Г\-7 Г\-7 . U nn i/riL      Петров, П.А. Сахалар Берлини ылыыга: (Кыайыы 75 сыла)
                        / П.Д. Петров // Чолбон, 8№ - 2020. - С. 54 - 59

                        САХАЛАР - БЕРЛИНИ ЫЛЫЫГА

                           Ai>a дойду Улуу сэриитигэр бутэИнк iyhy-                 Ортоку     НиколайНиколаевич Чусовской
                        мэ5ин - фаншстым Германия тэбэр сурт^тр
                        Берлнннээ^и стратегия.!аах кимтн кннртр
                        операиияны \ лэЬнт-бааЬынай КыЬыл армиятын
                        1-гы Белоруссиятаа^ы уонна 1-гы Украинатаа^ы
                        фроннара 1945 сыдлаахха муус устар 16 кунугэр
                        са^алаабыттара. Киннлэр кимж кинриэхтээх
                        Эеелов-Берлин туЬаайымларын синигтр туспут
                        Вермахт 9-с армнята бмЬмттаан сытара. Бу
                        аан дойдунх атыйахтаах уулуу аймаабыт хала-
                        бырдьыттар ордууларын урусхаллааИьипга Кы-
                        Ьыл армия юккэтигэр хас да тыйыынча саха
                        буойуна сэриилэспитэ биллэр.

                                                                              Ф* *     «После тяжелого уличного боя батальон
                                                                                    Чусовского очистил юго-восточную окраину
                           Зеелов бе^ергутунуутун ылбыт КыЬыл армия                 города. противник в беспорядке отступал. В
                        батальоннарыттан биирдэстэрин хамандыырынан                 итоге боев под Зееловом батальон уничтожил до
                        капитан, «КыЪьш Знамя», А§а дойду сэриитин                  150 солдат и офицеров противника, минометную
                        II истиэпэннээх, «КыЬыл Судус» уордьаннар ка-               батарею, 12 огневых точек, подбил танк и два
                        валердара, Ньурба улууЬун Антоновкатыттан                   штурмовых орудия, захватил в плен 48 солдат и
                        теруттэзх Николай Николаевич Чусовской буолар.              офицеров противника».
                        Кини хамаандалыыр 1-гы Белорусеиятаа^ы фронт
                        8-е гвардиялыы армиятын 57-е гвардиялыы стре-                  Берлиннээ^и стратегиялаах операция^ yhy-
                        локтар дивизияларын 172-е гвардиялыы стрелок-               луччу хорсун быИыытын иЬин гвардия капитана
                        тар полкаларын 3-е стрелоктыы батальона ес-                 Николай Чусове койу муус устар 22 кунугэр
                        теех суду бо^ерготунуутупэр харса суох кимэн                Сэбиэскэй Сойуус Геройун урдук аатыгар ту-
                        киирэн, бойобуой соруда^ы чиэстээхтик толорбута.            Бэрбиттэр. Сэбиэскэй Сойуус Маршала Василий
                        Онуоха комбат т>с бэйэтин эр санаата уонна сата-            Иванович Чуйков курдук биллэр полководец
                        была холобур буолбут - кини еруу суостаах кыр-              «Конец третьего рейха» диэн ыстатыйатыгар,
                        гыЬыылар, тыггааЬыннаах тубэлтэлэр инники куен-             кини мындырын, сатабылын, хорсунун чорботон
                        нэригэр сылдьара. Бу да сырыыга тутуИан туран               бэлиэтээбититтэн киЬи эрэ киэн туттуон соп:
                        oxcyhyyra туорт остеому сууИаран саллааттарын ил-
                        бистээх кыргыЬыыга куортээбит. Онон саха уола ха­           «Он приказал рассредоточиться и мелкими
                        маандалыыр батальона биир бастакынан фашистар
                        аатырбыт бе^оргетунуулэрин коку котом, урусхал              группами — по два-три человека и вплавь пере­
                        оггорон, муус устар 17 кунугэр комускэнээччилэр
                        дуолан уоттарын ортотунан Зеелов куоракка киирбит.          правиться па ту сторону. Кто не умел плавать,

                           Чусовской туЬунан ССРС Оборона^а министиэ-               должен был найти доску, тесину или сделать из
                        ристибэтин Киин архыыбыгар харалла сытар доку-
                        муону учуонай Петров чинчийэн «Якутия в годы                плащ-накидки поплавок. Станковые пулеметы и
                        Великой Отечественной войны» кинигэтин бастакы
                        чааЬыгар киллэрбит:                                         минометные плиты комбат приказал перетащить

                                                                                    через ров  спомощью веревок, перекинутых на

                                                                                    противоположный берег. Н.Н. Чусовской, якутский

                                                                                    таежник, имел опыт преодоления бурных рек с