Page 1 - Сергей Васильев тереебутэ 90 сылыгар
P. 1

1997 сыл, алтынньы 14 кунэ. № 123- (7656) -----------------------------------------------------------кНЬУРБАй                              1 СП».


    Сергей                           асильев тереебутэ                                                    90 сылыгар



                                                      ьнгыран ыалдьыттаппыттарын, Куотгхаарга тиийэ    нарга итии тан-ас, амтаннаах ас хомуллубутун Суо
     I >i din ги н н ии н                             дьаарбаппыттарын.                                рун Омоллооннуун фронтга тиэрдиспитин ама ха
                                                        Поэт быйыытынан бастьпг айымньылара уерэх      йан умнуллуой. Сэрии угэннээн бара турда^ына
     ст имин быспата^а                                кинигэлэригэр кинрбиттэрэ, хрестоматййнай буол   елуу дубдургэнин, сах быйылаанын быыйылаан, оч
                                                      буттара. Ол ийин, овопньор эрээрибин, кини айым   Ч050 даваны аъамсыйбыт икки саха кый ыраахтан
      Алта уон сыл анараа еттугэр, анаан ын'ырыллаи   ньыларыттан обургу лоскуйдары билинчгэ диэри ей   авалбыттарын саллаатгар, офицердар бэри диэн бэр
    кэлэй, сахалартап биир бастьпгнара, национальна!!   буттэн aarjap кыахтаахпын. Кинигэлэртэн киэнник   кийээбиттэрэ. Ол туйунан суруйааччы, бойобуой
    классик поэттарбытыттан биир бодончнеро С. С. Ва   биллээччилэрэ «Куех Ньурба», «Мэ1гэлэр хайа ур   офицер, Исай Прокопьевич Никифоров, хойут бэр
    сильев оройуоммут Сэбиэтигэр председателлээбитэ.   дугэр», «Арамаан артыала», «Yep сэттэ туруйа»,   тээхэй сэйэни суруйбуттаах. Онон Сергей Степано
     Кун сиригэр касте да иликпинэ, теруехгээх туелбэ   «кылоаныйар кыраан уута» поэмалардаах, «Ытык    вич илиитигэр саа-саадах туппатавын да ийин, сэ
    бэр туорэ^и олордуспут, телкену тустэспит, кэскили   ильмен» балладалаах. Икки бастакытыгар Совет   рии идэмэрэ диэн туобун бэркэ диэн билэрэ.
    кэриинэсиит кэрэмэс кийи Сергей Степанович туйу   сКай былаайы уруйдаабыта, саха саргытын carja       Далаайыннаах талаан аргыстардаах буолар. Сер
     нам мин тугу этиэхпин, кэпсиэхпин себуй? Элбэ^ии   лаабытыгар махтаммыта. Дьокуускай куоракка водо   гей Васильев публицист бойомото, очеркист улуута
    да элбэци итиэннэ наар учугэйи эрэ.               провод абыралын «Кыраан уутугар» хомовойдук vo    зтз.  Лаппа кырдьан баран, «Айанньыттар» матыры
      Мас ту ту у дьиэ уйэтэ 20, таас тутуу киэнэ 40 сы   йуйбута, уустуктаан ойуулаабыта.              йаалын «Кыымн-а» бэчээттэппитэ. Итиннэ кини эт
    лыиаи быйылларын сан'ардыыныта билбиттээ^им.        «Ытык Ильмен» балладава саха норуотун айыы      тилэхтэрин элэтэн, саха айанньыттара ат сыарва
     Отгон, кырдьавас Ньурба ньуур тупсарынар дьойун   та-абата илбистээхтик этиллибитэ, сегуумэрдээх су   тыгар ыга тиэйэн Алдан, Бодойбо кемусчуттэригэр
     наах дьиэлэрэ, ессо 60—80 сыл туох да буолбакка   тугэ сутг дьаайыннык сон’одуйуллубутэ. Ханыы     зти,  ууту, туулээх тан-айы тиэрдэллэрин, чиэйинэй
     турар чинчилээхтэр. Культура уонна сынньалан-    лыырбар тиийэбин: аан дойду иккис сэриитэ ким     дик эргинэллэрин кэпеээбитэ. ©луен авыйах сыл
     нааркатын тыытыллыбатах айылваттан чаастайан,    буруйунан толе тардыллыбытын, бу уйэбит ийинэн    иннинэ «Кыыда ма1гац аттаахтар» диэн дьовус ки
     тыырсыйан туттарбыта, дьону-норуоту сурдээхтик   кыайан быйаарбатыбыт. Уунэр уйэ устатынан да      нигэ бэчээттэммитэ. Кинигэтигэр элбэх Ньурба дьон
     сохтербутэ. Улахан кийи барыны бары бэриэт билэ   быйаарзрбыт, быйаарыахтара биллибэт. Суолу-иийи   норун хайбаабыта, быстахтык ыллахха, а5а табаа
     рэ, урут ейдуурэ бэркийэтэр. Оччолорго экология   с.нпыныы, туойулары, туох-ханнык иннинэ доку     рыйын, убаастыыр обонньорун Спиридон Василье
     диэн термин и1шллиэхтээ®эр буолуох, тылдьыттар    муоннары суох oiropyy курэстэспнт еруттэргэ сы   вич Петрову -- Чыычаабы.
