Page 1 - Егоров А.Д.
P. 1

"MYPYcahapF,aTa"№9 П0676) •
                                                                                                                                                                                                                                                         Кулун тутар 7 кунэ 2024 сыл •

                                                                                                                                                                                                                                                                         мюрюгазета.рф *

КУЛУН ТУТАР БЭЛИЭ ДААТАЛАРА

Зоя ДАНИЛОВА.улуустааБы киин библиотека справочнай-библиографическай салаатын сэбиэдиссэйэ                         хотун идеятын уонна уоба-        лэргэ, И.С. Портнягин, А.Н.
                                                                                                                   расгарын диршгник арыйбыт        Ж ирков хомуйан он-орбут
                                              Кулун тутар 12 кунэ                                                  научнай улэтин иЬин филоло­      «Ученые из Усть-Алданско-
                                                                                                                   гическай наука кандидатын        го улуса» (2000), Докторов
 2 - Саха Эреспуубулукэтигэр Та-                                             Саха сирин, Алтай, Сибиир, УЬук Илин  учуонай истиэпэнэ ингэрил-       П.Н. «Ученые-исследовате­
          баЬыт кунэ. С9 Ил Дарханын 2020                                норуоттарын фольклордарын, норуот         либитэ. «Якутский героичес­      ли института языка, лите­
сыл атырдьах ыйын 9 к. 1368 № -дээх                                      тылынан уус-уран айымньыларын уЬулуч-     кий эпос олонхо: основные        ратуры и истории» (1995),
ыйаадынан биллэриллибитэ.                                                чулаах специалиЬа, Гражданскай уонна      образы» (М., 1962), «От фоль­    «История Усть-Алданского
                                                                         Ада дойду Улуу сэриилэрин кыттыылаа-      клора к литературе» (Якутск,     улуса в лицах» (2010)ыйын-
 5- Саха бреспуубулукэтигэр Норуот                                       да, «КыЬыл Сулус» уордьан кавалера, Саха  1980), «Героический эпос алтае-  ньыктарга, «Олонхо биЬи-
        маастарын кунэ. С9 Бэрэсидьиэнин                                 АССР наукатын утуелээх деятелэ, М. Горь-  саянских народов и якутские      гэр» кинигэдэ киирбит
2012 сыл олунньу 21 к. 1227 №-дээх ыйаа­                                 кай аатынан Аан дойдутаады литература     олонхо» (Якутск, 2004), «Якут­   Киин библиотека улэЬит-
дынан биллэриллибитэ.                         институтугар 25 сы л научнай сотруднигы нан улэлээбит                ский героический эпос олонхо»    тэрэ оиорбут «Заслужен­
                                              филологическай наука кандидата Иннокентий Васильевич                 (Якутск, 2004), «Олонхо - древ­
 5 - Биир дойдулаахпыт С0 суру-               ПУХОВ тереебутэ 120 сыла.                                            ний эпос якутов» (Якутск, 2013,  ный деятель науки ЯАССР,
          налыыстарын СойууЬун «КыЬыл                                                                              2016). Кини «Дьулуруйар Ньур-    кандидат филологических
кемус беруе», «КыЬыл кемус микрофон»,             Кини 1904 сыллаахха I Кур-    САССР НаркомпроЬа кинини           гун Боотур» олонгхо В.В. Держа­  наук, кавалер ордена «Крас­
