Page 1 - Алыптаах алгыс буолбута
P. 1

10.01.2008




         А аспьипы анаардахха

     Алыптаах алгыс





                   буолбута





         "Мэн-элэр хайа урдугэр" диэн кынаттаах тылларга
      кубулуйбут, алыптаах алгыс буолбут хобоон кинигэтэ
       1935 сыллаахха, ол аата 72 сыллаацыта бэчээттэнэн
    тахсыбыт. Кинигэ ааптара саха литературатын айсыспыт,
        сайыннарсыбыт беден- суруйааччы, суду бэйиэт,
     публицист, социалистическай тутул улахан актыбыыЬа,
           тэрийээччитэ Сергей Степанович Васильев-
                        Борогонскай буолар.

    гь/^ини 1932-34 сс. бибиэхэ, Мэкэ-   келуенэлэргэ эрчимнээх дабыдал буо-
       Хакаласка, оройуон ситэриилээх   лан урдуктэн урдуккэ дабатан, ере
    14\\кэмитиэтин бэрэссэдээтэлинэн ик­  ексетер дуолан куустээх тыллар. Куустэ-
   ни акар сыл урдук сатабыллаахтык, ере   эх, алыптаах тыллар бибигини, мэкэ-
   кууруулээхтик, дьон-сэргэ астынар,   хакаластары, кун куелэбийэр ек-быйак
   сурэхтэригэр-санааларыгар олохсуйар,   олбохтоох, очуос дьогдьойор саалыгар
   cefjep дирик махталларын ылар курдук   булгуччу тиийиэхпит. Кун бугун Сергей
   улэлээн, оройуону дохсуннук сайынна-   Степанович суобун да ибин сурэхпит,
   ран ааспыт.                        дуубабыт куннээх чыпчаалларыттан
      Оччолорго Сергей Степанович би-   себуруйбэт итии-сылаас махталбытын
   ликки кэм курдук "Волга", "Джип", "Той­  кини биир дойдулаахтара, айар идэлээх
   ота" массыыналарга тиэрэ тубэн айан-   — суруйааччылар, суруналыыстар,
    наабатава чахчы. Кини оройуон бары   мэкэ-хакаластар сепке ейдуехтэрэ дии
    нэбилиэктэрин, холкуостарын ыкыырга   саныыбыт.
   олорон, кыбыккы кэмкэ чэпчэки турку
   сыар§алаах атынан сылдьан салайтала-
   ан норуоту тумэн сака олобУ тутуспутун,   Мэнгэттэн махтал
    айсыбытын итэ^эйбэт буолар сатаммат.
   Оо, саатар туерт-биэс сыл улэлээн-хам-             (Сергей Васильев-
   саан дьигибитэн ааспатах абатын, дьэ                 Борогонскайга)
   хайдахтаах курдук суолун-иибин хаалла-
    ран, умнуллубаты, ерегейдее§у ессе ха-   "Мэн-элэр хайа урдугэр" —
    алларыа эбитэ буолуо, бука.         Сергей, эн кынаттаах тылынан
      ©респуубулукэ урдуку салалтата са-   Суруйбут алгыскын ылынан,
   табыллаах салайааччыны, коммунибы    Мэн-элэр сайдабыт сылтан сыл,
    салгыы эмиэ оройуон сэбиэтин бэрэс­  Мэн~э Ытык махталын бугун ыл!
    сэдээтэлинэн Ньурба оройуонугар ыы-
   тар. Онно тиийэн Сергей Степанович   "Мэн-элэр хайа урдугэр" —
    куех Ньурба сирэ-дойдута, дьоно-сэргэ-   Куурээннээх уоххунан
    тэ ессе чэчирии сайдалларын ситиспитэ              дьайбыккын,
    биллэр. Оннук ураты хатарыллыылаах   Кэрэни уонна Эн айбыккын,
    эбит. Кини бктееп еребелууссуйэтэ буо­  Сурэци, дуубаны таарыйан
    лар кэмигэр уон саастаах эбит. Ол да   Сур куустээх кэс тылы арыйан.
    ибин Сергей сака кэм, сака уйэ,
    еребелууссуйэ тыыныгар иитиллэн тус-   "Мэн-элэр хайа урдугэр" —
    патык, уратытык бубан-хатан табыстаба.  Курдаттыы кербуккун чулуутук
      Быйыл 2007 с. С.С.Васильев-Боро-   Киэргэппит бу этиин- улуутун,
    гонскай тереебутэ 100 сылын         Ыраастык эрэнэ санаантгын
    ереспуубулукэ урдунэн дьобуннаахтык   Ыччакка эппиккин анааггн-ын.
    бэлиэтээтилэр. Тереебут дойдутугар
    Уус-Алдан Суоттутугар буолуталаабыт   "Мэн-элэр хайа урдугэр" —
    ол дьоллоох тугэннэргэ оройуонтан ыы-   Бу этиин- туестэргэ тэбэрин
    тыллыбыт улахан делегацияларга кы-   Билбиккин куус-уох эбэрин,
    быллан да буоллар, сылдьыспатах хо-   "Киэн- Мэн-э" махтана саныыбыт
    молтом суох буолбатах. Ол эрээри хо-
    мойо оонньуу сылдьар сатаммат. Бар   Кэрэни, махталы аныыбыт.
    дьонум — мэкэ-хакаластар, билигин
    баар келуенэлэр ааттарыттан суду    "Мэн-элэр хайа урдугэр" —
    Кибиэхэ Сергей Степанович Васильев-   Очуоска уйалаах хотойдуу
    ка-Борогонскайга, чопчу, акардас ити   Олрхпут ырата хобуун дуу,
    "Мэкэлэр хайа урдугэр" диэн сурэхтэри   Кэнэ&эс да сайдар уйэцэ
    суудутэр кынаттаах тылларын ибин мах-   Хаамсыбыан- кыайыылаах улэтуэ!
    талбыт урдук бэлиэтин хобоон тылынан
    этэн уйэтитэри наадалаабынан аабабын.              Уйбаан АЙАНААС,
    ©бугэлэрбит утуебэ утуенэн хардарар   Россия Суруналыыстарын союбун
    кунду угэстэрин умнарбыт адьас сатам­  чилиэнэ, СР культуратын утуелээх
    мат.                                  улэбитэ, Мэкэ-Хакалас улуубун
       Бугун, Сергей Степанович этэн хаал-         бочуоттаах олохтообо,
    ларбыт кынаттаах тыллара келуенэттэн                 бэчээт туйгуна.
   1