Page 1 - Публицистическай кууруу
P. 1
Саха биллинлэзх поэта Сергей Васильев тереебутэ 75 сылын туша
I ка, урдук кирбиилэри дабайан испи
I ПУБЛИЦИСТИЧЕСКАЯ KYYPYY, та, кэм тыыныгар евп тубэйэр дуо-
I райыылаах айымньылары влгемнук
I бнэртэлээбитэ. 20-е, 30-е, 40-е, 50-е,
^РОМАНТИЧЕСКАЯ Т0Л8Н хойсонноро-тойуктара песту улээх
I 60-е сыллардааты суруйууларга поэт
мизстЭБЭ тураллар. Кини хойуйуула-
рын интоиацията олох, бириэмэ тыы
(ПОЭТ СЕРГЕИ ВАСИЛЬЕВ ТУЬУНАН КЫРАКЫИ БЭЛИЭТЭЭЬИНИЭР) ныгар хайдах дьуерэлэйэн ислитин
авыйах быстах -холобурдарынан да
ЬэйдээмэН'!», эгэ енбэккини быйа тар- улэлэргэ буйар-хатар, онтон кэлин кердеруеххэ сеп этэ.»
дыа дуо, суох—«барахсаттар учугэй- Якутскай куорат, Мэкгэ-Хан-алас, 1929 сыл. Бастакы уйуктуу, увруу,
дэрэ бэрт, ууннуннэр!»—диир бары- Ньурба оройуоннарын Советтарын бастакы тэриллии, улэ-хамнас улускэ-
тыгар бу ийэ сурэБЭ. Ситэриилээх Комитеттарын председа- нэ «Арамаан артыалыгар» хатылам-
Сыралаах улэнэн тыыннаах олор- теллзринэн улэлэтэлиир, Гитлер та- маттык этиллэр.
бут те,реппуттэр ' сырдык ыралара, лабырдьыттарыттан Aga дойдуну ке- ' Куеххэ-кыахха уктэнэн,
ыраас майгылара сехтереллер. «Ийэ- мускуур сэрии алдьархайдаах сылла Кен*ул кун’Н’э квччуйэн,
аБа кэриэйэ диэн туох эрэ кэрэни улэ- рыгар Саха суруйааччыларын улэлэ- Улэ-хамнас быыйыгар
лиэххин, caira киэн’ суолу нэлэки- рин-хамнастарын салайар, Суорун Уерэ-кетв сылдьаммын,
тиэххин дуу, caira оскуоланы тутуох- Омоллооннуун apgaa, сэриилэйэр ар- Ымыы чыычаах буоламмыи
хун дуу, caira ходуйаны чэлгийитиэх- миябэ тиийэннэр тереебут норуотта- Ыллыы-туойа турабын... '
хин дуу, caira ырыаны дьиэрэтиэххин рын аатыттан керсуйуулэри онорол- 1934 сыл. Икки уйэ утарыта хар-
дуу 6agapagbiH. Кинилэр эйиигин лор, бэлэх-туйах, алгыс тыл туттар- тыыналара «Сэттэ туруйаБв» урут
еруу ьпгыра, алгыы, куускэр. куус эбэ, тыыллар. Кини САССР Киин Ситэ суох ураты дорБоопноохтук, ураты
кетергер куех куорсуну ууннэрэ ту- риилээх Комнтетын, ССКП уобалас кыраасканан ойууланаллар.
раллар», — диэбитэ’Сергей Степано тааБы уонна Якутскай куораттааБы 1941 сыл. «АндаБар», «Кылбаннаа
вич. Дьэ, кырдьык да, ити эппитин комитеттарын чилиэннэринэн, САССР эрэ, кылыйым!..». Aija дойду сэрии-
курдук, уескээбит куурээннээх уйэтэ, Верховная уонна Якутскай куораттаа тин бастакы сылларыттан саБалаан
норуота, дойдута, терейпуттэрин кэ- Бы Советтарын депутаттарынан. быы- поэт айымньытыгар урдук публицис-
риэстэбилэ кинини хотойдуу урдуктук барданыталыы сылдьыбыта. Эдэр саа- тическай кууруу, романтическая те-
кетеругэр «куех куорсуну ууннэрэ йын туох баар кыэбын советскай-пар- лен, онуоха евптвех тыл-вс, интона
«Саайыары сайын этшгнээх ардах турбуттар». тийнай улэбэ биэрбитэ. ОччотооБуга, ция, стиль уескээн барар.
тууну быйа туспутун кэнниттэн, эн Норуот у’дуктуутун, утуе уйэ уу- бэйэтэ этэрин курдук, «улэ КИЭ1Г, ку- БаараБай кууйунэн
сарсыарда тайырдьа тахса^ын. Кун нуутун революционней тыына ейу-са- чумэБЭй буолара, улэ чаайынан кээ- Бары тахсан,
чэмэлийэ ойбут. Хонуу-толоон, ойуур- нааны сайа охсор, инникигэ ьпгырар. мэйдэммэт этэ, еребул кунэ, сынньа- Аадай кыйыд, былаахпыт
тыа барыта, сууммут курдук, ессе чэл- Ким барыта эрдэ туруон. хойут ла1г кэмэ суох сууруллэрэ». Итинник Анныгар мустан—
гийбнт, весе торбо солконон долгуй- утуйуон, урулуйэн улэлиэн 6agapap. этэ кипи биир бастакы советскай-пар- Албаннаах партиябыт аатыгар,
бут. ТзЛГЭЙЭ Э1ГИН дьикти сибэккинэн КыаБЬНГ тейенуй? Барытын! Ити кэм тийнай салайааччы, тэрийээччи бы- Айхаллаах Армиябыт иннигэр
кебуордуу оимзммит. Чыычаах ыл- тыынын батыйан Cepreji Степанович йыытынан мессуенэ. Аан дархан андаБары
лыыр, кэбэ этэр. Обо айдаана, дьон оскуолаБа уерэнэр сылларыгар бас- Сергей Васильев литератураБа Эл- АндаБайан эрэбит!