«Суруналыыстыкада кылаатын иЬин» би-          буЬах нэЬилиэгэр тереебутэ.       Москвада саха оскуолалары-         вин тылбааЬынан нууччалыы        ной Звезды» И.В. Пухов»
риэмийэлэрин лауреата, РФ култууратын         1912 с. оскуолада киирбитэ.       гар учебниктары таЬаарыы-          тахсыытыгар улахан утуелээх.     (2004) биобиблиографичес-
утуелээх улэЬитэ, Уус Алдан улууЬун бо-       1923 с. ОПТУ 80-с дивизио-        га редакторынан анаан ыып-         «Олонхо - сахалар былыргы        кай ыйынньыкка, «Педа­
чуоттаах олохтоодо Анатолий Петрович          нун сэриилэрин састаабыгар        пы та. 1941-1942 сс. М осква       эпостара» диэн улахан научнай    гогическая энциклопедия»
ГОГОЛЕВ убулуейдээх 70 caaha.                 киирсэн, Пепеляев баандатьгг-     аттынаады уонна Ардаангны,         ыстатыйаны суруйбута. 1979 с.    (2005) 3 томугар, «Энцик­
                                              тан Амма Солобуодатын уонна       Калининскай фроннарга кыр­         Москвада елбутэ.                 лопедический словарь
 6 - Суруйааччы, бэйиэт, С9 утуелээх          СаЬыл сыЬыыны босхолуур           гыЬыыларга кыттыбыта. МГУ                                           Якутии» (2018), А.И. Виноку­
          учуутала, СунтаарулууЬун бочуот-    кыргыЬыыларга кыттыбыта.          аспирантуратыгар ситиЬии-                Кини туЬунан улуус-        рова «Пухов аата дуораччы
таах олохтоодо, ССРС суруйааччыларын          Дьокуускайдаады педтехнику-       лээхтик уерэммитэ. 1944 с. Е.        таады Киин библиоте­           ааттанна» (“ Муру саЬарда­
СойууЬун чилиэнэ И.Г. ИВАНОВ - Нуолур         му бутэрэн баран, 1927-1930 сс.   Мординовтыын Г.П. Башарин            ка фондатыгар баар Д.И.        та”, 2019, бэс ыйын 28 к.),
тереебутэ 95 сыла (1929-1999).                Иркутскайдаады университет        «Саха ус реалиЬа-сырдатааччы-        Пухов хомуйан шгорбут          Г.Д. Пестряков «КурбуЬах-
                                              педфакультетын нуучча тылы-       та» диэн кинигэтин редактор-         «Пухов Иннокентий Ва­          тан силис тардан» (“Муру
 7 - Кен-ул тустууга олимпийскай              гар уонна литературада салаа-     дарынан буолбуттара. 1954 с.         сильевич: Воспоминания.        саЬардата”, 2019, от ыйын
          чемпион, ССРС спордун утуелээх      тыгар уерэммитэ. 1930-1936        ССРС Наукаларын академия-           Ахтыылар» (1999), «Пухов        5 к.), М.П. Захарова-Пухова
маастара, ССРС уонна РФ утуелээх тре­         сс. Дьокуускайдаады педтех-                                            Иннокентий Васильевич:         «Выдающийся ученый-эпо-
нера, Саха АССР физической культуратын        никумнга преподавателинэн         тъш аналлаах дьаЬальшан Мос-        Докумуоннар. Хаартыс-           совед» (“ Забота-Арчы”, 2019,
утуелээх улэЬитэ, Д.П. Коркин аатынан         улэлиир. 1935 с. Саха сиригэр     кватаады М. Горькай аатынан          калар. Эти и лэр» (2008),      алтынньы 3 к.), М.К. Аргуно­
С0 Судаарыстыбаннай бириэмийэтин              бастакы саахымат чемпионаты-      Аан дойдутаады литература            З.В. Мигал кина, И.В. Ми-      ва «Сахаттан манцайгыэпо-
лауреата, «Бочуот Знага», «Хотугу сулус»      гар ереспуубулукэ бастакы         институтугар научнай улэдэ           галкин хомуйан оиорбут         совед» (“ Муру саЬардата”,
уордьаннар кавалердара, Дьокуускай            чемпионунан буолбута. 1936 с.     ананан улэлээбитэ. 1956 с. Д.М.      «Иннокентий Василье­           2019, ахсынньы 6 к.) уо.д.а.
куорат, Эдьигээн, Кэбээйи, Чурапчы, Булуу                                       Говоров «Мулдьу Беде» олонг-         вич Пухов» (1994) кинигэ­      аадыахха сои.
