Page 1 - Утуе киьи уйэлэргэ елбет аналлаах
P. 1
Олунньу 17 кунэ, 2007 с. СУБУОТА Сэргэй Бакылайап сыла
YYY КИНИ ТИЭЛЭРГЭ ЛЕНТАНАЛЛЯЯХ
Сергей Васильев эппитинии гунтгу кун-тгэ 25 050 бастын- Куел», «Yep сэттэ туруйа»,
суугунуур солко оттоох, сугун- улэлээх, урдук уерэхтээх уонна «Арамаан артыала», «Кэрэ да
наах Суоттуга 1977 сыллаахха культуралаах дьобун дьон буол- дойдулаах эбиппин», «Сибэк-
саха тылын уонна литература- буттарыттан олус уерэбит. Бу килэр», «Обо кемускэлэ» уонна
тын учууталынан ананан киир- ОБОЛортон билигин Ирина Яд- да атын хобоонноро хас биир
битим. Ол кунтэн бу кун'Н'Э обо сурэвэр киэн туттулла, тап-
диэри бу дойду дьонун-сэргэ- таллаахтык киирэллэр. Бу хас
тин таптаан, о^олорун уерэтэн, БиЬиги биирдии поэккатиксибэт кэрэ
олох уебугэр сылдьан, элбэх уе- тугэн буолар. Сергей Степано
рууну, соровор курус да куннэ- Сэргэйбит вич сырдык аата кини уерэм-
ри керсен олорон кэллим. Бу мит, улэлээбит оскуолатыгар
кун-н-э илии тутуурдаах, еттук ингэриллибитэ, ол оскуолава
харалаах кэлбит курдук санана- рихинская, Саргылана Неус дьобун учуугаллар кэрэ киби аа
бын. Саха сирин биир чулуу уо- троева бэртээхэй учуутал буо- тын урдуктук тутан улэлии-
лун, Ийэдойдутунтубугароло- лан, Сергей Васильев аатын уйэ хамсыы сылдьаллара, уйэлэргэ
Бун анаабыт, кини кыбалва- титэргэ улэлии-хамсыы сыл- елбеедуйбэт айымньыларын Хаартыскаттан сэдиптээн Васильев аатынан бириэмийэ
тын-уеруутун тэн-нэ уллэсти- дьалларыттан киэн туттабын. сыллата уерэтии-такайыы, ур лауреата, билигин наукалар ака-
бит беден- государственнай де Поэт айымньыларын дириьг- дук табымнатабаарыы, киниэ- демияларын ибинэн улэлиир
ятель, Ойуунускай аатынан Го ник уерэтэр сыалтан оройуон, хэ анаммыт музей дьиэтэ улэ Сана Дьыл биир угуе кунугэр хоту оройуоннарынан сылдьан издательство редактора Сахая
сударственнай бириэмийэ лау республика табымыгар «Васи- лии, дьону тарда турара — бу эдьиийим кэриэтэ саныыр ки- элбэх матырыйааллары хому- аваларын кэриэбигэр хобоон-
реата Сергей Васильев—Боро- лье вскай ааБыылары» олохтоо- буолар поэт норуотугар хаал- бибэр, сэриитулаайавар Клара йан сонун ыстатыйалары суру- норун тан-аннар «Тубэр-туспэт
гонскай олобун, сырдык аатын буппут. Элбэх обо ааБыы лау ларбыт урдук анала. Николаевна Васильевава хаар- йара, быыбыгар араабынай кул уктэр» диэн аатгаах кинигэ
уйэтитиигэ кыратык да буоллар реаттарынан буолбуттара. Би Мин 20-чэ сыл устата Дми тысканан сэдиптээн сыддьарга омук табынаавы литературат- кун сирин кербутэ. Олохтоох
улэлэспит, ону кеБулээбит лигин дэбэны бу ааБыылар ти- трий Кононовичтыын улэлээн сананным. Клара тубунан тан, нуучча классиктарыттан библиотекава иститг-ибирэх
дьоллоохпун. бигин быспакка аавылла, уерэ- кини элбэх ейун-санаатын, сы кылгастык авыннахха, сэрии, тыпбаастарыон-ороллоро. Он- быбыыга кинигэ сурэхтэниитэ