кэпсэтиитэ, дьон кулсуутэ. Барыта таан тэриллибит пионер этэрээтин ба- лэйи, Абавыыныскайы, Куннук Уу- Норуот хойуйар ньыматын, форма-
уйуктар, увруу... Эн халлаанын" ур- йаатайа буолар, ЯкутокайдааБЫ учуу- растыырабы, Йун Дьирибинэни кытта тын, былыргы образтары caira кврде-
дээбит, caHaair кэ1гээбит курдук. Бы- тал техникумугар ниирээт комсомоль биир историческай кэмн'э—уйуктуу, .буллэргэ эппиэттиир гына айымньы-
йыйьпг дьэ киирбит, кууйун’-уоБУН’ дьэ ская ячейка секретарынан талыллар, увруу, куурээннээх улэ угэнпгэр кэл- лаахтык туйаныы, сонун музыкаль
эбиллибит курдук. Тиэтэйэбил, до- итинн тэ1гэ комсомол куораттааБы уон- бит бэйэтэ туспа куоластаах, суол- ней дорБООннору булуу манан дьыала
Ботторгор суурэ охсоору гынэбын, кв- на уобаластааБы комитеттарыгар улэ- лаах-иистээх улахан поэт буолар. Уйэ буолбатах этэ. Ону ол диэбэнкэ, поэт
туех-дайыах. ылЛыах-туойуох курдук- лиир, ол сылдьан сир туиэтигэ, кол- анарыгар чугайыыр уйун сындалБан- элбэх эрэйи, сэмэни-сучгханы да квр-
кун».— итинник ойуулаан суруйбута наах айар улэ суолунан айаннаайыны- св-кврсв улэлээбитэ. Хатылаан, чи-
бэйэтин уескээбит уйэтин, улэлээбит- хозтары тэрийии курдук кытаапах гар кини биир с.иргэ тэпеэп'нии турбак^ ггэргэтэн, бигэргэтэн этин эгэлгэтин,
хамсаабыт цувгэйэр кунун тустары- тыллар, дорБООннор ураты наарда-
нан поэт Сергей Васильев. ныыларын, анафора араас квруггун
Кини тереппуттэрэ дьадапылар. xohooinro кйллэртээбитэ. Хойоониоро
Абэтэ аБыйах сатгалаах. сытар ына- поэма, поэмалара хойоон курдук буо-
Бы туруорбат сымнзБас, улэ-хамнас луталыыллар, норуот тойугар маа-
кньнтэ. Ийэтэ уус тыллаах, угэлээх- рыннаан ылаллар. Ити кини жанро-
хойоонноох, сарсыарда эрдэттэн ыкса вай уратыта буолуон сеп.
киэйээнтгэ диэри тохтоон олорон кер- Кэлин С. Васильев гражданствснио-
бст тубуктээх. бэйэтин элбэх ОБОЛО- fia, поэтическая маастарыстыбата ве
рун (алта уоллааБа, ус кыыстааБа yhy) се чиггиир (холобур, «Улуу Ильмен’-
керорун-харайарын тайынан, сболо- 1гэ», 1987 с.), айар активнойа барБа-
рун ОБОлорун хо.муйан ОБОлуур, ону рар. Норуот бастаан уЙуктуОБУТтан
aahan 050 турбат ыалларын ОБОлору- сайдыылаах’ социалистическая обще-
iap сурэхтзэбит ийэ буолан, ылан ии- ствоны тутуор диэри унньуктаах оло-
тэлиир улахан, «иэйиэхеиттээх. ийэ». Бун уйэ-саас тухары елбеедуйбэт гы
Суейутун-айын, дьиэтин-уотун кере- на уустуктаан хойуйуу, фольклортан
кере, бу ийэ «туунун атаБар туора силистээх хойоон caira форматын, ca
биир ogQuy, тобетугэр туора биир of,o- ira стилин уескэтии, поэзияБа сонун
ну, улзБатыгар биир обону, иннигэр суурээни. киллэрии—бу айар улэ$э
биир ОБСну уктан» утуйар. Сайын ти- суунэ хорсун-хоодуот быйыыны 01Г0-
тирик, хатьиг лабаатын тосту тутары РУУ буолар. Ону ситиспит саха лнте-
айыыргыыр — «барахсаттар уунпун- ратуратын биир чулуу федставит^лэ
нэр», сытар суейулэри тумнан барар Сергей Васильев баай-талым нэйи-
— «кэбис туруоруман’, эрэйдээхтэр лиэстибэтин анаан-минээн сийилии
сынньанныннар», иннигэр . чыычаах уврэтэр, уунэр ыччакка тириэрдэр
олорорун куттаабат—«барахсан, туох сорук турар.
эрэ наадалаах кере-истэ слордоБО, мэ- Сергей Степанович 40-е спллар сажаларыгар кыыйа Светалыын. Н. КОПЫРИН.