улуустарын бочуоттаах олохтоодо Роман
Михайлович ДМИТРИЕВ тереебутэ 75              Кулун тутар 27 кунэ                                                  Кулун тутар 28 кунэ
сыла (1949-2010).
    g - Аан дойду дьахталларын кунэ.          Саха сирин бастакы учуонай-химига,                                   Гражданскай сэрии Геройа, культармеец,
                                              биологическай наука бастакы доктора                                  «КыЬыл Знамя» уордьан кавалера, РСФСР
 8 - Россия маастар-асчыта РФ эргиэ-          уонна профессора, РСФСР уонна САССР                                  норуотун уерэдириитин туйгуна Гаврил
          нин утуелээх улэЬитэ, Саха АССР     наукаларын утуелээх деятелэ, РСФСР                                   Васильевич ЕГОРОВ тереебутэ 145 сылын
норуотун хаЬаайыстыбатын утуелээх             норуотун уерэдириитин туйгуна Алек­                                  туолар. Кини I Байадантай нэЬилиэгэр
улэЬитэ, ССРС эргиэнин туйгуна, С9 эр-        сей Дмитриевич ЕГОРОВ тереебутэ 125                                  Уоттай Арыылаада диэн сиргэ дьаданы
гиэнин бочуоттаах улэЬитэ, А.Е. Кула-         сыла.                                                                бааЬынай кэргэнтгэ тереебутэ.
ковскай аатынан С9 Судаарыстыбаннай
бириэмийэтин лауреата, «Гражданскай               Кини 1899 с. II Байадантай        Кини туЬунан улуустаа-             Эдэр одо сааЬыттан баай-     «Уус-Алдан улэЬит дьоно»
килбиэн» бэлиэ хаЬаайына, С9, Нам уонна       нэЬилиэгэр тереебутэ. Баайа-      ды Киин библиотека фон-            дарга хамначчытгаан сылдьы-      (2000), «Байадантай уонна
Таатта улуустарын бочуоттаах олохтоодо        да норуодунай оскуолатын          датыгар баар В.И. Пестерев         быта. 1899 с. сымыйа буруйга     байадантайдар» (2009), А .
Иннокентий Иннокентьевич ТАРБАХОВ             бутэрээт, Дьокуускайга икки кы-   «История Якутии в лицах»           тубэЬэн, балтараа сьшга Дьо­     Ховров, Н. Готовцева, С. Го­
убулуейдээх 80 caaha.                         лаастаах министерскэй оскуола     (2001), С.С. Аржаков «Уус-Ал­      куускай турмэтигэр хаайыыга      товцева хомуйан оюорбут
                                              бэлэмнэнии куурсугар киирэр.      дан улэЬит дьоно» (2000),          олорбута. 1902 с. Байадантай,    «Ус геройдаах Байадан­
 8 - С0 культуратын утуелээх улэ­             1920 с. Дьокуускайдаады учуу-     А.Г. Алексеев уо.д.а хому-         Элуехумэ, Бодойбо баайдары-      тай» (2004), А .Н . Ж ирков
          Ьитэ, С0 бэчээтин туйгуна, суру-    тал семинариятын бутэрэр.         йан отгорбут «Старейший,           гар хамначчытынан улэлээ­        хомуйан онюрбут «Номох
налыыстыка эйгэтигэр С0 Судаарыс­             1921-1927 сс. Тандада оскуо­      но вечно молодой...» (2008),       битэ. Кини Тандада олорор по-    буолбут олох» (2000) кини­
тыбаннай бириэмийэтин лауреата, С0            ла сэбиэдиссэйинэн улэлиир.       «Егоровские чтения III: Не­        литсыылынайдар Ешконы,           гэлэргэ, «Саха сирин энци-
тимир суолун тырааныспарын бочуоттаах         Иркутскайдаады университет        которые итоги биохими­             Орловскайы, Алымовы кытта        клопедиятыгар» 1 томил
улэЬитэ, Уус Алдан оройуонугар «Ленин-        естесственнай факультетын         ческих и физиологичес­             билсибитэ. 1914 с. оччотоо-      (2000), «Педагогический
скэй тэрийээччи» хаЬыат кылаабынай ре-        1931 с. ситиЬиилээхтик бутэрэр.   ких исследований в РС(Я)»          ду тутулга «эрэлэ суох киЬи»     энциклопедия» III тому­
