Page 1 - 2017 От ыйын 7 күнэ Үбүлүөйдээх түһүлгэ сэргэхситтэ
P. 1

ЩүрүРарҕата                      %                             Үбүлүөйдэр                                       От ыйын 7 күиэ, 2017 с.
                                           5


                                Уйан дууһалаах,  үорүнпьэц сапашшах саха киһитип сурпуин-быарын  ортотуиан ачһар,               чулары  ССКП  обкомуп,
                              кутун-сурун  про котоуор уйгулаах самаап сайып салаллыытыи  о^отуттан кырдьаг.абы-                Саха  АССР  Министрдо-
                              гар тиийэ ним кууппэтэ-кэтэспэтэ буту ой?!  Ол курду к күпдү,  юрэ куох сайып эргилли-            рин  Совстын  уонна  Саха
                              и па. Оттон хапиык үтүо сайып үрүц тучах ыбьнца су ох юлбипа оаарай? Наир тылы пап                АССР  Үрдүкү  Совстын
                              этпиххэ, ыбыа^а суох сайып суох, сайыпа суох ыһыах суох.  б!бы ах -  соха поруотуп наци-           1 [резидиумун   аапарыг-
                              опилышй быраабынньыга.  Саха омук обүгэ са^аттап илдьэ юлбит үтүо бырааһыппьыга                   тан    итиитик-иегин ник
                              уйгу быйацпаах самаап  сайып  салаллап кэлиитин,  кэлэр кыстыгы сутугэ суох туоруурга             эцэрдэлээн  туран,  оссо
                              куус-уох муппьупар юми бэлиэтиир.  От ыйып  I күпүгэр Диалыучаастагар Парттап За­                 сана  еи 1иһиилэри  ылал-
                              болоцкий аатыпап совхоз чулуу ыаипьыксыта,  Социалистический  Улз Геройа Анастасии                ларыгар  эпнитэ.  Харда
                              Семеновна Конырина парийбит «ЫБСЛКС 50 сыла» ыччат-комсомольскай фермата тэ-                      тылы    бары   колхозга-
                              риллибитэ 50 сыллаах убулуойуи бэлиэтээри муһуннулар. Анастасия Семеновнаиы кыта­                 ахзар  ааттарыттан  кол­
                              ры бииргэ улэлээбит оччотоогу эдэрюэн кыргыттар улэлээн-хамсаан частот куурээннээх                хоз   быраб|.1лыанн!^1тын
                              сылларын  ирэ-хоро  ахтыһап  аастылар.  Торгу/  куог.утн,  араас  дьэрэкээн  ойуулаах хонуу       п р едсе; (атст ю   Вас ил и й
                              сибэккилэринэн симэнэн, хатыц,  уот, таит мастарынаи тулаламмыт куох суугуп пала­                 Поликарпович  Егоров оп-
                              та  оссо  палыйап,  ходуһата которой  ыһыахтыыр  туһулгэ -  памыып  кийиит кыыстыы                питэ.  Кипи  ССКП  XXIX
                              симэммит, оссо тупсубукка, киэргэйбиккэ дылы буолбут.                                             съеһин  корео  колхозтаах-
                                                                                                                                 гар ылыммьп' эбэһээтэли-
        Маанылаах дьонун-сэр-                                                                                                   етибэлэрин эт и, үутү оно-
      гэтин,  ынырыылаах  ыал-    Үбүлүөйдээх түһүлгэ сэргэхситтэ                                                               рууга  уонна  государстноца
      дьыттары:                                                                                                                 атыылааһытга,  т үүлээци
      «Обүгэлэрбит үпһии                («ЫБСЛКС 50 сыла» ыччат-комсомольскай ферма                                             еоцотуопкалааһын 1! а  чи-
                     тутуһап
      Оһуохай түһүлготин                              коллективыгар ананар)                                                     эетээхтик  толорон  иһэ-
                      кпппгт                                                                                                    ллэрин  араапардаата  уо­
      Оһуохайдаап ойуо.уц!                                                                              рарбыт,  торообүт  ынах-  нна  бары  колхозтаахгар
                                                                                                        тарбытып  күнпэ  үетэ-  аатгар1.1ттан  гохеус  пяти-
      'Лһиэхэйдээн пспшэгиц!"                                                                           түортэ  ыырбыт.  Билигин  леткапы  оссо  үрдүк  си-
      ди:ш  бэргэн  тыллаах  эти-                                                                       кэлэн  санаатахха,  хайдах  тиһиилэринэн  түмүктүүр
