Page 1 - Кун дьыл елбеедуппэт
P. 1
Бала5ан ыйын 25 кунэ, 1997 сыл. ЧЭППИЭР № 107 (7431]. Сыаната 443 солк.
П. А. Ойуунускай аатынан Государственнай бириэмийэ лауреата, государственнай деятель, суруйааччы,
биир дойдулаахпыт Сергей Степанович Васильев—Борогонскай тереебутэ 90 сылыгар аналлаах
Уус-Алданчга, Мэтгэ-Хан’аласка, Ньурба^а, Якутскайга ыытыллар убулуей бугун Суоттуттан са§аланар.
Г ....... ' ”
А. В. МИГ АЛКИН, улуус дьаЬалтатын Ague кырыылаахтар
баИылыга
Кун-дьыл елбеедуппэт (публицистическай ыстатыйаттан]
АДттаах Аан Чан-ый иэйим кевурээбэт, элбээн
Саха бастакы колуенэ поэттарыттан биирдэстэрэ; сайылыкпар кэлэн, эбэм ийэр, элбээн ийэр.
П. А. Ойуунускай аатынан Государственнай би киэн- сыйыытын хаба ор-
риэмийэ лауреата, бийиги биир дойдулаахпыт Сер тотунан хантайыйан, эмиэ Бу мин бэйэм кере-би
гей Степанович Васильев — Борогонскай тереобутэ да халты-мулту тэбинэн лэ сылдьар тереебуг Са
90 сылын бугун — балаван ыйын 25 кунугэр туолла. - хапдьаайылаан харбыала- хам сирэ симэнэн-киэркэ-
Кини Суотту нэйилиэгЭр Степан Еремеевич уонна йан ийэбин. Саайым «эн ийэрэ бу бииргэ улэ-
Матрена Филипповна Васильевтар диэн элбэх ово- ’ ыраатта. Ол да эрээри, лии-хамсыы сылдьар дьо-
лоох дьадан-ы ыалга тереебутэ. Кинилэр бэйэлэрии улуу тумуллардаах, эн, нум-сэргэм сайдыыта сур-
дээвин!
харыларын кууйунон, сыралаах улэлэринэн улахан куутэр халдьаайы, олус
дьиэ кэргэни иитэн олорбуттар. гиэтэтимэ! Билигин дава Кш.$1лэр дьулуурдары-
Сэргэй тейе да оччотоову ово сиэринэн хойутаан, ны туора-маары, хааман, гар кевуЬэн, кинилэр тар
уон ус саастаавар уерэнэ киирдэр, общественнай- ТЭНТЙК-МУНТУК ТЭПСЭ1ГНЭЭН, дыыларыгар дэллэрийэн
полйтнческай улэтэ бэрт эрдэттэн саваламмыта. кэрэ сибэккилэри иереи, улэлии сылдьан оссе эрдэ
Муру сэттэ кылаастаах оскуолатыгар уерэнэ сыл уеруулээх музыкалары туруоххун, весе хойуг
дьан, 1924 сыллаахха комсомолга киирбитэ. .оскуо- ийиллээн, эмиэ да улэвэ, утуйуоххун, весе тугу эма
лава сан-а тэрйллибит. пионерскай этэрээт бастакы оонньууга кех-нэм буолан .уйана туйуеххун бавара-
байаатайынан улэлээбитэ. 1926-30 сылларга . Дьо- аайар бавалаахпып. Ба- Вын. Кинилэр тустарынам
куускайдаавы учуутал техникумугар уерэнэ сылдьан, Вам сурдээх улахан, кыа- сурэх саамай истин- мах
комсомольскай тэрилтэ секретарынан, комсомол вым аччаабыта толоос. Ол талын этиэххин,. кинилэр
куораттаавы уонна уобаластаавы комитетын чнлиэ- ийин ессе кере-истэ, ессе киэн- хардыыларын су
us^-eWt. ialw. ivM’ex- -pym;?ah»»rH-e
нинэнулэлээби'гэ. Баара эрэ 22 саастаах •комсомолёЦА'»к’~. а ьютя. ai .. ........... -киллэриэл -
авярабын.
.............. . ................ ,................. .............. 1 ППП
учуутал техиикумун студена, Сергей Васильев 1929 пун бавярабьш хин бэваравын, , ел бийиги
Сыл ахсын, кун ахсын
сыллаахха тереебут улууйугар тахсан, сир туггэти- бг;ка барыбыт иэйэ!'