Суотту орто оскуолатын бэр- тиллэ туралларыттан уерэбин. быанын истэн кэллэвим. Бу ту- сут-кураан сылларга, 2-3-х но барытыгар быраатын кеме- тэриллибитэ. Кинигэ урубуйун
тээхэй коллектива биир санаа- Бу сыллата ыытылла турар обо хары Дмитрий Кононович Сер кыыбы ийэтэ эрэйдээх Бээри- лебуннэрэрэ. Ханна керсубуу, автор уола Артур урубуйдэабы-
нан кэскиллээх улэБЭ, Сергей аймах бибириир, тардыбар поэ гей Васильевы олус ытыктаан йэттэн илдьэ кэлэн ибэн, аара араас тэрээбиннэр буоллулар да та. Биэчэр музыкальней киэр-
Степанович аатын урдуктук ту- зия куннэрин саБаласпыт, ке- кэпсиирэ. Кэпсиирэ фронтга хоргуйан охтон, елен хаалбы- куруук быраатын дьонтго-сэр- гэтиитин уоллара Ариан ыып-
тарга, эдэр ыччакка тиэрдэргэ, ме-ньыма буолбут дьоммуту- хайдах сылдьыбыттарын, об- тын, аттыгар быыкаа кыыс оло- гэбэ табааран илдьэ сылдьара. пыта. Иккиэн кулууп туллар
уйэтитэргэ ылсыбытынан бар- гар, саха суруйааччыларыгар щественнай-государственнай рорун, Аадырыс булан ылан, Ол тугэннэртэн ити биирдэе- тугаахтара. Оволор, сиэннэр ба
быппыт. ОччотооБуга совхоз Суорун Омоллоон-гго, Куннук деятель быбыытынан олус та- детдомн-а туттарбыта. Онон тэрэ буоллава. Бу аллара эрээккэ ры да тылга талааннаахтар, уе>-
директора Степан Гаврильевич Уурастыырапка, Семен, Соф- баарыылаахтык улэлээбитин, Клара киби-хара буолбута, идэ олороллор: Г.Тарскай, Н.Забо- рэх бастын-нара. Ол курдук Ай-
Охлопков кемете-ньымата, су- рон Даниловтарга, Савва Та айымньыларын себулуурун. ылбыта. Онон ол Аадырыска лоцкай, А.Е.Мординов, С.С. тал быйыл оскуола сан~а дьы-
бэтэ-амата бибигини кынат- расовка, Семен Руфовка, Реас Кинини уйэтитии хайаан да бы- елер елуу ытарчатыттан быы- Васильев—Борогонскай, хаар лыгар обо ТРА юнкора «С.С.
тыыра. Улэбиттумуктээх буол- Кулаковскайга, Леонид Попов лааннаахтык, дуоспуруннаах-
баан ылбытыгар мун-ура суох тыска бастакы салваабыныгар Васильев—Борогонскай оло-
бута. Суруйааччы олобун, улэ- ка, Степан Дадаскиновка, поэт тык барыахтааБын этэрэ. махтанааччы. Клара саас миэхэ хатгастан уна убус кэккэбэ 4-е Бун, айар улэтин пропаганди-
тин кердерер элбэх матыры- ОБОлоругар Светлана, Анна Бу икки суду дьоммут улэлэ- ба», Айыына «Бастын- общес
йааллар, стендэлэр баар буол- Сергеевналарга бибиги улахан- ригэр кыра да кемен у оггорбут элбэх киби, суруйааччылар, кэргэним Уйбаан турар, ойобо- твенник», Лиза «Бастын- аа-
бутгара. Чинчийэр улэлэр, ах- нык махтанабыт. Ол кэми кэрэ буоллахпына, ол мин киби бы олор истэригэр поэт С.С.Васи- бунан турбут, манна ессе Г.Тар Бааччы» номинацияларынан
тыылар хомуллубутгара. Кини куну бэлэхтээбит дьоллоох быытынан эбээбинэбим, дьо- льев-Борогонскай баар хаар- скай табыгар С.Р.Кулачиков- навараадаланнылар.
