Page 96 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

диэн ааттанааччы тубулгэзэ барыахтаахтарыттан долгуйарын табыгар табаарбакка
кыбанара. Онно хабан баралларын тулуйбакка-тэбийбэккэ куутэрэ. Кубуну, кыбыны
быба кэтэспитэ. Сайын кэтэспитэ уонна весе кубунун кэтэспитэ. Кэтэбэрэ эрээри, ту-
луйбат-тэбийбэт санаатын биллэрбэт этэ. Акаарычаан кыра уолаттар эрэ бэйэлэрин
кыана туттааччылара суох. Онноозор бэрт кыраттан дазаны уерэн куну быба суурэн-
кетен бырдакалабааччылар. Оттон кини эр киби. Хайыы-уйэ дьонун иитэр киби.
Онон бэйэтин кыана туттуох тустаах. Азата оннук уерэтэр. Итиниэхэ таща уврэппитэ.
Уон алта сыл буурзалаах кыбыннара уонна уон алта сыл курулаччы кутар ардаза,
екурук куйааба, араас отонунан уонна балыгынан баай сайыннара бука бары оннук
буоларга уерэппиттэрэ.
Кини утуйбатаза. О л долгуйарыттан буолбатах этэ. Араас ап-кубулзат муокастаата.
Олор Ыкилак утуйар уутун квтуттулэр. Кинилэр кибини муокастыыр эрэ соруктаах-
тар. Ардыгар туукку харака ойуурга хабыытастахтарына, киби, ханна да барыан
билбэккэ, мае курдук буолан хаалар. Онтон кутталыттан хамсаабат буолбут кибини
кулуу гынан алларастабаллар. Эбэтэр кубун муус сака турдазына, кибини муус чараас
сирин диэки аптарынан-хомубуннарынан уккуйан илдьэллэр. Оччозо киби тымныы
ууга сетуелээтэзэ ол, базар, ууга тубэн елуе даманы.
Бу туун хара сордоох ап-кубулзат Ыкилак уутун адьабын кетуттэ. Арай тууну быба
кини хайдах мехсен-тахсан утуйбатазын ким да кербетезе ол учугэй. То-рафка убайа
утуйа сыппыта. Тууну быба муннун тыаба сыыгынаан, хабыкыраан тахсыбыта. Кини
итинэн араас абы-хомубуну угуйан азалла. Ол барыта Ыкилагы ордугургууруттан тах-
сар уонна азатыгар эмиэ кыыбырар. Наукун киниттэн аза. Ол ибин Ланьгук Наукун
кэргэнэ буолуохтаах этэ. Ол гынан баран, азаларын быбаарыытынан кини кыра уолга
кэргэн тахсыахтаах.
Кыбыккы туун олус убун. Оттон бу туун ордук убаабыкка дылы буолла. Тунэ кур­
дук сымназас бил тириитинэн тигиллибит ыстаана араастаан муунньастыар-мырчыс-
тыар диэри эргийэн-урбайан тазыста. Бу ыстаан курааназар набаа сымназас. Оттон
илитэн баран кууртахха, тиит хатырыгын курдук буолааччы. Ону, дьэ, имиттэххинэ са-
танар. Бэрт убуннук сыразын биэрэн имитэзин. Итинник хаппыт ыстааны мае курдук
аччаччы туруоран кэбибиэххэ свп.
Ыкилак, хакас ойозобугар эргийэн, то-раф оройунан буруо тахсар хайазабын
одуулаба сытта. Утуйуохтарын иннинэ ону табыттан саппыттара эрээри, барытын
бувлээбэтэх эбиттэр. Хайазабынан халлаан кествр. Халлаан, хойуу чэйгэ ууну кутан
убаппыт курдук, биллэ субуктуйан эрэр.
«Весе сыта тубуеххэ», — диэн саныы-саныы, Ыкилак эргэ сазынньазын сыкаазар
диэри саба тардынна. Бу эбэтин сазынньаза этэ. Киби кэппэтэзэ ер буолла. Эргэрбитэ
да бэрт. Ыкилак хабан эмэ дьикнээх суорзан диэни саптыбытын ейдеебет. Ону-маны
ейдуур буолуозуттан мэлдьи сакыйах эбэтэр туох эмэ эргэ такас анныгар киирэрин
эрэ билэр.
То-рафка туун ортотугар диэри ичигэс буолар. Сарсыарданан эрэ тымныйааччы.
Балык тириитэ халааты кэтэн баран, сазынньазы саптан илиик-атазык быкпат курдук
тууруллэн сыттаххына, сарсыардаакка диэри дазаны токуо суохха сеп. Оннук сыта-
рык арай сылаалаах. Оттон таба тириитэ тэллэзэ холто буолбута ыраатта. Онтукатын
мае наараза тэлгэнэн утуйара. Хас биирдии мутук, хатырык барыта итинэн-манан,
кырдьазас киби бакыр-такыр илиитин курдук, чочорубан еттугун аалара. Ыкилак
итинник тэллэххэ хайдах сытарга элбэх сыл устата уерэннэ: хайа ертугунэн хайдах
сыттазына, учугэй буолуозун кини билэр.

92