гин ыыппыта, бастакы колхозтары тэрийсибитэ. 1931
сыллаахха партия кэккэтигэр ылыллыбыта. Отутун х X X
да туолбакка сылдьан. Мэн-э-Хаггалас, Ньурба-кур
дук улахан оройуоннарга, Дьокуускай куорат Совет- Ким барыта i сайын сан- нор|э ууммут, улэлээбит,
тарын председателин курдук олус уустук уонна эп- дал чавылын, чээл куех кийи буолбут куегэйэр
пиэттээх улэлэргэ талыллан буспута-хаппыта. кэрэ кебуерун, кУтаала - куммун киэргэтэллэр.
Сергей Васильев бэйэтэ туспа суоллаах-иистээх нар куйаас итии сыралын Ким даваны Тойон Му
поэт быйыытынан уунуутэ-сайдыыта эмиэ ити сыл- барытын кыйын ессе кэ ру, Хотун Тенулу, Кыыс
лартан саваламмыта. «Арамаан артыала», «Сэттэ рэтик ейдуур. Хан-а, Киэн- Ньурба, Улуу
туруйа» диэн куну керуехтэриттэн ьгла дьон-сэргэ | Ким барыта ойуордаах Дьен-куудэ долгуйар сол-
уойуттан туспэт, христоматийнай буолбут поэмалара I ово саайын кэрэ кэмнэ- ко толооннорун туораан
суруллубуттара. Бэйэтэ эппитинии улэтин, оловун рин, кунду куегэйэр кун- баран Саха сирин уту*
суолунан ырыата-хойооно аргыс буолбута. Поэт но , нэрин кырдьан баран ессе алаастарыгйр' сырыппатым
руот тылынан уус-уран айымньыларын утуе ерут- учугэйдик, бэвэйээн-н-и диэ суова. Ким давану
тэрин . ин-эриммитин саха- литературатын уерэтэр курдук ейдуур. Боровон - дуу1, Майя,
ученайдар биир кийи курдук бигэргэтэллэрэ итини норуотум ыччата Куннээвй кыра кыраас- Ньурба, Амма, Таатта *уу
кэрэйэлиир. I калар, быстах тубэлтэлэр ыччаттарын кытта бииргэ
Урдук дабаан-н-а сурэ. — дьабин! i уйун сыллар ухханнары довордойон баран саха
«Сергей Васильев литературава Эллэйи, Аба- щэлдЯиир кий,и, мел-тех Ыраастык улаатын'! гар охсуллан, умнуллан норуотун утуе ыччатта
Выыныскайы, Куннук Уурастыырабы, Кун Дьирибн- кипи, жыайан дабайбат. Усрспаах ■кьгрыска YC- бараллар. Уйулуччу уот.. рын кытта бииргэ сыл-
нэни кытта биир историческай кэмнэ — уйуктуу, Уле, уерэх урдук чып- КЭМ сибэкки тахсар. Улэ- таахгара., чавылхай кил- дьыбатым диэ суова.
уеруу. куурээннээх улэ угэнигэр кэлбит бэйэтэ тус чаальцгар эрдээх,. хорсун нэн дьоиу -айар норуот биэннээхтэрэ сегген, ессе Ким кэрэ майгылаах,
па куоластаах. суоллаах-иистээх улахан поэт буолар. кийи ыттар. Онно баар ыччата — уохтаах кырыс. тупсан, ессе чавылыйан утуе улэлээх. ким киэн-
Уйэ анарыгар чугайыыр. уйун сындалваннаах айар дьо л! Советский норуот — ки- ийэллэр. Кинилэр умнул- суоллаах, норуокка утуе-
улэ суолунан айанныырыгар кини биир сиргэ тэп- Ыттънг урдуктэн ур- йи-аймах кыла’ана, кмйи- лубаттару Кэрэ кэмин лээх, барыта бастакы
езннии буолбакка, урдук кирбиилэри дабайан ис- дуккэ, дьулуйун- кэрэттэн аймах манга, эйиги ол киэргэллэрэ, уйун caahbii-i миэстэвэ киирэр. Саха
питэ, кэм тыыныгар сеп тубэйэр дуорааннаах айым кэрэвэ, норуот кетер кынатын ойуулара буолан чавылы- норуотун уус-уран айым-
ньылары елгемнук биэртэлээбитэ. Суурбэйис, оту- Киййэхэ дьол эмискэ куех куорсуна буолавыт. йаллар. ньытын обрайынан эт-
тус, туерт уонус, биэс уонус, алта уонус сыллар- кэлбэт. Кийи тутумнаан Куудтээхтик дайбаан ере Мин 'уйун сааспар син тэххэ. бастын- дьон, ту-
даавы суруйууларга поэт хойоонноро, тойуктара тардан, Myirxa ийэтин та- нетун"! Аваларгыт;, убай- . элбэх киэн- сирдэринэц, лаайын баваналар ,, дьиэ
кестуулээх миэстэвэ тураллар»,— диэн литерату haapap курдук, эккирэтэн, даргыт олуктарын куойа- ■ урдук дабааннарыпан эр- бары ейуелэрин, уруттэ-
ровед Н. Копырин бэлиэтээбитэ. дъаньгйан ситийэр. Куйа- рын-1 | гичийдим. Син элбэх утуо рин сугэн, дьиэ бары сы-
Саха советскай литературатын биир беден чин- Ван даваны кийиэхэ эмиэ Дьоллоохтук улаатын-, дьоинору кытта улэлэс- найаларын, хостлотуосте-
чийээччи Г. Окороков: «Саха поэттарыттан Сергей эмискэ саба туспэт, ер хорсун ДЬОН буолун-1 тим, хорсун дьоннору рун тутан, тулхадыйбат
Васильев норуот айымньытыгар, кини стилигэр биир уемэн-уемэн кэлэн сойу- Утуену баваран: кытта билистим. Ол ус- тулаайын буолан турал-
татыгар бэйэм тереебут ларын курдук, нэйилиэи-
лаппа чугас турар поэт быйыытынан биллэр. Ол тар. Ханныи . да туора С. Васильев.
