Page 1 - Сарсын П.А. Ойуунускай аатынан Саха АССР Гос
P. 1

ЛЕНИНСКОЙ ТЭРИЙЭЭЧЧИ                                                                                         Балаган ыйын 24 кун», 1987 сыл.


       „Yepyy кемус чыычаа^ын кытары уйэлэри урдунэн улдьу кетен, maxcap

   кун сакар^атын кынатынан тантал нарын кылын таарыйа турдарбыан...


                                                                  Сарсын -                               Ахтар, саныыр



                                                          П. А. Ойуунускай                                икки тубэлтзм

                                                                                                      Сергей Васильевы бийи    Кини бастаан ботуруону
                                                       аатынан Саха АССР                             кини кизн- ааБааччыта бэрт  дьайайбыта: «Ботуруон кэм
                                                                                                                             гумэн, аа5ынан керерге
                                                                                                     ги республикабыт дьоно,
                                                                                                     кэ сэргиир, онтон кини   читин быйыытынан, туерт-
                                                                                                     айымньылзрын таптаан, ум   биэс хос ийэр куобахха эрэ
                                                          Государственная                            сугуйан aagap кийилэрэ этэ  сыыйа суурдэн биир боту
                                                                                                     диир, топору кыахтаахпыт.  руонунан ытыыны тайаарар
                                                                                                     Ону Сергей Васильев улэ-  га. Онтон биир-икки куоба
                                                                                                     лээбит улускэннээх улэтэ-  15Ы ыппыт кийи ботуруо-
                                                        бириэмийзтин лау­                            хамнайа, он-орсубут суола-  нун туран биэриэхтээх».—
                                                                                                     иийэ дьэнгкэрдэн кэпсиир.  диэн кулэ-кулэ Сергей Ва
                                                                                                     Аан бастаан-н’ыттан артыал  сильев быйаарбыта.
                                                                                                     лары айхаллаабыт, мэггз   Мин Сергей Степанович
                                                       реата, общественная                           халлаанынан чэпчэкитик да  гыын бииргэ бултайа сыл
                                                                                                                             лье.ммын, кини кийи бы­
                                                                                                     йар туруйать'н турууктап-
                                                                                                     пыт, кыталыгын кыккына-   йыытынан эйэг,эйин, 050-
                                                                                                     га ыллалпыт, ебугэтин ан-
                                                                                                                             пуу уерунньэггин итиэннэ
                                                       деятель, публицист,                          да^арын ере туппут кийи­  булчут буоларын билбитим.
                                                                                                     нэн С. С. Васильев—Боро­
                                                                                                                             Кини кими да дуойунайы-
                                                                                                    гонскай буолар.          нан, саайынан араарбакка,
                                                                                                      Норуот кэрэ^э дьулуйар  биир тэн- ЭЙЭ5ЭСТИК кэпсэ-
                                                     поэт Сергей ВАСИЛЬЕВ                           дууйатыгар, сурэБэр сен-ен  гэрэ, кулэрэ-оонньуура.
                                                                                                                              С. С. Васильевы кербут
                                                                                                     хаалар судьу айымньылар
                                                                                                    даах айар улэйиттэр еспет,  иккис тубэлтэм маннык.
                                                              тереебутэ                             Кинилэр ахсааннарыгар би  бул киэйэ 9 чаас сажана,
                                                                                                                             I954 сыл куйунугэр, ере-
                                                                                                     елбэт-суппэт аналлаахтар.
                                                                                                    йиги Сергей Васильевпыт  гэлгэйэбэр туннук араама
                                                                                                    бигэтик киирэр.         та онгоро турдахпына кэл-
                                                         80 сылын туолар                             итир былыт кэнниттэн, са  нович кулэн мичилийэ тур
                                                                                                      «Илин халлаан иититтэн,  битэ. Онно Сергей Степа­
                                                                                                     рыал уота ча^ылыйан, са­  бутун хайан да умнубап-
                                                                                                    на кунум арылыйан, кетен   пын. Кини харагга ен-неех
     Сергей Васильев тубунан суруйааччылар зтиилзриттзн                                              ойон куерэйдэ, кулум-дьи   xbinaa^a, сырдык эриэн дьу
                                                                                                                             кестуумнээ5э, куех ырбаа-
                                                                                                     рим куегэйдэ»,—диэн уус-
                                                                                                     уран тыл бары илбийинэн   йуннээх дьураа хаалтыстаа
                                                                                                                             5а, араайа, хромовай сап-
                  XXX                                тыла-ehe, поэтическай форматын сопуна елбоербет.   «Арамаан артыала» поэма
     ...Сергей Васильев айымньытын биир суол сурун    Быйата, кырдьыбат айымиьы. Сэрии кэнниттэн кы-   гыгар хойуйбута. Бу поэма  пыкылаа$а, дьо5ус со5ус
                                                                                                                             папка кыбыныылааБа.
