэр, сугуру-
пын классоводун- эттэ ини. рэх иэйиилээх буолар. быллаахтык иЬиллэр аат йэллэр.
ХоЬоонун- бу баар. КиэЬэ Сергей Васильев поэт да, этэ. Тереебут норуота ки Мин саныахпар. Сергей
хойутаабакка, чаас ан-арын киЬи да быЬыытынан хай- нини партийнай улэЬит, де Васильев поэт быЬыытынан
инниттэн кэлээр. Чэ, учу- дэбын угустэр суруйбутта- путат быЬыытынан эмиэ ессе дирин-ник уерэтиллэр,
гэйдик ааваар. ра, ахтыбыттара. М. Горь- киэн-ник билэллэрэ. БиЬиги
Оччолорго мин, суру- кай аатынан РСФСР Госу- эдэрбитигэр «Арамаан ар- хоЬоонноро научнай етту-
йааччы эбэтэр поэт диэннэ- дарственнай бириэмийэтин нэн чин-этэн ырытыллар
рин харахтаабатах киЬи, лауреата, саха народней тыала» поэманы нойосуус кэмнэрэ кэллэ дии саныы-
биэрбит сахалыы хоЬоонно- поэта Семен Данилов 1958 билэрбит. Билигин да ити бын.
рун, уруок бутэн дьиэбэр сыллаахха Сергей Васильев поэма эргэрбэт, тыла-ehe, И. МИГАЛКИН.