аатын сугэр пионерскай дружи куннэрбитинэн ааттыыбыт. лум буолар. тыскатын эйиэхэ, библиоте Эллэй олорор. Иккис хаартыс- Клара Николаевна: «Бибиги
на олус учугэйдик улэлээбитэ. Аавыы кэрэ керун-ун бэлэх карь кибиэхэ наада буолуо диэн кава уебэ убус кэккэбэ, ун-атган авабыт С.С.Васильевы кытта
Сыл бастын- уерэнээччилэрэ тээбит уус-уран салайааччыбыт Раиса КУЛАКОВСКАЯ, биэрбитэ. Онон сибээстээн би хан-ас бастакы Г.Колесов, тер-
Сергей Васильев аатынан би Татьяна Афанасьевна Гоголева СР кулыпурашын утувлээх ли хаартыска тубунан авын- дус кэккэбэ ун-аттан 6-е Илья хаартыскава тусубэр дьоллом-
риэмийэ лауреаттарынан буол- еноте туохха да тэтгнэммэт. улэбитэ, улуус бочуоттаах ным, туту билэрин кэпсииригэр Харлампьевич (убайа) турар. Чэ, мут. Кини кэпсиир буолара,
буттара. Ол угэс туобута - бу- Сергей Васильев «Ильмень aioxmoorjo. кердестум. Онуоха Клара: «Кэр- мин билэр дьонум итинник. «Сергей Степанович биби ийэ-
гэним, Иван Харлампьевич Ва Бары кыайан баппаккалар ик- битигэр куруук сылдьан, кэп
сильев 60-е сылларга СГУ-га са китэ ан-аардаантуспуттэр, онон сэтэн, чэйдээн аабара диэн».
Алтыспыт дьоллоохпун аманы биэрбит, истин- сыбыа- ха тылын уонна литературатын сорох дьон хос-хос киирбит- 60-е сылларга поэт, публицист,
нынан аран-аччылаабыт Сергей
салаатыгар уерэнэ сылдьыбыта. тэр», - диэн тугу билэрин кэп беден общественнай деятель
Степанович Васильев тубунан С.С.Васильев-Борогонскай са
Сэргэй Бабылайабы кытта сыылаахпыт,-диэн баран би- Бу хаартыска 1963 сыллаах буо- сээтэ.
угуе ейдебулу сурэхпэр куруук ха суруйааччыларын бырабы-
мин эмиэ, кылгас да кэмиэ лэр-билбэт суруйааччыларбын луон сеп, тыыннаавар ыйып- Уйбаан СГУ-га уерэнэр кэ
илдьэ сылдьабын. Айар улэвэ лыанньатын секретарынан
буоллар алтыбан, бииргэ улэ- барытын кэпсээтэ,— Редак- сыстарбар кини миэхэ эмиэ са- пакка хаалбыппын, бастакы мигэр Клара культпросвет хоро улэлиирэ. Ол кэмн-э ити улахан
лээн, кини истин- сыбыанын циява, радиова улэБин савалаа- уолбут Дьулустаан тереебутун вой салаатыгар уерэнэрэ. Икки
быдыаллаабыт утуелээх-ен-е- керсубуугэ журналистары, суру-
билэн ааспыт дьоллоохпун. быт киби, эн эмиэ кытаат, бавар леехдии саныыбын. кэннэ, иккис Курска уерэнэ эдэр дьон керсубэн, себулэбэн йааччылары, студеннары
1972 сыллаахха «Ленинскэй тэ- айар улэвэ сыстан хаалыан-»,— сылдьан этэ, бадава. Ол кэмн-э дьоллорун холбообуттара.
Ол да ибин ытыктыыр ава та «Сэргэлээх уоттара» литера Авыс овону теретен, иитэн, кытары туспут хаартыската
рийээччи» хабыакка корректо- диэбитин кун бэвэбээ курдук баарыбым, бары таптыыр, су- буолуон сеп. Бу дьон туох
рынан улэлии олорон, дьиэ- ейдуубун. турней тумсуугэ кытгыбыт эбит, олох суолугар уктэннэрдилэр.