   уратытын, куустээх еттун быйыытынан кини еруу      ракый хойооно — «Барыта о§олор ийин!»,— саас-   <ы бийиги кэммитигэр но­
  ере кете^уллуулээ^ин, уксугэр романтическай куур-   кы этин-нии сатараабыта, ким барыта сэриини ута-   йосуус билэр дьон элбэх   —Кеша, эйиэхэ наадам
                                                                                                     этилэр. С050Т0Х ити айым  маннык. Ити МТС-ка улэ-
  дуулээ^ин бэлиэтиэххэ сеп. Кини айымньыта ис хо-   рар, эйэни хойуйар кэмигэр Сергей Васильев норуот
   йоонунан куннээби олох туруорар модьуйууларыгар   истин' санаатын сойуччутук уонна чуолкайдык дама­  ньытынан да, Сергей Васи  лиир Петр Шепелевы билэ
  эппиаттиир, быйаччы олохтон уунэн тахсар еруу ак­  ны эппитэ.                                      льев тереебут сахатын но  5ин дии? Кини билигин хас
                                                                                                                             да хоно Олтех, Бэрт-Ууйун
  туальней тематикалаах. Ити олох биэрэр матыры-                             Николай ГАБЫШЕВ,        руотугар киэн’ник биллэр
  йаалыгар оло^уран поэт сарсын-ны куну ете керер,           Саха АССР культуратын утуелээх улэйитэ,   KbiaxTaaga...         сирдэринэн барбыт уйу. Эн
  инники кэскилгэ ын-ырар. Итини бийиги поэт хас             биллиилээх суруйааччы.                   Бар-дьон истингник тап-   кун сарсын МТС-ка киирэн
  хойоонугар барытыгар керуехпутун соп.                             XXX                              "ыыр поэттарын туерт те-   Шепелев кердеруутун су-
                              Семен ДАНИЛОВ,           Сергей Васильев поэзнята норуот тылынан уус-   гул керен айарбыппыттан,   райа^ыи. Ол даннайдаргы
          А. М. Горькай аатынан РСФСР Государ-        уран айымньытыттан силис тардан, хагдарыйбат ха-   Чьоллоох икки тубэлтэлэр   нан суруйа oxcogyH уонна
          ственнай бириэмийзтин лауреата, Саха       рыйа курдук уунэн, сайдан тахсыбыта.            бин ахтыахпын баБарабын.  КЭЛЛЭ5ИНЭ бэйэтин керсегг
          АССР народнай поэта.                         Улэлиир, айар кэмн'э дьон-сэрг.э махталын ылыы,   1952 сыл куйунугэр, Су от   кун кини кэпсээбитин ту­
                 XXX                                  норуот киэн- бийирэбилигэр тиксии — бу улэ-хамнас                      мэн «Кыым» хайыакка ыы
     ...Сергей Васильевпыт ыраахтан истиигник ми-     ханнык баварар эйгэтигэр сылдьар кийиэхэ урдук   гу Кыйыл Кырдалыгар ба-   TagbiH. Чэ-чэ, тугун салла-
   чээрдээбитинэн киирэн, угэйинэн ан-аар илиитин     уоруу... Сергей Васильев эмиэ итинник урдук уеруу-   рыыга суол кытыытыгар   5ын, ыарыр5атар туох баа
   куорэччи кетеден: «Уруй буоллун!»,— диэх эта. Ол   гэ тиксибит поэт.                              обургу, икки ааннаах, уоп-   рый? Ити суруй у у г у н
  суох. Ол оннугар кини толеннеех айымньылара те-      Дыигнээх поэзия биир сурун куустээх еттунэн   сай дьиэ баара. Манна дет   «Кыымка» ыытаар. Мин бу
   рообут норуотун утумэн угус сЫлларга уруйдуу-ай-   адыйах строкада элбэх санааны, киан- ойдебулу биэ-   дом улэйиттэрэ олоролло  луом, кемелейуем,—санны
  халлыы сылдьыахтара.                                р.эргэ кыйаныы буолар. Бу хойоон иделтыгар, туту-   ро. Ол тайыттан 11 буолан,   бар тарбахтарынан ибиги-
                         В. ПРОТОДЬЯКОНОВ,           лугар, форматыгяр эрэ буолбакка, кини ис хойоонун   уерэх буппутун кэннэ, 4—5  рэппитэ.
