Page 1 - Саймаарар сырдык санаагынан
P. 1
Opy^hapsaia Сэргэй Бакылайап сыла Балаган ыйын 25 кунэ, 2007 с. ОПТУОРУННЬУК
,3 «Саймаарар, сырдык санаа^ынан
сандаарар cahapga кынаттанан,
Николай Якутскай Мин саха омукка бэйэтин сырдык олоцунан, общественной улэ- дэги уо.д.а. И1ГЭН-ТОИОН сура-
лэринэн, суруйууларынан киэнник биллэр норуот тапталлаах поэ- бара. Бебуелэктэраайыагитзо-
«Ис сурэ^иттэн тын, суруйааччытын С.С.Васильев—Борогонскайторообутэ 100 налар кедьуустээхтик улэлиил-
сылын корсо кини доцотторун, бииргэ алтыспыт дьоннорун, ай- лэрин хайгыыра. Кини бэйэтин
кыЬалларын махтарын ахтыыларынан кини ото керуулэрин, сиэрдээх этии- дьонугар субэлэрэ маннык буо-
лэрин хомуйдум. Бийиги ытыктыыр суруйааччыбыт утуо субэлэрэ лаллар эбит:
ойдообутум» хас биирдиибит тус олоцор комолоех буоллуннар диэн санааттан а) , ыччаты иитиигэ болбом-
Сергей Степанович сиэрдээх этиилэриттэн бийиги билшпги олох- толоохтук сыбыаннабыахха,
(«Кыым», 24/IX-1987 с.).
путугар mohomo туолбутуй, mohomo итэгуэйий диэн тумук онос- оскуолапарга, детсадтарга улэ
Николай Якутскай Сергей туохха соп. лиир кадрдарытаба суумэрдиэх-
Васильевы 1941 сылтан билэр хэ, ыарахан улэлээх ыанньык-
эбит. Кэлин 1948 сылтан биэс Оте керуулэрэ, сыттарга улэлэрин чэпчэтэр
сыл бииргэ улэлээбиттэр. Биир дьабаллары ылыахха, онно
керсубуугэ Н.Якутскай «Сэрии септеех типовой хотоннору
тын тубунан» диэн дакылаатын сиэрдээх этиилэрэ туттарыахха баар эбит.
уонна аан дойду балабыанньа-
б) . Сабылыкаантга, Обуруот-
Сергей Степанович утары са- таахха, Ала Соболоох эргин
халыы тылбаастаан биэриэБит- ыбыы сирин кэнэтэн, бэйэ
тэн билсибиттэр. Сергей Васи абыырыгар анаан, урдук уунуу-
льев ОЛОбУ кэскиллээхтик тол- ну ылан еэбиэбинэй сии оло-
куйдуурун, ыраабы дириьгник руохха.
керерун уонна тереебут тыл, в) , ыччаттары уерэххэ кебу-
литература салгыы сайдарын, луур улэни куубурдуеххэ
уйэлээх буоларын тубугар ис су- г) , суол он'обуутун пробле-
рэбиттэн кыбалларын учугэй- матын быбаарыахха.
дик билбитим диэн суруйар
Н.Якутскай. Ол курдук, Сергей И. С.Портнягин -
Степанович киниэхэ аан бас- педагогической наука
таан олон-хону нууччалыы
тылбаастыахха диэн этии кил- доктора, профессор,
лэрбит. Оччобо сахалар олон'- Кини суруйар: «С.С.Васильев
хонон кыраныысса табыгар атын суруйааччылартан биир
тиийэ аатырыахпыт диэбит. уратытынан олобу философ-
Бастаан Уваровскай «Эр С050- скайдык, инники сайдыытын
тох», Говоров «Будуруйбэт Хотуургун сытыылаан нун-сэргэтин кытта ер олорон ете керен суруйуута буолар. Бу
Мулдьу Бебе»диэн ологгхоло- кылбан'нат, кэпеэппит. Сахалыы араас ас еттунэн ылан керер буоллахха,
рун тылбаастаары гынан ба Дьэ эрэ, биир бэйэгг эгэлгэтэ тардыллыбыт. Абы- «Yep сэттэ туруйа» поэмата,
ран, ис хобоонноро сеп тубэбиэ биэс буол, лыкка арай арыгы суох эбит. «Барыта оболор ибин», «Кэрэ
суохтар диэн тумуккэ кэлбит- Дэбилий эрэ, баай-дуол!»- Улахан тумсуулэри, абылыкта- сибэккилэр букетгара», «Дьон-
тэр. Дьиггинэн, тылбааска Бур- диэбит тыллара бугунтгу кун- ры арыгыта да суох сурдээх кех- норуот сааскыта» уо.д.а. хо
нашев- Тон- Суорун олоихоло- нээ^и олобу кытга олус сепке теехтук ыытыаххасебун, эбиги боонноро маныаха ордук сы-
ро септеех курдуктар эбит. алтыба тустэ. Уларыта тутууну билшпги дьон холобур ылыах- быаннаахтар. Саха 3,7,9 сыып-
1953 с. суруйааччылар Ш поэтулахан сурэвинэн, общее - хытынсеп. паралары улаханнык себулуур.