      шгэрэ  ыраахтан  ыныра-у-                                                                         барытын    толорбуннут,  иһин  бигэ  тылын  биэр-
      гуйа турарга дылылар.                                                                             кыайбыпныт  эбитэ  буо-  битэ.   Миллионер   кол­
      •  Бэрт  кылгас  кэм  иһи-                                                                        ллар,   биризмото  оннук  хоз  аатын  ылалларыгар
      гэр  кулууп  сэбиэдисеэ-                                                                          буоллаца.  Ол  сацапа  үлэцэ  араас  кэмнэргэ  улэлээ­
      йэ   Мотрсна   Ивановна
      Борисова   салшггатынан                                                                           Э1 гниэтинэс   күүетээцэ,  бит  «ЫБСЛКС!  50  сыла»
      ыһыахтыыр  алаастарыгар                                                                           ирдэбил,  хоптуруол  даца­  ы ч чат - ко м е о м о л ьс к а й
                                                                                                        ны  оннук  этэ.  Ол  еацана-  ферма-  ыапньыксыттарын
      бэрт тупсаҕай  он оһуулаах                                                                        ацы  ыччаттар  бэйэлэрин  сэмэй  кылааттара  эмиэ
      ыһыах  түһүлгэтигэр  ыра-
      ахтаи-чугастап   эдэрди-                                                                          итпгилэригор туруорумму т  баар”.
                                                                                                        сыалларын-еоруктарын
                                                                                                                                  Ити  кзнниттон  олох-
      ин-кырдьаҕаетыын  элбэх                                                                           хайаан  дацаны  толороп  тоох   кул(.тура  дьиотин
      киһи  колот I  үордэ-кот-
      то,  ьшлаата-туойда,  оһу-                                                                        баран  тэйэллэрэ.  Оннук  үлэһиттэрин,  Логой  орто
      охайдаан     унаарытта,                                                                           наставтшктарбыт,  еал ай -  оекуолатын   үорэнээч-
                                                                                                                      үорэпнит-  чилэрин
                                                                                                        ааччьнтарбыт
                                                                                                                                            күүсгэринэн
      үҥкүүлоон  битийдэ,  корү                                                                         тэрэ.                   бэртээхэй  концерт  туру-
      коцүлүттэн  тутан  киэһэ                                                                            1971  еыл.  Кулуп  тутар  орулунна.  Ол  кэмнэргэ
      хойукка  диэри  корүлээ-  Семен  Семенович  Пету­ тыһыынчаттан  тахеал ыы  да  умпуллубаттык  үорэр   12  күнэ.  Ол  еацанаацы  биригэдьииринэн  улэлээ­
      тилор.                  хов,  Маргарита  Попова,  киилэ  үүту  ыаннар,  Ьур-  түбэлтэ  баар  буолааччы,   умнуллубат   гугон   этэ.  бит  Николай  Лазаревич
        Улуус   бэрэстэбиитэл-  Мария  Николаевна  Олс-  цсвтар  аатырыахтарып  да  ол  Паетаа  олоҕор  1966
      лээх  уорганып  депутата  сова,  Александра  Нико­ аатмрдылар.  “Бэйи  эрэ,  еыл  куһүнүгэр  буолбута.   Кот гхоз  нредседатэл ид эн  Алексеев  хое  сиэннэрэ
                                                                                                        Василий
                                                                                                                  Поликарпович  —  игирэ  кыр!т.1'пар  Айна,
      Николай  Оллонов:  “50 лаевна  Алексеева,  Сергей  баран  хайдах  үлолииллэ-  Чирэнчиттэн  кэлбит  15   Егоров  үлэлиирэ.  Кипи  Айза   Седал и I це вал ар
      сыл  анараа  оттүгэр  үрүн  Нафанаилов,  Анна  Кон­ рин,  еүоһүлэрин  корон  уулаах  тмһацаһы  колхоз
      илгэ  маастара,  Социали-  стантинова  ыапньыксыт  колизххэ”,  — дии  еанаата.  бырабылыанньата   биир   колхоһу  еалайарын  еаца-  бэрт  имигэстик   гупан
      стическай  Үлэ  Гсройа,  и; тотигэр  үорэммиттэрэ.  Чирэпчигв  тиийээт  даца­ санаанан  баетытг  улэлээх   на  күүетээх,  куүрээппээх  ү н куулээн  кордордүл эр.
