Page 1 - Олох, дьол куурээннээх ырыаьыта

9
Поэт С. С. Васильев тереебутэ 70 сылын туолла гыЬа», «Андаб»р», «Ленскэй солкуобайым», «Мин сибэкки-
лэрим», «Эн илиигин баттаа-
абатыйыыта», «Улуу суол»,
«Москва», «Сэрии буолбут тык», «Бары оболор иЬин»
ойууругар» уо. д. а. Ийэ дой- диэн хсЬоонноругар санаатын
дуну кемускуургэ, революция дир икни к иэйэн туран эппитэ.
Манна , биЬиги биЬирээн
к ы а йы ыт ьгн аран*ач ч ы л ы ы р га поэт оччотообу тылларын ха-
Олох, дьол куурээннээх ырыаЬыта хоодуот санааларын тустээх- тылыыбыт:
советскай дьонно-р хорсун-
тик, телкелеехтук этэн кер-
«Эйэ кыайыа!
дербутэ. Эйэ суолун биЬиги улуу
Поэт «Андабар» хоЬоонугар партиябыт
этэр: Тустээн, ыйа ту pap!
АХА СОВЕТСКАЯ ЛИ- ити барыга С. Васильев айым- «Дьон-норуот уЬуктуута, утуе Эйэ иНин советскай норуот
ТЕРАТУРАТА бэйэтин ньыларыгар чабылхайдык уйэ уунуутэ сана куннуу сы- «Ээй, Эрэллээх куйах буолар!»
С Свйдыытын бары кэр­ ойууланан кердоруллубутэ. дьаайа, ыБыах ырыатыныо| Дьэ эрэ, кууЬу-уобу тумуех! Саха литературатын сай­
диис кэмн.ригэр, Улуу Ок- Ол иЬин бугун поэт тереебу-' ын-ыра турубута: Дьэ эрэ, тутта-хапта туНуех! дыытыгар Сергей Васильев
тябрытан дьолломм.ут caira тэ 70 сылын туолуутугар, би- Илин халлайн иититтэн, Буулдьа-толон улуйан «Аччыгый уол» диэн хоИоону-
уйэ. киБитин охсуБуутун, Биги Сергей Васильев саха Итир былыт кэнниттзн Буурба курдук ытаата, нан романа боччумнаах миэс-
куурээннээх улэтин, терее- норуотун олобун летопиБын Сарыал уота чабылыйан Олох-дьаЬах барчаланан тэни ылар.
бут кыраай дохсун сай- айыыга биир активней кыт- Сан"а кунум арылыйан, Урусхал курдук кумаланна... Поэт кэлин беден уонна
дыытын, сарсын’Н’ы сардака- тааччы буолбутун, Саха сирин Кетен-ойон куерэйдэ, Истин- эрэ! бастын айымньытынан «Ытык»
лаах куцун бэлиэтик хоБуйбу- унаара-мэнээрэ биллибэт Кулум-дьирим куегэйдэ». Эр биллэр Ильмень» баллада буолар.
та, умсул^аннаахтык ойуулаа- киэн" тайбзтьин уснна килэмэн «Арамаан артыала» поэма— Эриирдээх кэмнэрэ, Кини бу чулуу айымньытын
быта. туундаратын ньуурун улары- колхозтары тэрийии са^анаа- Элиз кыыллыы иЬин П. А. Ойуунускай ааты-
ЭлиэтэЬэн кэллилэр;
Революция теленнеех та туппуттар тустарынан кини 5Ы тыа сирин туБунен саха Сор туолар нан республикатаабы бириэ-
ырывБыта Платон Ойуунускай биБирэбиллээх суруйуулары литературатын хоБоонунан Суостаах куннэрэ, мийэни ылбыта. Балладаба
у Б ул уч чула ах а йы м н ь ы лар а, биэрбитин киэн туттан туран айымньыларыттан биир бас- Хара суордуу Сергей Васильев ааспыт аан
народнай суруйааччылар Се­ бэлиэтиибит. тыкнара. Поэма, кун сирин ХалаатаЬан тустулэр... дойду иккис сэриитигэр саха-
рафим Эллэй, Николай Мор- Поэт комсомолга киириитэ кереет, тута Сергей Василье­ лар албан ааттаах хосдуот
«Андабарын» поэт манных
динов, Су орун Омоллоо'1, итиэннэ литература^а чусвр вы саха биир киэн биллиилээх тумуктуур: быЬыыларын уйэтиппитэ:
Куннук Уурастыырэп, Семен куолаБа, имэкнээх тыла дуо- поэтьинан, «ь»л>Л1Ы<ыр-туойар ТорбОн береттен Ос-саас сэтэрэн ере
Данилов хоБоонноро, поэма- раБыйыыта отутус сыллар ик- ымыы чыычаабынан» отгорбу- Толлон турдахпытына, хайыырбыта,
лара, кэпсээннэрэ, сэБэннэрэ, кис аьгардарыгар буолбута. та. Тутах туттан Сирдиин-дойдулуун уотунан
романнара саха суруйааччы- Ити кэмьгэ дойду урдунэн «Арамаан артыальж» кэн- Чугус гыннахпытына, ‘ уЬуурбута...
