Page 1 - Норуот Улуу Кыайыытын уйэтиппитэ
P. 1
Аржаков, С. С. Норуот Улуу Кыайыытын уйэтиппитэ / С. С.
Аржаков // Забота. Арчы. - 2001. - Сэтинньи 8 к. - С. 13.
РљРР РРРЎРўРР‘РР›
Норуот Улуу Кыайыытын
уйэтиппитэ
курдук” РґРёСЌРЅ хойуккаан'Рќ'Р° РґРёСЌСЂРё СЃРёСЂРёРЅ тыылга улэтин толору РёСЃ- СЂРёРЅ туРунан фронт бэчээтэ” , Р”.Р”. Петров улахан патриот
холобур окостоллоро. ториятын суруйбута. Научнай-
“ Ветераннар ахталлар” РґРёСЌРЅ РєРё- РєРёРРё этэ. РљРёРЅРё дойдутугар РЈСѓСЃ-
Дмитрий Дмитриевич 050 эр- кердуур улэтин yhyc туЬаайы-
Р”Р5РРўРўРРќ хайаан РґР° СѓСЂРґСѓРє уерэх- ытынан кестубут докумуоннары нигэлэринэн бэчээттэнэн тахсы- Алдан’нга сотору-сотору тахса
тээх специалист буоларга ба^а бэлэмнээн бэчээттэтии, дьон-
санаалаа^а уонна ону толорорго норуот билиитигэр-керуутугэр быттара уонна Asa дойду Улуу сылдьара. БиЬиги даманы
бэйэтэ дьулуурдаахтык турумму- тайаарыы этэ. Бу улэ научнай су-
та. Ол курдук, оскуола^а учу- олтатын кытта тэн’н'э дьою то- сэриитин историографиятыгар ТО5ООСТООХ кэмнэргэ,
уталлыы сылдьан Дьокуускай- сэргэ5э улахан практическай
дааьы педагогическай институт туРалаах буолбута. РЎСЌСЂРёРё кытты- ыйааРыннаах кылаат буолбутта- убулуейдэргэ тубэЬиннэрэн
историческай отделениетын кэ-
ылаахтара, инбэлииттэрэ, ге- ра- «-V/T ыныра турарбыт. Ол сырыыла-
тэхтэн уерэнэн бутэрбитэ уонна ройдар, кинилэр огдооболоро, 1985 сыллаахха Бэчээт сону-
1948 СЃ. РЎРЎР РЎ наукаларын акаде- osonopo, кэргэттэрин, Р°&аларын рыгар куруутун кэриэтэ Asa РґРѕР№В
миятын Саха СЃРёСЂРёРЅСЌСЌР±Рё филиа- Р±РѕР№РѕР±СѓРѕР№ Р±С‹Рыыларын, утуелэ-
лыгар аспиранынан киирбитэ. СЂРёРЅ РёРРёРЅ араас чэпчэтиилэри РЅСѓРЅ агентствота Р”.Р”. Петров Са ду кемускэлигэр елбут Р±СѓРѕР№СѓС‚-
Рсторическай наукаьа кандидат ылбыттара. С…Р° СЃРёСЂРёРЅ РґСЊРѕРЅРѕ кыайыы дьыала тар пааматынньыктарын РѕРЅ~РѕСЂСѓ-
буолбута. Онтон ыла бутэРРёРє
кунугэр диэри олоьун буус- Учуонай yhyH сылларга сын- тыгар он-орбут кылааттарын уга, музейдары тэрийиигэ субэ-
Р±СѓРіСѓРЅРЅСѓСѓ наука^Р° анаабыта. дал5аннаах улэтин тумугэр РћР±РѕВ
СЂРѕРЅР° министерствотын байыан- туРунан ыстатыйатын бэчээттэ- лиирэ, кемелеРере. 1965 СЃ.
Дмитрий Дмитриевич Петров най архыыбын араас тугэхтэрит-
эбитэ. Ол ыстатыйа хас да омук оройуон киинигэр “Xapasa
доруобуйатын туругунан саа-СЃР°- тэн саха биллиилээх СЃСЌСЂРёРёРРёС‚-
адах тутан дойду кемускэлигэр тылынан тылбаастанан тас дой- тердугэр” ат тебелеех улахан
тэрэ Рќ.Рђ. Кондаков, Рќ.РЎ. СтепаВ
сэриилэспэтэ^СЌ. РћР» оннугар РЅРѕРІ, Рђ.Рђ. РњРёСЂРѕРЅРѕРІ, Рњ.Рњ. Стрека- дуларга тар5аммыта. РћРЅРѕРЅ Саха тойон СЃСЌСЂРіСЌРЅРё РєРёРЅРё СѓРѕРЅРЅР° СерВ
бэйэтин уелээннээхтэрин, биир ловскай ессе Asa дойду Улуу сэ-
дойдулаахтарын Asa РґРѕР№РґСѓ Улуу риитэ бара турдаБына Советс- СЃРёСЂРёРЅ СЃСЌСЂРёРёРиттэрин туЬунан гей Васильев субэлэринэн Улуу
сэриитин сылларыгар фрон-н-а кай Союз Геройун ааттарын биэ-
геройдуу oxcyhyynapbiH, тыылга СЂРёРёРіСЌ туРзриллибиттэрэ хайдах аан РґРѕР№РґСѓ ааБааччылара билсэр Кыайыы 25 сылыгар анаан туру-
хорсун улэлэрин кердеруугэ
ейун-санаатын, куу1тун-кудэ5ин эрэ кетутуллэн, керуллубэккэ ха- кыахтаммыттара. орбуппут.