дакторынан улэлээбит Милан Матвеевич          Илин Сибиирдээди универси­        (2000) кинигэлэргэ, «Тру­          буолан алта сылга турмэдэ хаа-   гар (2005), «И збранны е
АФАНАСЬЕВ убулуейдээх 75 caaha.               тет аспирантуратын бутэр-         довая слава Якутии» (Т.2,          йыллыбыта. 1918 с. Дьокуус­      народом» (2009), Танда
                                              битэ. 1934 с. хайа инженерэ И.С.  2006), «Избранны е наро­           кайга Рыдзинскай этэрээти-       музейын коллектива хо­
 9 - библиограф, РФ уонна С9 культу­          Лорвилыын Абалаах бадараа-        дом» (2009), «Л ю ди сель­         гэр байыаЬынан киирэн, Саха      муйан отгорбут «Байадан­
          ратын утуелээх улэЬитэ, С9 культу­  на эмтээдин туЬунан научнай       скохозяйственной науки             сиригэр сэбиэскэй былааЬы        тай уонна байадантайдар»
ратын туйгуна, П.А. Ойуунускай аатынан        арыйыы окорбуттара. 1935-1947     Якутии» (хомуйан oiro-             олохтоспута. 1921-1922 сс.       (2009) , «История Усть-Ал­
С0 Судаарыстыбаннай бириэмийэтин              сс. Дьокуускайдаады пединсти­     рооччу ВЛ . Алексеев, 1991),       Колчак армиятын офицера          данского улуса в лицах»
лауреата, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ         тут химическэй факультетыгар      « У ч ен ы е-и ссл ед о вател и    Коробейников этэрээтин ул-       (2010) ы йы нньы кка, Д а ­
хаЬаайына Валентина Николаевна ПАВ­           преподавателинэн улэлээбитэ.      Института биологичес­              турутуугэ кыттыбыта. 1923 с.     нилов И .Н . «Развитие
ЛОВА убулуейдээх 80 caaha.                    Москватаады университет аспи­     ких проблем криолитозо-            олунньу 21 кунутэр Пепеляев      образования в Усть-Ал-
    -1 П -17 - Россия Федерациятын Бэ-        рантуратын бутэрбитэ. «Сульфо-    ны СО РАН» (2002), А .Н .          баандатын утары тэриллибит       данском улусе: (сер. XIX
    X О рэсидьиэнин быыбара.                  салициловай кислота комплек-      Ж ирков, И.С. Портнягин            ЧОН батальонугар мобилиза-       в .-2012 г.)» (2013), А .Н .
    1 О-СахабреспуубулукэтигэрАрк-            тарын анализка туттуу туЬунан»    хомуйан онюрбут «Ученые            цияланан, Дьокуускайтан хон1-    Матвеева, Е.П. Копырина
    X У тика кунэ. С0 Бэрэсидьиэнин           темада химическай наука кан-      из Усть-Алданского улуса»          нубуттара. 1925 с. Амм а Со­
2014 сыл ахсынньы 11 к. 200 №-дээх ыйаа­      дидатын 1938 с. кемускээн, са-    (2000) справочни ктарга,           лобуодатын босхолооЬунтга        хомуйан онюрбут «Тандам
дынан биллэриллибитэ.                         хаттан аан мангнайгынан хи-       «История Усть-Алданско-            геройдуу быЬыытын иЬин           дьоЬун дьоно» (2015), О.Н.
                                              мик-ученай аатын ситиЬэр.         го улуса в л и цах» (2010),        «КыЬыл Знамя» уордьанынан        Павлова хомуйан онюр-
 П - Саха бреспуубулукэтигэр                  Дьокуускайдаады учительскай,      «А.Д. Егоров - заслуженный         надараадаламмыта. Г.В. Егоров    бут «Муру нэЬилиэгин
             СылгыЬыт кунэ. С0 Ил Дарха­      пединституттарга преподава­       деятель науки Якутской             Гражданскай сэрии сыллары-       уулуссалара» (2016), «Эн­
нын 2016 сыл атырдьах ыйын 22 к. 1373         телинэн, естественнай факуль­     АССР, доктор биологичес­           гар 22 тегул урун: баандалары    циклопедический сло­
№-дээх ыйаадынан олохтоммута.                 тет деканынан улэлиир. 1947 с.    ки х наук» (хомуйан онч»-          утары кыргыЬыыга сэбиэт бы-      варь Якутии» (2018), Н.Г.