                                                                                                        үлэ
                                                                                                                          Кол-  Саха  танаһын  корүүгү-
                                                                                                             ыытыллара.
      Ленин  уордьан  икки  то-  Биригэдьиирдэр Петр Се­ ны  ыашп.т.тксыт  титиик-  ыаштьыкеыт   А.С.Коны-   хозтаахтар  толору  күүсто-  гор   кыа й ы ы л аац ы н ан
      гүллээх,   «Бочуот   Зна-  менович  Петухов,  Нико­ кэ  ааспыта.  “Лата  тутун  ринаца  анаабыта.  Лна­  рипэн   үлэлииллэрэ.  Борисовтар  д|.иэ  кэргэн-
      1"а»  уордьап  кавалердара,  лай  Лазаревич -  Алексеев  бодонтгүтүй-садаҥҥы-  стасия  Семеновна  тунуй
      улуус  бочуоттаах  олох-  ферма  үлзтигэр  тахсыбыт  тый?  Сиритпгит  улахана,  бур1унастарып   оцолуу   Ити  куп  Саха  колхозта-  нэрэ  гац1.1сга.  Мае  гар­
      тооцо,  1.ГЧЧИТ  паставниеа  итэкэстопи  тута—туоратар—муостан  ■ю чуллубут кур^ Г)уобэйдЭ:Д1,  хае  биирли-   ах  бааһыпайьш  уопеай  ды Һ ы ы т ы га р,  х а н е а ца й га,
                                                                                                                      Партизан  еүүрүүгэ  уолапар,  кыр­
                                                                                                                  —
                                                                                                        үорүүтүн
      Анастасия  Семеновна  тг>-  дьаһаллары   ьтлап   үтүо  дуккуг. Мип  ыпахгарт.тм  илэритгэн  197!  сыл  уон
                                                                                                                                гыттар  күрзс  былд|>аеты-
                                                                                                        Заболодкай  аатынан  кол­
      рийбит фермата оройүон -  суобастаахтык  улэлээбит -  эрэйдээхтэр   борооеку ыйыгар  3315-тии  киилэ   хоз  Үло  Кыһыл  Зпамята  лар.