ларын уусчуран тыллара ню- улууканнаах социалистичес- ниттэн поэт утуу-субуу хо- Уунэр ыччаттарбыт Сибиир тыйыс уолаттара
руот олобун, партия сорукта- кайдыы уларыта тутуу ыы- Ьооннор уонна поэмалар ик­ Уебуу гььнньннар!—диэн, силлиэрбиттэрэ,
рын кьгтары икса, арахсыспат тылла турара. ни хомуурунньуктарын—«Мэ- Аан дархан андабары Синэ биир!—утары кимэн
ситимнээхтэрин,, тер'уттээхтэ- П929 сыллаахха комсомо­ кэлэр хайа урдугэр», «Ньурба Андабайдахпыт буоллун!» киирбиттэрэ...
рин кэпсииллэр. Ити биир ча- лец, Якутскайдаа>5Ы педагоги- биэрэгэр» диэннэри—таБаар- Бэйэлэрин идейней ис хо- Сергей Васильев активней
былхай туоБутунан олох, ох- ческай техникум студена Сер­ тарбыта. Бу айымньыларга су­ Ьооннорунан, ойуулуур-дьу- общественнай, ДьоНуннаах
суБуу, дьол куурээннээх гей Васильев тереебут дойду- руйааччы тыа сирин дьо+гун Ьуннуур куустэринэн уонна айар олобу олорбута. Ол да
ырыаБыта саха биллиилээх тугар BopogCH улууЬугар сир улэтигэр-хамнаНыгар саюаны, эмоци она л ь н а й с а быд ы ал л а а- иБин кини айымнььвлара
поэта, П. А. Ойуунускай аа- тукэтигин 4>гытыыга уонна сонуну, кэрэхсэбиллээ5и кы- Ьыннарынан «Андабар», «Кыл- еруутун тереебут " норуотун
тынан республикатаабы би- колхозтары тэрийиигэ тахсы- ра§ы хара5ынан бэл.иэтии кер­ бакнаа эрэ, кылыЬым», «Ийэ олобун историческай кэрдиис
риэмийэ лауреата Сергей быта. Ол сыл поэт бэйэтин бутэ, кинилэр дууЬаларыгар алгыБа», «Ленскэй абатыйыы- кэмнорин кырдьыктаахтык
Степанович Васильев буолар. аан ман-найгь1, норуокка тута ин"эн-тон-он киирбитэ, колхоз- та» саха патриотическай поэ- ойуулууллара, кинини ииппит,
Кини П. Ойуунускай кэннит- КИЭК1НМ1К биллибит, биБирэм- най тутуу уунуутун, Oesepree- ууннэрбит Коммунист'ическай
тэн саха литературатын сал- мит, оччотоо5у сыллар ро- Ьунун итэбэтиилээхтик ойуу- ЗИЯТЫ1Н холобурга сылдьар партиятын кытта ыкса ситим-
айымньыларынан буолаллар.
гыы сайыннарбыт кырдьа^ас мантикаларын, тыынар тыын- лаабыта. Кини «Сэттэ туруйа» Сергей Васильев айар суо- нээхтэрэ. Урдук идеялаахтык,
келуенэ суруйадччыларга нарын, улускэннээх дьулуур- поэматыгар, «Тутуу уустара», партийнайдык суруйуу— кини
кйирсэр. дарын у5араабат уобун икэ- «Биир салгынынан тыынабыт», лун сака, ордук айымньылаах поэзиятын сурун тыына.