     тылларын састаабыгар баара даманы саарбахтапар.   iibiaiiHaaija Mynaaija суох. Миинэлэммит хонуу урду   Оччолорго 050, хойут сэрии, улэ ветерана П. П.
     Пааркабыт мээнэвэ албан дьойун ааттамматавын,     нэп сатыы суурдэллэрэ. Тейе кийи елерун, тейето   Макаров С. Васильев биир да уулуссабытыгар аата
     аасйыт сайын улуу тунах ыйыахпытыгар бутук рсс   ордорун оплээри. Хандахтаах дьиикэй бирикээйий?   ин'эриллэ илигин бэркийинр. Кырдьавас журналист
     публикаттан, Илин-Арваа Сибиирдэртэн ьигырыллы    Ядернай сутуругупан улуйуйэн, онноовор эйэлээх   И. И. Максимов, поэт аатын паарка5а инэриэххэ,
     быт байаам элбэх ыалдьыттар илэ корен итэвэйди    кэмн'э онорбут буруйдарын кун бугунтгэ диэри кыл   Диэн хайыакка суруйбута. Павел Петрович да, Иван
     лор. Сергей Васильевы ньурбалар умнубаттар, ум    баччы мэлдьэйэ олороллор дии. Быйата, Ильмен     Иванович да серу сепке этэллэр.
     нуохтара да cyoga. Бугугпгу ытык кырдьаваспыт     нээ1уи иэдээпиэри оруттэр иккиэн то^о-хоро отгор
     В? Ф. Васильев олохтоох телевидениенэн кэпсээтэ   буттарыи С. С. Васильев эрдэттэн билбитигэр эрэ                             Иван НЮРГУС0В,
     дин. 1967 сыллаахха Сергей Степановийы анаан      нэби-н. Саха нэйилиэнньэтиттэн сэриийит буойуи                                      журналист.
                                                       саха кпйитэ киирэн кэлбитэ.                      поэт бэйэтин илиититтэн хойоон тутан дьолломмут
      Улуу поэты кербутум                                                                               кийи — мин ол кунтэн ыла ол хойооитго ырыа су
                                                         — Ырыа, музыка дьоио, дорооболоруп! Бу хо      руйан барбытым. Бу ырыа 1965 сыллаахха сурул
       60-е сыллардаахха республика5а мелодистары      йоон аьаллым. Ньурбаттан биир эмэ кийи баар дуо?  лан, Норуот' айымньытын дьиэтин музыкальней ре
     кытта улэни профессиональнай композитордар, бил   —  диэтэ.                                        дакциятынан бийирэнэн, кетгуллэнэн ырыа буолан
     линлээх музыканиар дьаныардаахтык уонна кыйам       Мин 1050 эрэ суруйа олорор остуолбар ньыкыс    республикаба тарваммыта. Дьокуускайдаавы радио
     ньылаахтык ыыталлара. Эдэрдэртэн ирдэбиллэрэ да   гыммыппын бэйэм да билбэтим. Ол савана респу     хорунан, тыа кулууптарььпар угустук толоруллан
      ол курду к кытаанаца. Билинтги курдук ким баварар   блик.. i;a аатырар мелодистар Денис Данилов ,Нико   биир бийирэммит айымньым буолбута. Сергей Сте
     барыта хайыаттарга ырыатын бэчээттэпнэт, радио    лай Бойлохов: «Ньурба уола бу баар», — диэн ба   панович Васильев хойут Ньурба ыйыавар кэлэ сыл
      пан ыллаан чоргуппат буолара. Республикатаауы    ран миигин ыйдылар. Мааны кийи миэхэ супту хаа    дьап, олохтоох ыччат «Киэгг Ньурбаны» хорунан
      Поруот айьшньытыд дьиэтин ийинэн музыкаеа са     ман кэллэ уонпа тута сылдьар кумаавытыи туттар    ыллаабыттарын истэн, олус уербут долгуйбут уйу.
