Page 571 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУЬА

туда биир санаанан тумсуулэрэ — олох олорон кэллэхтэрин аайы, ордук чадылхай
буолан кестен ийэр эбит. Ол ийин, дьон биирдиилээн кыарадас эйгэттэн, бэйэдэ
бугууттэн — дьонугар-сэргэтигэр, тумсуулэргэ талайар. Ыйыталастахха, истэри-
гэр саныы-ахта сылдьалларын таарыйтаран, кырдьадастыын-эмэнниин харахтара-
сирэйдэрэ сырдаан кэлэр. Кырдьык да ыарахаттары туостэринэн солоон кэлбит-
тэринэн угустэр билигин киэн тутта кэпсиэхтэрэ эбитэ буолуо. Ааспыт келуонэ
хайдах да балайыанньаттан тахсан испит дьаныардаах улэтинэн сайдыылаах олоххо
уктэннэхпит.

САЙЫАЫКТААЬЫН АНЫГЫАЫЫ ТЭРИААЭР

Уус Алдан 614 нэйилиэнньэлээх Тулунатын олохтоохторун суейунэн баайдарын
аахтахха: уопсайа 615 сылгыттан 225 биэ — 89 %, онтон 1170 суейуттэн 338 ынах —
80 % теруеду биэрбиттэр. Онтон лоп курдук анаардара, 170 ыаныллар ынах икки
сайылыкка электродойканан ыайынтга илдьиллэннэр, суейу тэпсиитэ адыйаан,
бойуолэк куедунэн чэлгийбитэ харахха бырадыллар. Хайаайыттар да суейугэ эрэ «хаас
харабыла» буолбакка, атынынан дьарыктаналлара, кэлбиттэрэ-барбыттара ийиллэр.
Быйата, сайынны уоппускаламмыт курдук сананнахтара. Эбиитин, одуруоттарыгар
сайынтгы уу турбанан ыал аайы кэлэн, улэлэрэ весе чэпчээн уоруулэрэ урдээбит.
Ынахтарын хаалларыммыттар бойуелэккэ баар уут собуотугар киилэтин 20-лии
солк. туттараллар. Онтон халбыыр уутунэн ылан, суегэй, арыы атыылайан, ким
бэйэтэ дьиэтигэр талбытынан астанан уругг илгэ айын сибиэйэйдии тото-хана
инэринэ, кэлбит-барбыт дьону кэйиилии, куораттаадыларын хааччыйа олороллор.
Атыыр Ун-yoga сайылыкка 1994 с. сайыныгар баайынай хайаайыстыба чилиэннэрэ
Андрей Гаврильевич, Михаил Иннокентьевич Троевтар паай уллэстиитигэр тикси-
бит суойулэринэн бу сайылыкка сир анатан, дьайаммытынан барбыттара. Бастакы
тэрээйин, илиинэн ыайын, уот-суол боппуруостарын этгээрдэринэн тыырбыттара.
2005 с. сан'а оскуола айыллыытын кэнниттэн, бу алааска куйунну хараггада
содотох эрэ уот чодулуйан кестеругэр тиийбиппит. Терут да икки ыалтан Миха­
иллаах одолорун уорэттэрэ бойуелэккэ коспуттэр этэ. Андрейдаах Нюра баладан
туттан аттарыллыбыт тан-ас лоскуйдарынан тигиллибит быыйынан, сабыыларынан
киэргэтэн, туос ийиттэринэн силигин ситэрэн, саха терут культуратынан эргитиини
садалаайынтга, бачыымы кетехпуттэрэ костере. Баладан туда сибэккилэри олор-
дуталаабыттар, тэлгэйэ ыраас хонуутугар балачча хортуоппуй куурда тэнитиллиби-
тин сабан сытыараллара. Куос хосподо, ампаар, булуус, душ, теплицалар, суурбэччэ
суейу кыстыыр цемент сыбахтаах улахан хотоно олохтоохтук оггойуллубут эти­
лэр. Ким сурэхтээх — дэлэйдик айаан-сиэн, 4 одону уерэттэрэн, сорохторун ыал
он-ортоон, оччолорго 3 сиэннэрин керсен быр бааччы олоруон себун, дакаастаа-
быттара. Куруутун быстыбат ис уерэтинэн, кымыйынан, алаадьынан ыалдьыттарын
кундулээн — саха ыалдьытымсадын илэ-бааччы кердербуттэрэ, ыкса ыалларыгар
холобур буолбуттара. Кинилэргэ истийэ-истийэ, музей курдук керен аайааччылар
элбээбитгэрэ.
Керсуйуубутугэр тенуннэххэ, уелээннээхтэр уерэ-кете сандалы тула олорон
кэпеэтиибитигэр Андрей Гаврильевич: «Республика дьону сайылыкка кедулээн, уут
киилэтин 22 солкуобайга тиэрпитин уерэ ийиттибит. 60 ыанар ынахтаах сайылыкка
сэппэрээтэринэй пуун айыллыахтаах диэн баар. Адыйах да ыал манна тадыстар,
чаайынайдар суейулэрин кердеруугэ биэриэ этилэр»,— диэн ете керен эппитэ, субу
курдук. Хомойуох ийин, кини олохтон туораабыта.
Быйыл куйун биэс сылын кэриэстээн, бииргэ уерэммиттэр эмиэ кини
баладаныгар мустан, хонон аастыбыт. Эстафетаны тутан хаалбыт Михаил Инно­
кентьевич суейуну тутар базата билигин ситэн турар: 130 ынады электродойканан
ыыллар, уут сойутарга аналлаах улахан емкость туруоруллубут. Ууту массыына
Бородонтго уут собуотугар тайар. Уот барар тубэлтэтигэр сэппэрээтэринэй пуун-

Уруи илгэни, эмис эти дэлэтээччилэр 569