гуруйэр суруйааччыбыт Сэргэй ол сылдьан суруйар идэлэмми- Уйбаан саабын тухары учуу тэрээбиннэ мустан туеггупэрин
кэргэним балабыанньатынан Сергей Степанович оччолор- Бабылайап тереебутэ 100 сы- суруйааччыларынан сирдэтэн
Дьокуускайга кебен киирдим. го литературней биэрии редак- тэ. Хабыакка хобоонноро тах- талынан улэлээбитэ, угуе келуе-
лыгар анаммыт кини балаба- билиэххэ сеп. Клара Николаев-
«ЛТ»-га улэлиир кэммэр мас- торынан улэлиир быбыылаава. сыталыы сылдьыбыта. Убайа нэ ыччат махталын ылара. нава сэдэх хаартыскатын ибин
тын суруннээн улэлэтэри ытык Илья Муру оскуолатын бутэ- Уруогун ововоолустиийимтиэ
сыынкаБа бэчээттииргэ уерэм- Быыс буллар эрэ бибигини ене- иэспинэн ааван, ылсан эрэр- хабыат нен-уе улахан махтал-
митим тубалаан, улахан бэрэ- йен аабар, куруук киирэн авы- рээт Москвава библиотечнай гына ыытара. Сэмээр хобоон бын тиэрдэбин. Бу историчес-
биттэн киэн туттабын. Сэргэй институкка туттарсан киирэн суруйар эбит да бэчээккэ та-
биэркэни аабан, радионан уон йах да тылынан кэпсэтэн тах- Бабылайап сирдээви оловун, кай хаартыска суду кибибит те
на телевидениенэн биэрии рес- сар, доруобуйабытын, куннээ- 1957 сыллаахха бутэрэн кэлэн бааттарбатава, улахан барты- реебутэ 100 сылынан сибээс
кини айар-салайар улэтин, ли- Дьокуускайга А.С.Пушкин аа быалыгар уура сылдьара. Кэ
публикатааБЫ комитетыгар ма- БИ настарыанньабытын, дьиэ- тературнай нэбилиэстибэтин тээн, кини аатын сугэр музейга
шинистканан улэвэ ылылын- кэргэммит олобун барытын дьон-сэргэ билиитигэр-керуу- тынан республиканскай биб- лин 2003 сыллаахха олохтон ейдебунньук быбыытынан бэ-
ным. ыйытар идэлээбэ. Бэчээттэтэр лиотекава архыыпка улэлээби барбытын кэннэ, кэргэнэ Кла лэхтэнэн дьон-сэргэ керуутугэр
тугэр табаарарга кыттыгастаах тэ, онтон кэлин хабыакка кес- ра Николаевна кевулээбини-
Биирдэ (сайд киирэн баран) буоллада, хайаан да миэхэ кэлэ- туруова.
курдук сананабын. путэ. «Эдэр коммунист» ха нэн оволоро Ярославскай му-
диктор Афанасий Готовцевка рэ. Атын улэлээх да буоллах- Фаина ШИРЯЕВА,
быакка литсотруднигынан улэ зейын литсотруднига Туяра,
бэчээттии олордохпуна еру- пына куутэн-кэтэбэн, «кыыс- Xonofjop библиотекатын
Любовь ОЛЕСОВА, лиир кэмигэр араас сирдэринэн, оскуоланы бутэрэригэр С.С.
куйбут куудара баттахтаах, ары- пын айар улэвэ сыбыарабын», библиотекара.
журналист.
лыччы кербут киэн- харахтаах, диэн наар миэхэ бэчээтгэтэрэ,
убун курбуу ун-уохтаах киби: быыбыгар субэ-соргу бевену
«Манна мин дойдум обото баар биэрэр, «грамотней, тургэнник Айьищаттан талааннаах Ити курдук Дария Иосифовна бу 20 сыл устата элбэх
убу, кимий,»—диэбитинэн кии ылынар, сыставас» диэн эмиэ оруолларга, Суотту сценатыгар дьонун-сэргэтин иннигэр
бэйэтин талаанын арыйда, сылтан сыл ессе тупсаран ибэр.