Р±РёСЌСЂСЌРЅ туран улэлэспитэ. албыттарын булан таЬааран РєРёВ
нилэр геройдуу быЬыылара тил- - Р”.Р”. Петров Рђ&Р° РґРѕР№РґСѓ Улуу 1994 СЃ. РєСѓРуеру Дмитрий
Биллэрин курдук, сахалар лэрин ситиспитэ. Биир дойду-
Рђ&Р° РґРѕР№РґСѓ Улуу сэриитигэр Р±РёРёСЂ naasa Рњ.Рњ. Стрекаловскай РєРёРЅРё сэриитин туйунан улэлэрин СѓРіСѓСЃ Дмитриевич Р±РёРРёРіРё тиРСЌР±РёРЅ
Р±РѕР№РѕР±СѓРѕР№ дивизиянан эбэтэр елбутун РєСЌРЅРЅСЌ Р РѕСЃСЃРёСЏ Геройа бу историк-учуонайдар, беден- керсубуппут. РћРЅРЅРѕ РјРёРЅ Улуу РљС‹В
ханнык эрэ воинскай тумуллуу олбута. Онон геройдарбыт албан
Быйыл сэтинньи ый 8 керунунэн СЃСЌСЂРёРёРіСЌ кыттыбатах- байыаннай начальниктар айыы 50 сыллаах убулуейун тэВ
кунугэр, баара буоллар, ааттара тиллиилэригэр дьин-нэ-
Дмитрий Дмитриевич Петров тара. Алта СѓРѕРЅ тыЬыынчаттан СЌС… теруту СѓСѓСЂР±СѓС‚ РєРёРРёРЅСЌРЅ Р”.Р”. урдуктук сыаналаабыттара. РСЃСЃРµ СЂРёР№РёРёРіСЌ республикатааБы РїСЂР°-
80 сааЬын туолуохтаах этэ. тахса саха саллааттара араас
воинскай чаастарга кыра-кыра Петров буолар. 1981 сыллаахха Дмитрий Дмит вительственнай комиссия эппи-
РљРёРЅРё РЈСѓСЃ-Алдан оройуонугар белехтерунэн кыттыыны ылбыт- Дмитрий Дмитриевич Р±СЌР№СЌВ
Баатаьай РЅСЌРилиэгэр дьадакгы тара. РћРЅРѕРЅ Дмитрий Дмитриевич риевич 60 caahbiH туолар эттиир секретара буоламмын,
бааНынай РєСЌСЂРіСЌРЅРёРіСЌСЂ тереебутэ. СЃСѓСѓРСѓРЅСЌРЅ армия, РґРёРІРёР·РёСЏ, полка- тин идеятын дакаастааЬынынан
Тереппуттэрэ еленнер эрдэ ту- лар докумуоннарын дойду элбэх мунгурдаммакка, ону олоххо кил- убулуейугэр Советскай Союз кини “Вклад народов Якутии в
лаайах хаалбыта. Олус керсуе, архыыптарыгар хасыЬан, сэрии лэриигэ инициатор эмиэ буола-
СЃСЌРјСЌР№, уерэ^СЌСЂ РєС‹Рамньылаах биирдиилээн кыттыылаахтарын СЂР°. РћР» РєСѓСЂРґСѓРє елбут буойуттары маршала Р.РҐ. Баграмян бэйэтин дело победы” РґРёСЌРЅ кинигэтин
уйэтитиигэ элбэх улэни ыытыс-
буолан 19 сааРыгар педучили- кытта кэпсэтэн, Саха СЃРёСЂРёРЅ Asa пыта. РљРёРЅРё Р±РёРёСЂ дойдулаа5Р°, Р5СЌСЂРґСЌ телеграмматыгар СЃСѓСЂСѓР№- иккистээн таРаарыы туРунан
щены ситиРиилээхтик бутэрэн, РґРѕР№РґСѓ сэриитигэр кыттыытын биллиилээх РїРѕСЌС‚ Сергей ВасильВ
туРунан Р±РёРёСЂ кэлим история ев “ Ытык Рльмень” поэматын СЃСѓ- Р±СѓС‚: “Знаю Вас как вдумчивого РєСЌРїСЃСЌСЌР±РёРїРїСЌСЂ, РЅР°Раа уербутэ.