кэрдиис кэмэ сэрии кэннинээ-
Уус-уран айар тыл беден риммит «Арамаан артыала» «Ол етех оннугар», «Эдэр би сылларга сабаламмыта. Поэт уЬун кэмнээх общест­
маа-стара Сергей Степанович псэманы суруйбута. ыччат», «Табаба», «Сырдык Кини суруйууларын сурун те- веннай улэтэ, саха литерату­
дьадакы бааЬынай кэргэнигэр Поэма ОЧЧОТ0О5У кэмьгэ маяк», «Саас», «Чэйи<т, ба- матынан коммунизмы тутууга, ратын сайдыытыгар улахан
тереебутэ. Кини дьылбата аныгы уйэ оргуйар уеБугэр рыабын-1», «Дьол туоната» уо. бэйэлэрин хотугу кыраайда- утуетэ-екете урдуку прави-
бэйэтин норуотун олобун кыт- ураты хорсуинук киириити- д. a. xohocHHopyrap олоххо- рын, экономикатын, культура- тельственнай набараадалары-
та арахсыспат ситимнээх уон- нэн, инникини стеру керууту- дьаЬахха, улэбэ-хамнаска, са- тын салгыы вое котебуугэ на.н бэлиэтэммитэ.
на, поэт айар талааньэн бу- н.эн, норуот уу.с-уран хомобой ьга олох сайдыытыгар сы- республика улэИиттэрэ бары Бугун баара буоллар, Сер­
туннуу киниэхэ аназбыта. тылынан суруллуутунан олус Ьыаннары, туспа уратыла-ах куустзрин-кудэхтэрин, ойде- гей Степанович 70 сааЬын
Суруйааччы талба тыллаах, сонун уонна ураты куустээх образтары, ейге хаалар ха- Сэрии ИННИН.ЭЭ6И пятилетка- рыгар ессе эрчимирбитэ, аба- рун-санааларын биэрэн туран, туолуо этэ. Ыраахтан истин
иеры'Н иэйи'илээх бастын этэ. рактердары биэрбитэ. лар сылларыгар социалисти- лаах-саталаах челлеркей чуор ерегейдеехтук улэлэзИиннэрэ ник мичээрдээбитинэн киирэн,
айымньылара саха литерату- Сергей Васильев, тыа сири- «Сэттэ туруйа» поэма саха ческай Саха сирэ чэлгийэ куоластаммыта. Ол сыллзрга буслбута. Бу кэмнээби кини угэЬинэн акар илиитин куе-
ратын байыппыттарын тэн-э, гэр сир тун-этиги'н ыытыыга, советскай поэзиятын биир сайдыыта поэт «Айхал» диэн поэт туох-баэр айар кууЬун- сака дьоЬунназх айымньыла- рэччи кетебен: «Уруй буол­
бутун ссветскай литература колхозтары тэрийиигэ улэлии бастын- айымньытын ахсааниа- беден" лирическэй поэматыгар кудэбин, талаанын Ийэ дойду- ра: «КылбаЬыйср кыраан уу- лун!» диэх этэ. Ол суох. Ол
Жунду кылаатыгар кииристи- сылдьан, сана олох дохсун рыгар киирсзр. Бу поэмаба киэн" далааЬыннаахтык,' арыл- га тобу аангнаан киирбит фа- та», «Суол ырыата», «Туунда- он-нугар кини теленнеех
лэр. Революция дирбиэнэ- суурээнин, отчут-масчыт дьон аба уонна уол, дьадаьгы Тыыл- хайдык, умнуллубаттык туо- шистскай уердэри урусхал- ра булчута», «Туругур 50 айымньылара тереебут но­
дарбаана, гражданская сэрии, ейе-санаата уунуутун, эргэ лыма, кини уола рионер Уй- йуллубута. лыырга анаабыта, еЬуеннээх сыл», «Сир уустара», «Улуу , руотун утумэн угус сыллзрга
холбоБуктааБын, маитнайгы эстиитин, сайга ерегойдееБу- баанчык дьылбаларынан, эрэй- Урдук гражданскай куу- естеебу кыайар улуу oxcyhyy- Ленам», «Мин хо-йгуом» уо. .уруйдуу-айхаллыы сылдьыах-
пятилеткалар кыайыылаах хар- нун илэ харабынан кербутэ, дээх-мун-наах эргэ уонна рээннээх, дирин" ссветскай га тереебут норуотун ын"ыр- д. а. тара.
дыылара, фашизмы утары ончо этинэн-хааньгнан эрил- дьоллоох-соргулаах саьга уйэ- патриотизм тыынынан ерукуй- быта. Ол сыллардаабы бастын" Поэт советскай норуот аан
кьнырыктаах кыргыЬыы, эйэ- либитэ. лэр дьоннорун образтара хо- бут Сергей Васильев Аба айымньылерыгар: «Кылбан-- дойду урдунэн эйэ иЬин ох- В. ЛРОТОДЬЯКОНОВ-
лээх олох тутуутун сыллара— Поэт ол туБунан суруйбута: Ьуллубута. дойду Улуу сэриитин сылла­ наа эрэ, кылыЬым», «Ийэ ал- суЬуутун тематыгар «Мин КУЛАНТАЙ.1
I