Page 373 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 373
УУС АЛДАН УАУУЬА
физкультурада уерэппитэ. Ити сылларга Одо спортивнай оскуолатын хайыйарга фи
лиала айыллан, тренеринэн Р.Н. Попова анаммыта.
Оччолорго 8 кылаастаах, кыарадас, эргэ оскуола да буоллар, оройуонна биир
бастын' кердеруулээххэ киирсэрэ. Одо уопсай сайдыытын эйгэтигэр улэ куостуу ор-
гуйара. Уксубут куну быйа араас куруйуоктарга, секцияларга, олимпиадалар бэлэм-
нэригэр, уус-уран самодеятельноска кыттан оскуолада тубугурэрбит. Арай нэдиэлэдэ
иккитэ-устэ буолар киинэлэргэ тиэтэйэ суурэрбит. Сопхуос араас улэтигэр улэлээн
сайыммытын туйалаахтык атаарар этибит. Уолаттар окко, сайылыкка бостууктаан,
кыргыттар сайылыкка ыанньыксыттаан, бороон, ньирэй керен уонна оскуола при-
школьнай учаастагар улэлээн сайылыырбыт. Итинник улэлиирбитигэр кыах биэрэн
такайыллыбыппытыгар, билигин махтана саныыбын.
Ол курдук, 7-с кылаастан садалаан от улэтигэр аатырбыт отчут Ф.С. Охлопков
звенотугар сыстан, Тулуна улэни ере тутар дьонун кыйаларыгар армияда барыахпар
диэри улэлээн хамнастанан уонна эбии телебуру отунан аахсан, суейулэрбитигэр
сыл тахсар астарын буларым. 1982 с. 8 кылаайы 17 одо бутэрбиппит, онтон салгыы
Легей орто оскуолатыгар уерэнэн, 1984 с. бутэрбитим. Легейге биллиилээх тре
нер Г.К. Дьячковскай салалтатынан хайыйарга салгыы дьарыктаммытым. Оскуо-
ланы бутэрээт ынырыынан сопхуос Тулунатаады отделениетыгар субай суейуну
керееччунэн армияда барыахпар диэри улэлээбитим.
1985—1987 сс. армияда сулууспалаан кэлэн баран, кыйыныгар уерэххэ киириэх-
пэр диэри рабочайынан, тракторга грузчигынан улэлээбитим. 1988 с. СГУ на-
чальнай военнай уерэхтээйин отделениетыгар уерэнэ киирбитим. Манна уерэнэ
сылдьан спордунан утумнаахтык дьарыктаммытым. Республика суумэрдэммит ха-
маандатыгар киирэн, содуруу куораттарга элбэхтэ курэхтэспитим. Маастарга канди
дат, республика чемпиона буолбутум.
1990 с. академическай уоппуска ылан, Тулуна оскуолатын физкультура учуута-
лынан 1992 сылга диэри найаа учугэй коллективы кытта улэлээбитим. Уерэппит
учууталларым Р.Н. Дегтярева, С.М. Ущницкай, С.С. Дегтярев, З.И. Васильева миэ
хэ наставник буолан субэлээн-амалаан биэрэллэрэ. Директорбыт А.А. Никифоров
коллективы биир санаада тумэн, улэ тайаарыылаах уонна кехтеех этэ.
Олохпут тосту уларыйан, социализмтан рыночнай сыйыаннайыыларга киирэн хаал-
быппыт. Мин, эдэр кийи, мантан хаалсарым табыллыбатын туйунан толкуйдаах,
улэбин, уерэхпин уларытар санааланан Дьокуускайга киирэн, 1992 с. бизнес эйгэ
тигэр улэбин садалаабытым. Н.И. Румянцевтыын кыттыйан Ульяновскай собуотугар
тиийэн сибээстэйэн, "УАЗ" массыыналары атыылыыр буолбутум. 1993 с. санаттан
уерэххэ туттарсан Новосибирскайга экономист идэтигэр кэтэхтэн уерэнэ киирбитим.
1994 с. бэйэм «Госен ЛТД» диэн тэрилтэ тэринэн, онно дирекгордаан барбытым. 1996 с.
Бородонтго буолбут Саха сирин норуоттарын I спартакиадатыгар «Госен ЛТД» фирмам
генеральнай спонсор буолан, 3 араас массыынаны бириис быйыытынан туруорбуппут.
2000 с. улуус байылыга В.Н. Черноградскай ынырыытынан, урукку Уус Алдан-
наады эт-уут комбинатын базатыгар «Легей» агропромышленнай компания тэри-
йэн, онно генеральнай директорынан ананан улэлээбитим. Улуус уутун-этин бары-
тын заготовкалаан, ас-уел онорон тайаарар тэрилтэ буолбута. 2000 сылга улууска
1500 т кэринэ уут туттарыллар эбит буолладына, 2003 с. тумугунэн 6000 тонна
ууту туттарыллар кыахтаммыта. Онон дьон дохуота 4 тегул улааппыта. Найахыга,
Онерге, Сырдаахха, Уйун Куелгэ, Кэптэнигэ сана собуоттар, Тулунада, Оспеххе,
Арыылаахха, Тиит Арыыга бырадыллыбыт собуоттар челугэр туйэриллэн тутуллу-
буттара. Тумулга, Сыырдаахха уу ыраастыыр сыахтар онойуллубуттара.
Бородой таас собуотун санардан, элбэх бородууксуйаны онорон тайаарар айылык
комбинатын быйыытынан улэлэтэн барбыппыт. Ол курдук уут астары, ыыйаммыт
эт, халбайыы, ийэр ууну ыраастыыр, утах онорор хайысхалаах сыахтары улэдэ кил-
лэрбиппит. Республикада аан маннай отонтон сироп, барыанньа, джем бородуук-
суйалары онорон тайаарбыппыт. Сироппут 2003 с. тумугунэн «100 лучших товаров
России» конкурска кыайан улахан сэнээриини ылбыппыт. Мындаабада пекарня
уонна макарону онорон тайаарар сыады аспыппыт. Суоттуга, Элэйиинэ сайылыкта-
Араас кэм бастын- дьоно 371