рэн кэллэ. Син суурбэччэ саас- да хайгыы охсон, санаабын ке- В.П.Свинобоев аатынан Суотту народнай театрын талаан
таах, оскуолава саха суруйаач- тевер. «Бибиги, уус-алданнар Бибиги кинини саха, атын да омук суруйааччыларын айым
наах артыыската, убун сылларга театрга бэриниилээхтик улэ ньыларын ыччакка, норуоккатарватааччы, тиэрдээччи, уерэ-
чыларын уерэппит киби бы- манныкпыт»,— диэн куе-дьаа
лээбит, чахчы да айылБаттан айдарыллыбыт талааннаах, су- тээччи быбыытынан билинэбит, сыаналыыбыт. Кэнники
быытынан, удумавалатан бил- буолар. Ол кэмн-э радиокоми-
лим, суруйааччы, поэт Сергей текка улэлиир биир дойдулаах- рун оруоллары кыайа-хото тутан керееччугэтиэрдэр, ылын- сылларга олохтоох автор Екатерина Местникова, суруйааччы
нарар кибибит Дария Иосифовна Винокурова 1943 сыл бэс
Васильев буоларын. «Дойдум тарын суруйааччы Николай Во С.С.Васильев айымньыларытган иэйэн-куойан урдук маас-
ыйын 1 кунугэр тереебутэ. Билигин Суотту орто оскуолатыгар
обото»,— диэн миигин эппит ейковы, диктордар Афанасий тарыстыбалаахтык ааварын керееччулэр да, жюрилар да бэ-
эбит. Ол быыбыгар Афанасий Готовцевы, Екатерина Местни- уерэтэр-производственнай мастарыскыай сэбиэдиссэйинэн лиэтээн, урдук сыанабылы биэрэллэр. С.С.Васильев «Ильмень
Николаевич ханна эрэ тахсан кованы, Лира Белолюбскаяны, улэлии сылдьар, СРуерэвириитинтуйгуна, педагогическай куел» балладатын республика табымыгар ааван дипломан
баран, Сергей Степанович мии Уус-Алдан кийиитэ, редактор улэ ветерана, культурава угуелэрин ибин бэлиэ хабаайката. буолбута.
гин кытта анаан-минээн кэп- Мария Федорованы кытта Дария Иосифовна театрга бастакы улэтин 1982 сыллаахха Быйылгы убулуейдээх сылга С.С.Васильев тереебутэ 100
сэттэ. Тердубун-ууспун, ким- миигин кэккэ тутан хайвыы да режиссер Т.А.Гоголевалыын саБалаабыттара. Суорун Омол- сыла, Суотту театра тэриллибитэ 20 сыла бэлиэтэнэринэн
мин-туохпун, уорэхпин-улэбин охсон ылара, истин-ник сы- лоон «Кун куерэйиэн иннинэ» диэн трагедиятыгар Джэнни Д.И.Винокурова репертуарын ессе кэнгэтэн, эрдэттэн бэлэм-
барытынтуобуласта. Мин обо быаннабара миэхэ элбэби Кдоэн оруолун кыайа-хото оонньоон керееччу бибирэбилин нэнэн керееччутугэр суруйааччы айымньыларытган толорон
киби набаа кыбыстыбыппын, биэрбит, улэвэ, олоххо сы- ылбыта. Мустай Карим «Ый елер туунугэр» Танкабике оруо бэлэх уунаары сылдьар.
килбигийбиппин ейдуубун. быан-нд уерэппит буолуохтаах. лун урдук профессиональней табымна оонньообута. Суорун Варвара СТРЕКАЛОВСКАЯ,
«Бибиги, уус- алданнар улэбит Эбэм, авам кэриэтэ саныыр ава Омоллоон «Сайсары» драматыгар Сайсары оруолун итэвэ- театр режиссера.
дьоммут, ордук айар улэвэ тах- табаарыбым, элбэх субэни- тиилээхти к талорбута.