1940 СЃ. учуутал буолбута. окорбута. РћРЅСѓ РєРёРЅРё унньуктаах руйуутугар, Рльмень куел
Тереебут оройуонугар Чаран-ай, yhyH улэнэн ситиспитэ. РљРёРЅРё ити таРыгар пааматынньык туруоруу исследователя боевого Рё трудо Хомойуох РёРРёРЅ, учуонай РѕР» РєРёРЅРё-
РљСѓСЂР±СѓРах, РњСѓСЂСѓ, Найахы оскуола- улэтэ, этэргэ дылы, РєСЌР±РёРиилээх
ларыгар учууталлаабыта, за улэтигэр элбэхтэ кемелеспутэ, вого подвига трудящихся Якутии гэтэ иккистээн тахсарын
РІСѓРунан, оскуола директорынан РѕРєРєРѕ РёРЅРЅСЌРЅРё кердуур РєСѓСЂРґСѓРє СЌСЂСЌ- улэлэспитэ.
улэлээбитэ. РґСЌРРёРЅРЅСЌСЌС… этэ. РІ Великой Отечественной РІРѕР№РЅРµ. кербетеБв, Улуу Кыайыы 50 сылВ
Д.Д. Петров улэлэрэ “Саха
Дмитрий Дмитриевич 050Р›0- Р”.Р”. Петров сахалар СЃСЌСЂРёРёРіСЌ СЃРёСЂСЌ СЃСЌСЂРёРё сылларыгар” , “ РљС‹- РЎ удовлетворением ознакомил лаах убулуейун РґР° керсубэтэБР.
ру билиигэ-керуугэ эрэ уерэппэ- кыттыыларын сэргэ Asa дойду айыы дьыалатыгар Саха сирин
тэ, кини ордук бэрээдэккэ, май- Улуу сэриитин сылларыгар Саха норуоттарын киллэрбит кылаат- ся с Вашей монографией “Якутя ©лер елуу кинини 73 эрэ саас-
РіС‹-сигили ертунэн утуе тара” , “Саха СЃРёСЂРёРЅ СЃСЌСЂРёРёРиттэ-
мессуеннээх РєРёРРё буоларга РёРё- РЅРµ РІ Р±РѕСЏС… СЃ немецко-фашистски Taasap илдьэ барбыта.
тэрэ. Ол курдук бэйэтэ эмиэ адь-
ас 050 эрдэ^иттэн бэрээдэктээх, ми захватчиками” , — диэн. Он Ол эрээри чэбылхэй учуонай,
тан-астыын-саптыын, туттарды-
ын-хаптардыын, сан-арардыын- тон кэнники Дмитрий Дмитрие улахан патриот он-орбут утуе дь-
РёРЅСЌСЂСЌСЂРґРёРёРЅ СѓСѓСЂР±СѓС‚-туппут РєСѓСЂВ РІРёС‡ уола Юрий Дмитриевич Р.РҐ. ыалата тыыннаах, салБанан бара
дук чуолкайа, дьоЬуннааьа. Ол
РґР° РёРРёРЅ Р±РёРёСЂРіСЌ улэлиир Р±РёРёСЂ Баграмяны кытта керсуРуутугэр турар, РґСЊРѕРЅ'РЅ'Рѕ, РѕСЂРґСѓРє СЃСЌСЂРёРё, ты-
идэлээхтэрэ, уерэнээччилэрэ,
билэр дьонноро тугу эмэни, ки- маршал эбэн эппит: “ Вы, якуты, ыл ветераннарын ейугэр-сана-
ми эмэни себулуу кердехтерунэ
"Дм. Дм. эдэр эрдэ5инээ5итин молодцы, всему миру показали и атыгар елбет-суппэт.
увековечили подвиг своего на Наука утуелээх ветеранын,
рода, пусть другие учатся у вас, Саха республикатын наукатын
как это надо делать". уонна культуратын утуелээх
Дмитрий Дмитриевич элбэх улэРитин, РЈСѓСЃ-Алдан улууРСѓРЅ Бо-
050ЛООХ, РєСЌСЂРіСЌРЅСЌ ыарыРах буо чуоттаах гражданинын Р”.Р”. ПетВ
лан материальнай ертунэр ыара- ров олоБун, улэтин кердерер му-
хан олову олорбута. Ол онтон зейы биир дойдулаахтара Ба-
овустарбакка, улэлээбитин атабайга астылар, оттон Дьоку-
ереппекке, о&олорун барыларын ускайга Ленин проспегар, олор-
уерэттэрэн улэРРёС‚ РґСЊРѕРЅ буолал- Р±СѓС‚ дьиэтигэр мемориальнай РґСѓ-
ларын ситиспитэ. Улахан уола оска туруорулунна.
Юрий Дмитриевич аьатын
туйавын хатаран наука доктора, Степан АРЖАКОВ.
Дьокуускай .
СГУ профессора буолла.

