Page 247 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 247
УУС АЛДАН УЛУУЬА
Оссе биир сан'а дьыаланан идэтийиини киллэрии буолта. Кэптэнигэ анал одуруот
биригээдэтин тэрийэн техникалаан улэлэтэн, ордук хортуоппуйу, хаппыыстаны
уонна помидору хото ууннэрэн, балачча бородууксуйаны харчыга туруора сатаайын
тубугэр туруммуттара. Помидору кытардан атыылаайыны баЬылааннар, атыы-
га хамадатык барар буолта. Тулуна оскуолатын уерэнээччилэрэ Суор ©годе диэн
баайынада одуруот улэтигэр комоде баран кехтеехтук кытталлара. Хаптайынтан эл
бэх харчы киириэн себун билэн, пилорамалары улэлэтии садаламмыта. Ыал наа-
дыйар матырыйаалынан урдуттэн хааччынар буолбуттара.
Идэтийбит звенолар уонна биригээдэлэр бука бары хозрасчет ньыматынан
улэлиир буолбуттара оройуонтга, ону аайан республикада да бастакынан садалаайын
буолбута. Бородууксуйаларын барытын харчыга туруоран, улэ нуорматын, рацен-
катын хаттаан корен, холкуостаахтар хамнастарын ый аайы харчынан телеейунтгэ
киирбиттэрэ. Ол ийин, тыыннаах харчыны булунууга туох баар баар кууйу уур-
буттара. Он'ойуллар уут сыатыгар, эт хаачыстыбатыгар болдомто ууруллубута. Ити
дьайал оччотоодуга сойуччу сонун этэ. Ону аайан, бухгалтердар Госбантан ссуда ыл-
бат ийин охсуйан улэлэспиттэрэ. Баантга харчы мунньунан, сыл анаарын устатыгар
холкуостаахтар хамнастарыгар сеп буолар саппаас харчыламмыттара. Ити улахан
ситийииттэн, дьон улэдэ тардыйыыта улааппыта.
Урдук ууту ылыы ийин угус ньымалардаах, электродойкалаах фермалар тэрил-
либиттэрэ. Хаптаьгада Анна Готовцева, Тулунада Розалия Троева салайар ыччат
фермаларыгар, сайынын трактор сыардатыгар тиэллэн, кейе сылдьар «Елочканан»
ыайын бастакы хардыытын толкуйдаан туттуллубуттара. 1962 с. куйадана суох тумугу
Тулуна бостууктара Докторов П.С., Атласов М.В., Готовцев Ф.Н., Заболоцкай Г.С.
кердербуттэр. 360 суейуну корен, ортотунан 83,1 кг эбиллиитин ситиспиттэрэ. Ки
нилэр закупка тутгарбыт суейулэрин сорда атын биригээдэлэртэн ордук буолбута.
Сылгыйыттар: бастын’ Габышев З.Х., кини кэнниттэн Охлопков Н.С. 44 биэтгэн 34
кулуну 100% ииппит. Деловой выход — 77,27%. 121 сылгытыттан 2 елбут — 98,34%.
«Ити кэмггэ Н.С.Хрущев дойдуну салайан олорон, ордук тыа хайаайыстыбатыгар
сантаны киллэриинэн улуйуйбутэ. Кини бары ыйыыларын толорор ыарахан буолан
испитэ. Ол курдук, кини идэтийэн улэлээйини аахайбакка, элбэх салааны биир
кэмнэ тэн'н'э сайыннарар соругу тутуспута. Онуоха айылда уратыларын, олохтоох
усулуобуйаны аахсыбакка баалкылыы сатыыра. Ол курдук, кукуруза, подсолнух, тру-
непс ууннэриини уонна сибиинньэ, хаас, кус иитиитин. Оссе биир улахан охсуулаах
сыыйатынан, икки-ус сыл ийинэн американы эт уонна уут оьгорон тайаарыытыгар
куойарыахтаахпыт диэн, суейу терелкей еттун елеттерен государствода туттарыыны
тэниппитэ буолар...» (С.Г.Охлопков бэйэтин ахтыытыттан).
A. И.Протопопов председателлээбит сылларын (бэс ыйа 1963 с. — муус устар
1965 с.) туйунан кэргэнэ М. Пудова ахтыытыттан кылгастык ыллахха маннык:
«1963—1965 сс. Хрущев производственнай управлениелары тэрийэн, Уус Алдан уон
на Нам оройуоннара холбойон Среднеленскэй диэн ааттанан, айары бедеггеебутун
тумугэр салайар-дьайайар, теруттуур улэ сатарыйбыт кэмэ этэ. Ордук холкуостар
учаастактара кыахтарын былдьаппыттара. Эбиитин кураан дьыл содула улахан этэ.
Суейу фермалара Намынан, Кэбээйинэн кейен кыстыыллара...».
B. П.Егоров (кулун тутар 1965 с. — бэс ыйа 1971 с.) Уейээ Булуу Кэнтигиттэн
теруттээх, салайар улэдэ сиппит-хоппут кийи ананан дьон санаата туспут, бэрээдэгэ
мелтеебут, дохуота намтаабыт кэмигэр кэлбитэ. 2010 с. тайаартарбыт «Легейдер —
сэрии ветераннара» диэн кинигэтигэр маннык суруйбута баар: «Биэс биригээдэби-
титтэн ыарахан суоллаах-иистээх, техниканан улэлэнэр алаастара адыйадынан —
Тулуна биригээдэтэ эбит этэ. Ол гынан баран, 1965 с. холкуос бырабылыанньатын
сыллаады отчуотун сурун кердеруулэрин ылан кердехпунэ ынах суейу ахсаанынан,
ууту ыайынынан, эти оьгорон тайаарыытынан улаханнара этэ.
Тулуна биригээдэтэ холкуос баайын-дуолун, онорор бородууксуйатын ус гым-
мыт биирин ылара».
Сэбиэскэй тутул 70 сылын тумуктуер диэри 245