      гга,  рсснубликаца  ыччнт  тэрэ.   Ол  ыанньыксыт-  саҕалар”,  —  дии-дии  11а-  •уүтү  ылары  ситиспитэ.   уордьаг тынат I  бэл иэтэпэр   Дьоп-сэргэ   сэн'оэри-
      ортотут'ар  холобур  буо-  тар  үрдүк  кордорүүлэ-  етаа  Бурдевтар хаап анар-  Бу  ахтыьпш  тоҕо  эттим,   түгзнип  үллэстэ  респу­  итин   ылар   корүнүнэн
      лар  үлэни  кордорбүто.  ри   ылалларыгар  тоһүу  даах  еимменталь  боруода  бэйэтин  биир  идэлээҕэ,   блика,  Мэн э-Хапалаетап,  «Ферма   кыр1'ьптара»
      Кинилэр   бачыымнарын  күүһүнэн    буолбуттара”,  ынахтарын  кэрийэ  еыл-  дойдулааца,   республика   оройуоп  хаһаайыстыбала-  күрэе  олуе  тынааһынна-
      батыһан  оччотооцу  одор  —  диэтэ  Марфа  Михай­ дьан  биир-биир  оцолуу  аатырбыт   ыанньыкеыта   рьггтан  элбэх  ахеааннаах  ахтык,  эрбии  биитинии
      дьон тыа сирин ыччат ро-  ловна.                 тантаабыта.             Елизавета  Ивановна  Бур­  делегадиялар  Кэт ттэпигэ  тэнник  барбыга  буолла.
      мантикатыпан биллэрбит-   Даалы  торүт  олохтооҕо   Сүүрбэччэ  сыл  сүоһү  цева  еылаае  тарбахтара   түмеүбүттэрэ.   Миитини  Бу  күрэскэ  ол  еацанаацы
      тэрэ, олгом үүтү ыабытта-  Семен  Семенович  Пе­ иитиитигэр   улэлээбит,  ол  1966  сыллааҕы  еайын   кьппае  киирии  тылынан  эдэр  еааетарын  эрштон
      ра,  омис  эти онорбуттара,  тухов   кореүһүүбүтүгэр  элбэх  баай  уонуттаах,  ки-  АС.Конырина   илиити-   колхоз  парткомуп  еекре-  Маргарита  Попова,  Ма­
      куоталаһыы  коцүн  сы-  биир  умнуллубат  түгэ-  энник  еурацырбыт  «Бо-  гэр  кырдьык  дацаны  дьо-   тара   Афанасий   Пико-  рия  Петухова,  Алексан­
      тыырханныттара.   Онон  ни  бу  баардык  кэнеээн  чуот  Знага»  уордьаннаах  лу-еор1утгу  туттарбьптар   ласвич  Петухов  аспыта.  дра   Игнатьева,   Анна
      бүгүнтгү   ыһыахпытт.ш  аһарда:  “ 1965  сыллаахха  үрүн'  илгэ  маастара  ити  обит дии санаатым”.  Колхоз  бастьнг производ-  Бур! гашена  кытын 11 ылар.
      ы ччат-ком сом ольскай  комеомольекай  нутевка-  кугт  Чйрэнчигэ  туту  ие-  Даалы  торүт  олохтооцо,   ствсппиктара  —  Анаста­  Бастакы   түһүмэххз   —
      фсрматып  чилиэттэригэр  пан  торообут  дойдубу-  тибитэ,  корбутэ  барыга  Мүрү  орто  оекуолатын   сия  Семеновна  Копыри-  бэйэнй   билиһиннэрии,
      аныыбыт.   Эһиги  үрүн'  тугар   ыанньыкеыттыы  еонун.   дъикти  кур дуга.  бииргэ  үорэнэн  бүтэр-   па,  Николай  Васильевич  иккиекэ —  галаапы  корүү,
      илгэни  дэлэтиигэ  «Бо­ тахсыбынпыт.  Ити  еыл  " I Тиколай   Василт.свич,  бит,  сахалыы  иитшглибит   Мигалкин,  Анна  Филип­ үһүекэ — енортивнай  күр-
      чуот  Знага»  уордьаппаах  «ЫБСЛКС  50  сыла»  ыч-  эһиги  ити  ыыр  ынахгар-  гтуучча  юлыһа   Таисия   повна  Еотовдева,  Нико­ эе,  тордүекэ  —  еэппэрээ-
      Ирина Олссоваттан уонна  чат-комсомольскай  фер-  гыт  торуохтэрэ,  чуолаан  Николаевна  Чсрнограде-   лай Николаевич Оллонов,  тэри  !.1һыы, тан ыы, бэһие