дъиэк киириитин, дьэбин
Балаван ыйын 20 кунэ, бройуонум сирин-дойду- ньэ тэрийэр кууйэ, нэйи-
кини норуоттан тахсыбыт талаан буоларынан быйаа сиэйинин эрдэттэн туора- 1967 сыл. тун, дьонун-сэргэтин кыт лиэнньэ олук уктуур ИН-
рыллар. Фольклор литературава нуел кырыс бус
луохтаавын кини бигэтик ейдуурэ?-,— диэн' бэлиэ тыы — дьол терде. Уе- (БэЛэм буол» 1967 сыл та сэргэ, Мэн-э-Ханалас, НИКИ кууйэ буелаллар.
рэххэ «5» сыана кемус- балаван ыйын 24 куну, Ньурба оройуоннарын кэ
тээбит.
кэл кирилиэйэ, «2» сыана нээвй 77 №-риттэн). рэ сирдэрэ, бастын- дьон Сергей ВАСИЛЬЕВ.
Норуот тылынан уус-уран айымньытын хойуйар
ньымаларын, форматын айымньылаахтык туйанан Леонид ПОПОВ.
суруйбут ураты чуор, сырдык патриотическай тыын-
тапталлаах да Майавар
паах айымньылара кун-дьыл ааставып ахсын оссо Киирэн кэл, Сэргэй Манна, тапталлаах да Майавар
судутуйэн кестеллер, саха поэзиятын ураты кусту- Довотторун- билигин да бааллар.
гун биир кэрэ-бэлиэ еие-дьуйунэ буолан сырдыы, Эн курдук авыс-товус уоннаахтар,
кулумнуу оонньууллар. Кини айар улэтин биир бэ Кудээркэй баттаххын ере .анньан Коммунистар елбеттер — еруу тыыннаахгар1
лиэ чыпчаалынан «Улуу ~Ильмень» баллада поэмата Кулэн-оонньоон, киирэн кэл, Сэргэй. Эн да олбет сырдык тыыннааххын:
буолбута. Бу баллада Ийэ дойду кемускэлигэр тыын- Куустээх улэвиттэн бугун сынньан, Сылдьыавын' ырыа-тойук, кэпсээн буолан.
нарын тол'ук уурбут саха буойуннарыгар- уйэлэр Кэпсээн-ипсээн, дьэ эрэ, дьэргэй. Тиийэвин Мэгэдьэккэ, Арыылаахха...
тухары елбеедуйбэт уус-уран пааматынньыгынаи Куорат суруйааччыларын куттаан, Эн дойдун- — Лена, Вулуу, Суола...
буолар. Ол да ийин бу.айымньытыгар кипиэхэ П. А. Myyhy быыйынан тыынан туораан,
Ойуунускай аатынан- Государственнай бириэмийэ Хойоонун- сурэх аайы уйа туттар,
анаммыта. Суоттуга барыах, кустуу-хаастыы, Ырыавын ыллыыллар уолаттар. кыргыттар,
Били куустээх Мэхээлэ атастыын.
Бийиги биир дойдулаахпыт Сергей Степанович Эйигин ыиырар куех Ньурбан, Айымньын- дьону кууйуртэ, уйадытта,
Васильев -- Борогонскай аатынан киэн туттабыт, Туттарбыт дьиэлэрии, киэн- пааркагг, Дьон санаатын учугэйгэ уларытта!
бугун кини аатын Суотту нэйилиэгин музейа, Суот Киэн-ник атыллаан онно дьаарбай,
туга уерэммит, улэлээбит оскуолата, улуустаавы Дьоннуун кэпсэтэн эргий-урбай. 1987 сыл.
киин библиотека сугэллэр.
