Петров, П .А . Кыайыыны уhансыбыттар кырдьыктаах суруктара: (Улуу  Чолбон•2020 •
                                                                     Кыайыы 75 сыла) /П.Д. Петров //Чолбон, 9№ - 2020. - С. 47 - 52

Ii

Уоттаах кыргыс хонуутун илэ харахтарынан былааска бэриниилээх, халбаггныыры билбэт хор­

кербут, эттэринэн-хааннарынан билбит саха сун         сэрииИит,патриот                       бэйэтин

саллааттара суруктарыгар А$а дойду Улуу сэ- кврдврбутэ, олоихо бухатыырыныы кэннинэн кэх-

риитнн дьин- кырдьыгын сийилии суруйбуттара. тибэтэгуэ,                   чугуйантурбата^а.

Онон ийэ дойдуларын кенгулун ийин кырыктаах     Бу кинигэуэ                 буойуннардой­

кыргыйыыларга елбут-суппут, тыыннаах ордубут дуларыгар,                   дьонноругарыыппытсуруктара. эппит

саха саллааггарын суруктара - Аан дойду Иккис кэриэс        тылларахомутан

сэриитин историятын уерэтиигэ тирэх буолаллар.  Атаакалуа киирээри                                   тусытан,

Саллааттар Tehe да бары тус-туспа майгылаах- бааИыран баран,                                 буулдьа-буомб

сигилилээх, идэлээх-дьарыктаах, дьылъалаах, лубут           суруктаролус                     судургууонна

кыйал^алаах, ыралаах дьон буоллаллар, суруктары Онтон атын                  буолуонда сатаммат. Хас

сыныйан аахтахха, кинилэри дьуорэлиир туох тэ аайы влор олуу кутталыгар сылдьар саллаат

эрэ баар. Ол биир санаа, биир толкуй кинилэри тврвппуттэригэр,                               чугасдьонноругар дьшгнээ

аалара. с^рэхтэрин-быардарын хаарыйара буолар. санаатын, бу кэмн~э тугу саныырын суруйар, ис

Бу суруктар саллаат сэрии дьулааныттан тыынын дууИатын                    кэпсиир,арыйар.

тайаарарыгар, кыл тутэнигэр ийэмсэх уйа§ас рин суруктарыгар кыайыыга эрэллэрин, партиями,

уол 050, кыйамньылаахтык таптыыр а§а буолан норуокка мунура суох бэриниилээхтэрин, Ийэ

ыларыгар кемелейеллере. Ал aha дьиэ ахтыл^ана дойду      иннигэр            влвртвнда                                                            са-

саха буойуттарыгар кыайыыга дьулууру куертээн, нааларын, уодаИыннаах встовххв абачарын-са-

куннэтэ хорсун быйыыны кердереллеругэр, тачарын                 уонна                        дыолэрин-уотта

сорохтор тероебут дойдуларыгар эргиллэллэригэр сэргэлэрин сураИан суруйаллар».

тейуу терует куус буолбута caap6a§a суох.       БиЬиги А§а дойду Улуу сэриитин историятын

   Историк учуонай Дмитрий Дмитриевич Петров

Саха сирин бары муннуктарыттан саллааттар чинчийээччи Дмитрий Петров «Саллааттар сурук­
сайарбыт суруктарын ер к эм ю дьаныардаахтык тара» диэн кинигэги гэр бэчээттэммит сурук-

кердеен, 200-чэкэ буойун киэнин булан, дьон-    тартан кийи дууйатын кылын ордук таарыйар
                                                еруттэрин быйа тардан билийиннэриэхпит. Олер
норуттан квзгул ылан, тумэн, саайылаан онор-    елуу кылыытын уступ сылдьар саллаат сэрии
бут «Саллааттар суруктара» диэн хомуурун-       сэймэктээбит дууйатыттан, хаанынан ытыыр сурэ-
ньуга 1967 сыллаахха Саха сиринээ^и кинигэ      §иттэн тахсар иэйиилэрэ кудээринэ тыллар буол-
кыЬатыгар бэчээттэнэн тахсыбыта. Итиэннэ гута   батахтара.
норуот сэьгээриитин ылбыта, атыыга бутэн, дьон

кердейуутунэн 1970 сыллаахха 15000 экземпля-       Уус Алдан улууйун Найахытыгтан теруттээх
рынан иккийин бэчээттээммитэ,                   Y лэйит-баайынай Кыйыл армиятын старшай сер-

   Кинигэни хомуйан оиорооччу Дмитрий Петров

саллааттар суруктарыгар улахан суолтаны биэрэр жана, разведчик Федот Иванович Гоголев елуен

уонна субу курдук диршгник быйаарар:            иннинээ^и тийэх кыргыйыытыгар киирээри оло-

«Бу улуу,       босхолонуулаахсэр ииг) Сахарор туруга а^атыгар бутэйик суругуттан тута

сирин саллаата  тврвобутдойдугае,йденер. 1943 сыллаахха от ыйын 19 кунугэр

                                                                                             47