                                              ССРС Наукаларын академиятын       рооччулар: Н .М . А л ек ­         лааЬын кемускээбитин туЬу­       Ж ирков, П .В. Пермяков
 П - Поэзия аан дойдутаады кунэ               Сибиирдээди салаатын Саха си-     сеев, А .М . П етр ов, 1962),      нан этиллэр. 1929 с. бастакы     уо.д.а. хомуйан онюрбут
             (1999 сылтан бэлиэтэнэр).        ринээди филиалыгар химичес­       «Энциклопедический сло­            холкуостары тэрийсибитэ.         «150 сыл сырдыгы садар
    О Q - С9 правовой билии кунэ. С9          кэй, биохимическэй лаборато-      варь Я кутии» (2018),«Зас­         Кини 1929-1934 сс. Саха Киин     кыЬабыт: Муру 1 №-дээх
    Z i О Бэрэсидьиэнин 2010 сыл ал-          рияны олохтообута. 1949-1951      луженный деятель науки             ситэриилээх комитетын -          орто оскуолата» (2023), Е.
тынньы 5 к. 284 №-дээх ыйаадынан бил­         сс. Москвада ССРС Наукаларын      Якутской АССР и РСФСР,             ЯЦИКчилиэнин быЬыьггынан         Сыроватская «Аатырбыт
лэриллибитэ.                                  академиятын А.Н. Бах аатынан      доктор биологических               киэн: далааЬыннаах тэрийэр       БартыЬаан Дьегуерэп»
    О £7-Р Ф Культура улэЬиттэрин кунэ.       биохимия институтун аспиран­      наук, проф. А .Д . Егоров»         улэни ыыппыта. 1947 с. Саха      (Учуутал аргыЬа, 2019,
    Z i O p ® Бэрэсидьиэнин 2007 сыл          туратыгар уорэнэр. 1951 с. Мос­   (хомуйан онюрооччулар:             АССР Урдуку Сэбиэтин Прези-      олунньу 21 к.), Е. Сыроват­
атырдьах ыйын 27 к. 1111 №-дээх ыйаа­         квада «Саха сирин уунээйити-      М.И. Мярикянов и др.,1999)         диумун ыйаадынан Муру орто       ская «Норуот уерэдирии­
дынан олохтоммута.                            гэр «С» витамин уонна каротин»    библиографический ыйын-            оскуолатыгар кини аата ингэ-     тин туйгуна - аатырбыт
    О Н-худуоЬунньук,муосчут, Сбискус-        диэн темада биологическай                                            риллибитэ. 1942 с. Дьокуускай­
    Z i О ствоты н утуелээх деятелэ Иван                                        ньыктарга, О. Шепелева             га елбутэ.                       бартыЬаан, культармеец
Иванович ПОПОВ тереебутэ 90 сыла.             наука докторын комускээбитэ.      «Саха бастакы учуонай-хи­                                           Дьегуерэп (“ Муру саЬарда­
    О гП - Театр аан дойдутаады кунэ.         «Улэ КыЬыл Знамята», ус тегул     мига Алексей Егоров те­                  Кини туЬунан улуустаа-
    Z i / 1961 сыллаахха аан дойдутаады       «Бочуот Знага» уордъаннарынан                                          ды киин библиотека фон­        та”, 2019, кулун тутар 1 к.)
театр институтун IX конгреЬынан олох­         надараадаламмыта. Кини 1970 с.    реебутэ 125 сыла» (“ Муру            датыгар баар С.С. Аржаков      уо.д.а. кинигэлэргэ, ыста-
томмута.                                      Дьокуускайга елбутэ.              саЬардата”, 2024, олунньу 22                                        тыйаларга аадыахха сеп.
                                                                                к.) уод .а. кинигэлэргэ, ыста-
                                                                                тыйаларга аадыахха сап.
   1