          РСФСР уонна Саха АССР культураларын        культуратыгар, эстетикатыгар улахан б.ол^омтолоох   чаас киэйэ эбитэ буолуо,
          утуелээх улэйитэ, Ленин, Улэ Кыйыл Зна-    буолары эрэйэр. Ити барыта билин-ни олох тургэн   хайдах тумсэ охсубуппутун   Мин улэ чаайын кэмигэр
          мята, «Бочуот Знага» орденнар кавалерда-   сайдыыта, баай ис эгэлгэтэ дьиггнээх айар талаанна-   билигин да чуолкай ейдее  элбэх дьон ортотугар, он­
          ра, биллиилээх прозаик, драматург.          ры чуор кулгаахтаах, кыра^ы харахтаах он’орорут-   беппун, саалыы киирэр   но эбиитин бухгалтерият-
                  XXX                                 тан тахсар.. Оттон уйун эпической формата бэйэтин   буолбуппут. Олуенэ ерус   тан ирдэйэн Шепелев дан
     ...Норуотун кытта ситимнээх улэйит кийи, биллэр   дьо^урун киэн’ник билиннэрбит кийинэн Сергей   гас хомотугар айан куоба-  найдарын ылыахпын, мехе
   суруйааччы оло§о yhyyp. Сергей Васильев диэн —     Васильев буолар.                               5а мустубутун истибиппит.  низатор туйунан суруйуох
   саха литературатыгар ытыктабыллаахтык ийиллэр                                Василий СИВЦЕВ,      Онно Сергей Степанович  пун салламмын, аккаастаа
   аат этэ. Тереебут норуота кинини партийнай улэйит.        ССРС Суруйааччыларын союйун чилиэнэ,    ере тарааммыт куудара-   бытым.
   депутат быйыытынан эмиэ киэн’ник билэллэрэ. Би­           поэт, Саха сиринээ§и кинигэ издательство-   лаах 6атта5ын, киэн- арыл   Онуоха Сергей Васи­
   йиги эдэрбнтигэр «Арамаан артыала» поэманы но-            тын уус-уран уонна одо литературатыгар   хай уоттаах харахтарын,   льев:
   йосуус билэрбит. Билигин да ити поэма эргэрбэт,           редакциятын сэбиэдиссэйэ.               кердеех тылын-ейун баар
                                                                                                                              —Миэхэ бириэмэм тиий
   ----------------------------------------- ♦                    ♦-----------------------------------------  дьон бары астына одуула   бэт, субу Суоттулаатым,
                                                                                                     йар курдуктара. Миэхэ   сарсыарда Якутскайга баар
                                                                            сырдык сайар5а — барыта  эмиэ ойуччу уеруулээ5э,   буолуохтаахпын, —диэхтээ
          Норуокка анаммыт олох                                             миэнэ? Бу айаарар уеруу­  кундутэ, ол гынан баран,   битэ, онтон.
                                                                             лээх музыка—барыта миэ-  олус симиттэрим, сатахха
                                                                                                                              —Бу кимиэхэ араама онто
                                                                            нэ! Бу улуу Урал, улуу Кав  миигин кытта саастыы атын
    Саха АССР Министрдэ-     Лоп-курдук суурбэ сыл-   дэстэринэн саха биллии­  каз—барыта миэнэ!»—диэн.  эдэр кийи суо5а, хата, бил   pogyH? Хайый?