съезтэрэ буолбут. Онтон 1958 твеннай улэ деятелин быбыы Yc саха теруебэ, сэтгис, тохсус
с. суруйааччылар IV съезтэрин тынан бэрт эрдэттэн кехсун кел уенэ дьон. Ити аата 7 туру-
кэннитгэн Федор Петрович ибигэр кеенньербут, ейун-са- Иван Мигалкин йаны 7 уйэни курдат керен су
Ефимов еггетунэн П.А.Ойуу- наатын чыпчаалыгар муспут («Оло/jy истинник руйбут. Ол атах сыгынньах, ту-
нускай суруйбут «Дьулуруйар эбит. «Ону бибиги кини бары туойан». «Кыым». лаайах Уйбаанчык уобарабы-
Ньургун Боотур»олон'хо текста улэтигэр-хамнабыгар, айым- 24/IX-97 с.), нан тереебут Сахатын сирин
кестубут. Аны тылбаастыырга ньыларыгар булабытдиэтэхпи- С.Васильев бэйэтин кэмин биэрэр, кердерер. Олтулаайах
харчы боппуруоба турбутугар тинэ, билигин алеас буолуо убулуччулаах поэта эрэ буол- Саха сирэ сэбиэскэй кэмнэ сай-
эмиэ Сергей Степанович суур- cyoga». бакка, инники олобУ ете керер дан атын буолбутун кердерер.
бут-кеппут. Н.Якутскай Саха ураты талааннааба. Ол тубунан «Эн ессе эргийэн кэлээр, би
АССР Верховнай Советын де народнай поэт Семен Данилов биги ессе сайдыахпыт, ессе кэ-
путата буоларын быбыытынан Василий Алексеев — рэни, утуенукерсуеБУ>г»диэн
40 тыб. харчы кестубут. Ол журналист адьас эрдэ бэлиэтии керен су этэр. Ол Саха сирин, кини
руйбута: «...С.Васильевайым-
кэннитгэн тылбааска талаан- С.Васильев 1932-35 сс. Мэ- ньытын биир суол сурун ура- дьоно-сэргэтэсайдан ибиитин
наах саха суруйааччыларыгар нэ-Ханаласка Сэбиэтгэр ситэ- тытын, куустээх еттун быбыы туойар. Бу поэт улахан белу-
Эллэйгэ, Г.М.Васильевка Н.А. риилээх комитетгарын предсе- тынан кини еруу ере кетебул- буектээбинэ. Ол белубуектээ-
Габышевка С.Руфовка уо.д.а. дателинэн— райисполком пред- бин Сэргэйгэ Сэбэн Ардьа-
луулээбин, уксугэр романтичес-
подстрочниктары тун'этээччи седателинэн улэлии сылдьы- кыаптан бэриллэн кэллэбэ.
кай ере кууруулээбин бэлиэ-
эмиэ С.С.Васильев буолбут. быта. Биир сайын устата тутуу Белубуектээбин, инникини ете
тиэххэ сеп. Кини айымньылара
Онон «Дьулуруйар Ньургун бебену ыыттарбыта, Аллараа керуу Сэргэй атын суруйааччы
ис хобооннорунан, куннээби
Боотур» олон-хо нууччалыы Бэстээхтэн Майаба диэри суол олох туруорар модьуйууларыгар лартан уратыта буолар. Манна
тылбаастанар акылаатын магг- солоппута. Оччолорго улахан эппиэттииллэр, быбаччы олох- сыбыары тутан эттэххэ, «Ара-
маан артыала», «Аччыгый уол»
най уурсубут кибинэн Сергей кулууп дьиэтин туттарбыта тон уунэн тахсар еруу активнай хобоонунан романа билинтги
Сэргэй БаЬылайап сыла Степанович Васильев буолар. (1933сыллаах сайын). тематикалаахтар. Ити олох биэ- кэмнэ адьастирээн турар, суал-
Сергей Степанович бэйэтэ
Мэнэлэргэ 1936 сыллаахха
1960-нус сыллартан са^алааи эппитэбит: рэр матырыйаалларыгар оло- таларын сутэрбэтэх айымньы-
буран поэтсарсынтгы куну ете
СБутуутэ, Нам улуубуттан Юрий Титов, олон'хону суруйбута. Кини а) . Суола курдук саас аайы керер, инники кэскилгэ ыны- лар. Эстии, быстыы, дьиикэй
Иннин 1 стр, кор) поэт чугас аймака, педагогичес- ологгхо инники кэскилин олох элбэх уу суурэр урэбин миинэн рар. Итинибибиги поэт хас хо- ырыынак кэмигэр холбобон
Бэс ыйыгар убулуейдээх кай улэ ветерана С.П.Васильев, эрдэ ете кербутэ уонна бу боп- олоронтгут, хабан да курааны боонугар барытыгар керуехпу- улэлээбин наадата ессе сы-