      сахалартан  бастакы  Үлэ  матын  аатып  сүкпүтшүт.  тыһы  отто,  барьпа  ууһа-  каяны  кореүбүппэр  биир   Гаврил  Кириллович  Ко­ түһүмэххэ  —   ыйытыы-
      Гсройа  Елизавета  Бурцс-  Ол  сацана  ыччат  наетав-  тыыга   хаалаштар   дуо?  түгэни  бу  курдук  кэнеээн   лесов уо.  д.  а.  колхоз  аас-  ларга  хоруйдааһ!>1н.   Бу
      ваттан  үлэ  эстафстатын  ттишиан   А.С.Коныри-  Оскотүн,  биир  эмэ  эккэ  уортэ:  “1967  еьылаахха  пыт  килбйэппээх  суолун  корүндэргэ  ордук  үчү)Э Й
      туташгыт,  Үлэ  Геройугар  на  апаммыта.  Оччотооцу  туттуллар  тыһы тыһаҕаһы  орто  оскуоланы  бүтэрээт   кэрэһиттэрип  —  ССК11  бэл ЭМ 11ЭЭЦИ11   кордорбүт
      тиийэ  үүммүт  Л.С.Ко-  күиү-дьылы    үчүгэйдик  биһиги коттхозт тутун кытга  дацаны,   комеомольекай   Киин  Комитстын,  ССРС  Анна  Петровна  Буриаше-
      нырина    ИИ1 гпит-такай-  ойдүүбүн.   Паетаа  тап-  атастаһар  хайдах  буолуо  путевканан   торообут   Үрдүкү  Советы!!  Пре-  ва бастакы миэетэни  ылла
      быт  ыччата  бшгигин  эдэр  тыыр  ынахтарыттан,  сапа  этой?”  —  диэн  Анастасия  дойдубутугар   ыанньык-
      колүонэтш  үлэ,  олох  муу-  торүохтэриттэн   харые  Семеновна   ымеыырбыт  сыттыы   тахсыбыпныт.   зидиумун,  ССРС  Мини-  уонна  улууе  мунньацын
                                                                                                        стрдэрин  Совстын  уонпа  депутата  Николай  Олло-*
      дарастарыгар   үорэтол-  да  халбарыйыан  бацар-  еанаатын эпнитэ.       Урут     ыапны.гксыттыы   ПСБСКС    Ойдобүнньүк  нов  олохтообут  еыаггала-
      лэр”,  —  диэтэ.  Ити  кэн-  батах  бэйэтэ,  тоцо  эрэ   Нонүо  күпүгэр  Паетаа  тахеыбатах  дьотпго  ыа-   Кыһыл  знамяларын,  Ле­ ах  бэлэцин  тупа.  Иккие
      1ГИТТЭН  оччотооцу  КЭМ1ГЭ  ол  Чирэпчигэ  аатырбыт  «Победа»  колхоз  прсд-  рахап  үлэ  эта.   15-тии   нинской   үбүлүойдээх  миэетэни  —  биригэдьиир
      бэйэлэрин   харыстаммат  Бурцевтар   сайылыкта-  сс 1 (атет тэ   В.А.1 отов дев  ьпгацы  илиинэн  ыырбыт,   Бочуотунай   грамотаны  Николай Лазаревич Алек­
      буолуу,  патриотизм  тыы-  рын,   ынахтарын   коро  бэйэтин  колхоһуд  нред-  онпутун   бэйэбит   кил-   уонна колхоз Кыһыл  Зна-  сеев  кыыһа  Александра
      ныгар  үорэммит-үлэлээ-  таарыччы      ыанньык-  есдатслэ   В. 1 (Егоровы  лэрэрбит,   «Боекуруон»   мятып   киллэриил.эрин  Игнатьева,  үсүһү  Мария
      бит  үлэһиттэргэ  сыанала-  еьп  күнүгэр  барсардыы  кытга  илии  тутуснуп-а-  оһоцунап  эбии  аһылы-   саатгаца   мустубут   дьоп  Петухова  ьиьчылар  уонна
      ах бэлэхтэри туттарда. Ити  быһаарынна.  Хае  биир-  рын  иетэн  олуе  да  үордэ  ты  онорорбут,  сүоһүбүт   дохсун  ытые  тыаһтлнан  эмиэ сыапалаах бэлэхгэри
      кэнтгиттэн араас  кэмпэргэ  дии  ынахтарыттан  2-лии это.  Киһи  олоҕор  хаһап еаацып  оцуһудан  таһаа-  доцуһуоллаабьптара.  тупулар.