   рин Советын 1969 сыл от   лаа5ыта, биллиилээх поэт,   лээх суруйааччыта Нико­  Сергей Васильев терее­  бэт дьонум элбэ5э. Билэр   —Бэйэбэр дьиэ туттаары
   ыйын 2 кунунээйи уураа^ы   --.■бпицист общественной   лай Габышев буолар. Ни­  бут Ийэ дойдутун муиура  кийим диэн детдом улэйи  тиийэбин. Онуоха Сергей
   нан, литература^а уонна ис   деятель С. С. Васильев—   колай Алексеевич Москва   суох таптыыра, ол тапта-  тэ П. А. Шепелев эрэ этэ.  Васильевым хап-сабар:
   KyccTBOga П. А. Ойуунус­  Борогонскай 60 саайын туо   ga олорон С. С. Васильев-   лынан эдэр ыччаты бойо-                  —Чэ, буолан истэхпит,—•
   кай аатынан Саха АССР   лар уеруулээх киэйэтигэр,   гыын_ суруйсара, Кини хо-   буой-патриотическай утуе   Хоно5орунан ийирдьэ   диэт сулбу хааман, икки
   Государственнай бириэми   Б0Р050НН005У Культура   йоонноро уратытын туйу-   угэстэргэ утумнаахтык ии-   киирэммит, дьэн-кэ баьайы   мае сиэрдийэни Tap6agbi-
   йэтэ «Улуу Ильмень» диэн   дьиэтигэр кыттыыны ыл-   нан бийиэхэ, А. М. Горькай   гэрэ. Сергей Васильев 80   галахтаах, урдук cogyc   нан да таарыйбакка атыл-
   балладатын ийин поэт Сер   быппынан, бэйэбин дьол-   аатынан Литературнай ин­  саайын туолар уеруулээх   отто ох, оллур-боллур   паан, арБаа туйэ турбута
   гей Васильевка анаммыта.   лооиунан ааБынабын. Три-   ститут студеннарыгар сийи   юбилейыгар этиэби ба$а-   хон-хорооттоох сири тарыы   Эрэнэн кэлбит 28 саастаах
   Бу уураа5Ы мин, Н. Г. Чер   буна5а тахсаммын киниэхэ   лии кэпсиирэ, сорох хо-   рыллар: «Кэлэр да уйэБЭ   быт, ытан да керебут. Он-   комсомолейын соруйан ту
   нышевскай аатынан Булуу   аналлаах хойоону нойо-   йооннорун нойосуус да еа   бийиги Саргай 5асиль*е-   нук ийэн, биир хойуу иирэ   йаннаБа ити. Оччотообу
   гээ^и педагогическай учи-   суус аа5ан биэрбитим уон   Бан биэрэрэ.       пыт вата саха дьонугар   талахтаах кытылтан арах-   эдэр сааска маннык суду
   лищеба туттарса сылдьам-   на Муру орто оскуолатын   Саха АССР Государствен   истин-ник ааттана туруох-   сан, салгыы кэлэр суусчэ-   кийи сорудаБЫн ылымма-
   мын олус уерэн, долгуйан   уерэнээччилэрин аатыттан   най бириэмийзтин лауреа   гун, Х0М050Й ырыата ыл-   кэ хаамыылаах, хойуу та­  тахпын еруутун ейбуттэн
   аахпыппын ейдуубун.     ЭБэрдэлээбитим. Сити кэн­  та Сергей Васильевы Мэ-   паныахтын, хойуйбут алаа   лахтаах, еруйу еггейен ту-   араарбакка, улаханнык кэм
    Кэлин кэмн’э сО5уруунан   ниттэн президиум остуолу   н-э-Хаг-галас, Ленинскэй   йын саБатыгар кэнчээри   рар, урдээн кестер арыы  синэ саныыбын. Тумуктээн
   хотунан, кыра-улахан куо   гар, олоруох курдук буо-   уонна бийиги оройуон олох   ыччата ойуокай этэн унгкуу   курдук МИЭСТЭ5Э туораа-  эттэхпинэ, Сергей Васильев
   раттарынан, дэриэбинэлэри   пан истэхпинэ, Сергей Сте   тоохторо «Бийиги Сэргэй-   пээн тэбиэхтин, кырачаан               поэт да, кийи да быйыыты
   нэн сылдьаммын, о^олор   панович миигинниин илии   бит>. диэн таптааи ааттыыл   050 чуор сангата «Бийиги   быппыт. Ол тебете уйун   нан тереебут норуотугар
   барахсаттар арылыйа ми-   гутуспута, хойоонноох ку-   лар. Сергей Васильев кыр   Сэргэйбит» диэн уеруулээх  синньигэс кумах тумуска   улаханнык ытыктанар, кэ
   чээрэн оонньоон туорахта   маа5ыбын ылан хаалбыта.   дьыга да, бийиэхэ барыбы  тик ааттыахтын!»   ыган тиийэрэ, манна тойу   нэбэйин да кэнчээри ыччат
   йалларын кердехпунэ, Сер   Ол—поэты мин бастакы   тыгар чугас, барыбыт поэ                        йан бултуурга бэлэмнэм-  киэн туттуохтаах кийитинэн
   гей Васильев «Барыта 050   уонна тийэх керуум этэ...  та, истин- субэйитэ, flogopo   Иван МИГАЛКИН,                       ааБабын.
   лор ийин» хойоонун стро   Кини поэзиятын норуок   буолар. Сергей Васи­          ЫБСЛКС обкомун    миппит. Итини барытын
   калара дууйабын истиьг-ийи   ка киэн’ник пропаганда-   льевка маннык строкалар   «Сыл бастын- дебюта»   Сергей Васильев дьайайа-   И. ПРУДЕЦКАЙ,
   рэх ИЭЙИИНЭН толороллор;  лаабыт дьоннортон биир-   бааллар:   «Бу сандаарар   конкурсун лауреата.  ра.                                 селькор.
   1