ыбыах дьаИалларын сырдатыы- уерэнээччилэр Оля Парникова, пуруоска набаа долгуйар эбит. билиэххитин сатаммат. Ол эбэ- тун сеп». тыырхайан тиийэн кэллэ буол-
ны журналистар Николай Его Туяра Черкашина, Света Пер Ол курдук, Боровой, Дупсун тэр, манна сааскы халаан уутун баат. Ол Сэргэй айымньылара
ров уонна Василий Сивцев мякова, Вася Охлопков онтон улуустарыттан бэрт авыйах тохтотор, абар-сабар ааннаах ессе практическай суолталара
биирдии балабанан биэрбитгэ- да атыттар ыстатыйалара, ах- ологгхо суруллубутун куруук улахан быбытта опорой, ходу- Роман Жирков - куубурэн ибэрин, инники ете
рэ. Сэргэй Бабылайап балаба- тыылара бэчээттэннилэр. Сэр ахтар эбит. ОлоггхобутТиэхээн бабытын уонна мэччирэнтги- сэрии ветерана керуулээБин туобутунан буо
тыгар нэбилиэнньэ араас ара- гэй Бабылайап сылын сырда- (Васильев Т.Н.), Дьаралыктаах тин ньуелсутуьг. Сергей Степанович, куоракка лар». Бэйэтин ахтыытыгар Ио
ндта барыта кытынна. Ол кур- тыыга утумнаах кемену Хоно- Набаар (Петухов Н.Р.), Бачы б) , киин бебуелэктэргэ, са улэлии киирэн да баран, терее сиф Семенович кини аатын
дук СР журналистарын Сою- бортон библиотекарь, хабыат Бабылай (Заболоцкай В.П.) йын фермалар сайылыыр, ку- бут дойдутугар Суоттуга, соро- уйэтитэргэ туту оноруохха себун
бун бырабылыанньатын пред- селькора Фаина Ширяева олон'холоруттан сурукка биир бун кинилэр отордуур сирдэ- бор саас Лена эбэни соруйан ин-эн-тон'он субэлиир. Ордук
седателэ И.В.Борисов, Суотту- оггордо. Матырыйааллары ыы- тэбэ анньыы суох диэн хомо- ригэр улэлиир дьон олоролло- сатыы туоруу-туоруу, еруу тахса айымньыларын холбоон туспа
тааьы народнай театр режиссе тан, суруйан, сэдэх хаартыска- йоро. Петр Наумович Жирков ругар кэрэ, тупсавай он-обуулаах сылдьара. Кини еруу элбэхсо- кинигэнэн табаарары наада-
ра ВЗ.Стрекаловская, Дьокуус- ларынан кемелеспут бары ологгхолуурун истэр эбит. дьиэлэри, суебугэтитииктэри нуннаах буолааччы. лаабынан аахпыта. Оссе Сергей
кай куораттан поэт утумнаах дьоммутугар барба махталбы- уонна сайынтгы куйааска абы- Хап-хара, киэн-арылхай ха- Степановичка народнай поэт
пропагандиба С.СДебедева- тын тиэрдэбит. Николай Босиков уелу уурар диригг омубахтары рахтарынан эриличчи керен, аатын инэрэри туруорсубута.
Неустроева, профсоюзнай улэ Сыл хаалбыт ыйдарыгар 24/IX -1987 с. онотгоруохха. Оччобо уут, суе- сымнавас, нэбыл куолабынан Ахтыылартан хомуйан
кырдьаьас лидерэ, улэ, тыыл ве Сэргэй Бабылайапкааналлаах Кини: гэйурулуйуе. обо буоллун, кырдьабас буол- бэлэмнээтэ Ирина ПОПОВА,
терана А.А.Окоемов, учуутал- балабала[Гэссе да тахса туруох- в) , аны биир манныктубэлтэ лун, хайаан да кэпеэтэн аабара. В. Ф.Афанасьев — Алданской
«Дьэ эрэ, кыптыыйдаах,
лар О.Н.Лукачевская, С. А. Бур тара, ааьааччыларбытыттан буолбут. М.И.Калинин ааты- Сергей Степанович Роман аатынан Чэриктэй орто
Кыптыыйгын тургэнник
цева, С.М.Саввина, Ньурба интэриэбинэй ахтыылары куу- нан колхозка миитин кэннит- Жиркову керустэбинэ нэби- оскуолатын учуутала,
кыыбыррат,
улуубуттан Василий Червяков, тэбит. тэн Сергей Степанович дьо- лиэк улэтин-хамнабын, бэрээ- педагогической улэ ветерана.
Дьэ эрэ, хотуурдаах,