      ыанньыксытынан  үлэлээ-                                                                            Ахсыс     1гятилепеаны   Манна  биири  бэлиэги-
      биг ыччат-комеомольскай                                                                           кыайыылаахтык    толор-  ибин:  ор  сыл  кулууп  со-
      фсрматып     кыргыттара                                                                           бутун  иһи!!  Партизан  За­ биэдиееэйинэн  улэлээбит
      тахсан  ахтыы  отгордулар.                                                                        болодкай  аатынан  кол-  Мотрсна  Ивановна  Бо­
      Анастасия    Семеновна                                                                            хозка  Ийэ  дойду  үһүс  рисова  коцүлээһ и н и нэп,
      иишЕит  кыыһа — «Кыым»                                                                            үрдүк  нацараадатын   —  даалылар   бэрт   кылгае
      хаһыат    биллэр-костор                                                                           Үлэ  Кыһьпг  Знамята  уо-  кэм  иһигэр  ыһыахтыыр
      корреспондепа    Марфа                                                                            рдьаны  тупарарга   Саха  алаастарын  тупсаран,  ки-
      Михайловна    Новикова                                                                            АССР  Үрдүкү'  Совстын  эргэтэн   бэрт   туиеацай
      ийэтин  Лнастасия  Семе­                                                                          Президиуму!!    прсдес-  гына  онорбуггар.  Ыһыах
      новна Конырина,  оччото­                                                                          датслэ   Л.Я. Овчиннико­ 'гүһүлгэтигэр
                                                                                                                                                 1>1раах-
      оцу үлэһиттэр тустарыпан                                                                          ва  тылы  ылбыта.  Ки!!и  тан - чу I аста п   эдэрд и -
      олус   үчүгэй   ахтыьпш                                                                           ССРС  Үрдүкү  Совстын  ип-кырдьацаетыын  элбэх
      о! гордо.  “Мин,  ол  сацана                                                                      Президиуму!!   Ыйаацын  киһи  кэлэн  үордэ-кот-
      кт.гракый  кыыс,  хотонтон                                                                        аацан  иһитипнэрэр  уоп-  то,  ыллаата-туойда,  оһу-
      арахнат,  ийэбин  Наста-                                                                          на  дохсун  ытые  тыаһын  охайдаан    упаарытта,
      аны  батыһар,  комолоһор                                                                          ортотут'ар  колхоз  КыБыл  үпкүүлээн  битийдэ,  корү
      этим.   Ийэбин   кытары
                                                                                                        Знамятыгар  Үлэ  Кыһыл  коцүлүтон  тутан  киэһэ
      бииргэ  үлэлээбит,  оску-                                                                         Знамята  уордьаны  иил-  хойукка  диэри  корүлээ-
      оланы   сана   бүтэрбит                                                                           бигэ.  Анастасия  Яковлев­ тилэр.
      Анна  Михайловна  Ко-                                                                             на  бары  колхозтаахтары,         Каһылай МУРУ,
      1 тырила,  Таисия  Нико­                                                                          саалаца  мустан  олорооч-            журналист.
      лаевна   Черноградская,
   1