Page 403 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар
P. 403
Тыалы-куубу, буур^аны киби хайдах утарылабыа этэй? Онон нивхилэр кыылы кытары
охсубан, тоьгон-хатан, ыалдьан, аччыктаан елен-сутэн испиттэрэ.
Нивхилэр элбэх этилэр, онтон сылтан сыл ахсын улам а^ьтаан барбыттара. Онуоха
туран Дьолу булар санааламмыттара. Ону хантан булары ким да билбэт этэ. Ол ибин
Дьолу буллара Сахалины уурбуттэрэ. Кини, долгуннары туебунэн хайа солоон, кутур
улахан Myopaga ер сыл устубута. Келуенэттэн келуенэ дьон аабан испитэ, ол тухары
дьон Дьолу булбатахтара. Сахалин бутэн быстыбат кердеобунтэн олус сылайбыта да,
нивхилэр кинини уу киэьг куйаарын устун уурдэр уурэн испиттэрэ. Тибэрр тиийэн
туох да набаа эстэн-быстан, улахан сир табыгар кэлэн тохтообута уонна, хабаайын-
нарыгар олус уордайан, таастыйан хаалбыта. Онтон бэттэх Сахалин кеннору арыы
буолбута.
Ол курдук нивхилэр Дьолу булбатахтара, уруккуларын курдук, тымныыга токон,
аас-туор оло5у кытары аалсыбан, бутун биис yyha биис уубунан олен-сутэн испиттэрэ.
Олоччу эстэрбит кэллэ дии санаабыттара. Оччотоо^уга ити Сэттэ куорсуннаах котор
тубунан номох уоскээбитэ. Ол номоххо кун ортото буолар диэки оттуттэн Дьол кэлиэ,
ол Дьол, этиьгнээх ардах буола турдазына, Сэттэ куорсуннаах котор буолан тубуе диэн
этиллэр. Ол кетеру булбут киби дьоллонуо. Ол кэмтэн ыла тебелеох этиьгнээх ардах
буолбута буолуой, ол тухары Сэттэ куорсуннаах кетеру, тутуохтаа^ар буолуох, ким
да корботобо даманы, — Лузгин о^онньор оргууй а^ай сибигинэйэ былаан кэпсээ-
битэ. Кини истиэнэ курдат киниэхэ эрэ биллэр ыраа^ы корор курдук туттан олорбута.
Онтон эмискэ, дьэ, ейденен кэлбит курдук, улаханнык, куруук саьгарарын курдук эп-
питэ: — Эмискэ Дьол баар буола туспутэ, ол гынан баран, кун ортото буолар оттуттэн
буолбатах. Улуу этик эппитэ, ону нуучча боростуой дьоно, нивх курдук дьадакы дьон,
куедьуппуттэрэ. Нивхилэргэ Сэттэ куорсуннаах котор Дьолу арлбатаза, Ленин а5ал-
быта. Ленин нивхилэргэ билиини, сырдыгы, оскуоланы, сака олозу биэрбитэ. Саха
лины билигин тилиннэрбит киби Дьол дойдутун биэрэгиттэн барыа суох этэ. Оттон
Сэттэ куорсуннаах котор, ити норуокка кэпсэнэрин курдук, номох буола сылдьар...
Лузгин ogoHHbop, кэпсээнин бутэрэн баран, о$олору кэриччи корбутэ. Бары сака-
та суох олорбуттара. Оттон Колка уонна Урьюн, номох салгыытын истээри, айахтарын
аллаччы атан баран ибиллээбиттэрэ, кинилэр Сэттэ куорсуннаах котор чахчы баар
буолуон, ол котор аан дойдуну кэрийэ кете сылдьан, дьокко дьолу тиксэриэн олус
баьарбыттара.
О^олор котор тостубут кынатын, собуллубат гына, баайан биэрбиттэрэ.
О^онньор тэлгэбэр бутэй туппута, онтугар ыттар киирбэтиннэр диэн, эргэ илими
иилэ бырахпыта уонна ол ибигэр которун ыытан кэбиспитэ.
Убун еребул бутэн эрэрэ.
Сэттэ куорсуннаах хас да кун абаабата^а. Тугу абыырын ким да билбэт этэ. Оту
биэрдэхтэринэ, сиэбэт. Килиэби, хаабыны биэрдэхтэринэ, эмиэ сиэбэт. Биирдэ Колка
Урьюкка:
— Кор эрэ, ата^а, моонньо, тумса убун дии, — диэбитэ.
— Онуоха туох баарый? — Эппиэттиирин оннугар Урьюн хардары ыйыппыта.
— Ыстаанын сототун тиэриммит курдук, ата5а сыгынньах, — диэбитэ Колка.
— Онуоха туох баарый? — диэбитэ Урьюн эмиэ.
— «Онуоха туох баарый» диэн лэбэйэн хааллабай, — диэбитэ Колка себулээбэтэх-
тии. — Ханна сылдьарын уонна тугунан абылыктанарын бэйэк да сэрэйбэккин дуо?
— Ууга. Уонна ракушкаларынан, балыгынан абыыра буолуо, — диэн Урьюн ойдуу
биэрбитэ.
— Оннук эбит дуо? — диэбитэ Колка улахан кибилии.
399