      лаа худсоветын анал кон'уллээйинипэн эрэ ырыа ко   да. «Бу эн дойду и' Ньурба туйунан хойооиу аг>ал   «Бу ырыаны айбыт ыччаты керсубут кийи!». —
      нулгэ которе. Ол курдук хас биирдии ырыа мелодия   лым. Маны дьэ эдэр кийи ырыа гына сатаа » —     диэбит. Хомойуох ийин. ыйыах тэрийээч.чилэрэ Сер
      тын рецензиялыыллара, кеннереллоро, ус тегул     диэтэ. Мин байыыбалаан эрэ хааллым. Кийим хай     гей Степановийы кытта онно керуйуннэрбэтэхтэрэ,
      лээх керуу кэнниттэн эрэ кен’уллууллэрэ. Маны та   дах киирбитэй. да ол курдук, мантан атын наадам   суолта биэрбэтэхтэрэ. Онно керсубут буоллар, Ньур
      пыпаи биир-икки сыл буола-буола мелодистары      суох диэбиттии, бакаалайаат, тахсан хаалла. Хоспут
      у1ьокуускайга ьпгыртаан семинар, мунньах опорол   аана сабыллаатын кытта; «Поэт Сергей Васильев.»  ба туйунан, баеар, биир эмэ ырыа суруллуо хаал
      лоро. Концерт тэрийэллэрэ, уерэтэллэрэ. Биир     —  диэн сибигияэстилэр. Поэт биэрбит лнийин кер   Jiaija.
      оннук тумсуу кэмигэр, араайа, 1963 сыл саайыгар   бутум уейээ еттугэр С. Васильев диэн суруктаах.                           Егор ПОЛИКАРПОВ,
      этэ, 20-чэ буолан олордохпутуна, оро тура сылдьар   «Кини Ньурба» диэн хойоон буолан биэрдэ. Дьэ        Саха Реснубликатын культурагын туйгуна,
      куударалаах баттахтаах, дьии.дьап курдук туттубут   ити курдук С. С. Васильевы кытта аан матгнай уон                  самодеятельнэй композитор.
      мааны 6aijailbi керутгнээх, кебус-коно уггуохтаах  на бутэйиктээхтик корсуйэн турардаахпын. Улахан                                     Чуукаар.

                                                       туйунан кэщээбитэ. Бутэйнгэр эдэр саайыгар Ньур   тыкка оггоруохха диэн этии кйллэрдилэр, ону мни
      Сергей Васильев гуохтан                          баны суон суриуырдыбыт, оп'орторбут, туттарбыт    олох собулэспэтим. Сергей Васильев хараастыбы
                                                       иааркатыгар сылдьаи олус хомойбутун эппитэ. Ки    гыттан бэйэм даваны бу паарканы тилиннэрэр са
      хараастыбыгай?                                   ни туттарбыт нааркатын эргиирэ сууллубутун, итг   наам кууйурэ сылдьар кэмэ этэ. Опои ити соругу
                                                       нэйбитин, ото-майа кумаламмытын, чараайаабытын    бэйэбэр туруорунан пааркава киирии эскийин Вла
        Мин ойдуурбунэн 1962 сыл кыйыныгар Сергей      эппитэ. Ол кэмн'э бете бэрдэрэн, харавыттан уу-   димир Тороховка айдаран, билинтги ун-куу хонуу
      Васильев саныыр, ахтар Ньурбатыгар кэлэ сылдьы   хаар бычалыйбыта. Ити бийиэхэ, ньурба ыччаттары   туи кытта куруолэтэн, Саха Реснубликатын утуо
      быта. Оччотоову ЫБСЛКС райкомун бастакы се        гар, улахан сэмэ эбитпп, баар-суох киэн туттар паар   лээх учуутала II. П. Попов салайачччылаах 15 уру
      кретарын хойугар aijbiiiax комсомол актыбыыстара   кабыт буомтурбутун мин, оччотоову культура отде   Пуйдьуту тумэн, пааркабытыи кЧэргэппиппит. Ити
      мустубупиут. Бу кэрэ кийини, улахан поэты, общее   лын сан-a сэбиэдиссэйэ, кытаапахтык ойдеебутум.   ни сапаатахпына Сергей Васильев сурэвин чопчута
      твеннай Деятели кытта корсуйууну Николай Харп     Оттон Сергей Васильевы улахан уйан кийи эбит дии   буолбут бу кэрэ миэстэни хайдах курдук мэлдьи
      тонов салайан ыыппыта. Сергей Васильев терутун    санаабытым. Кэпники санаан кордеххо, кини эдэр   Ойдуу.сапыы сылдьарын к!',йи соцор. Чахчы дууйа
      даваны ыччакка тирэ'впрэр, ыччаты ойуур сала      эрчимин биэрэн, ейун улэлэтэн, сурэг>ин ууран тут   тын биэрэн оп'орторбут паарката буоллаеа. Ол ийин
      йааччы этэ. Бэйэтэ даваны баара-суова 30-ча саас.   тарбыт паарката итинник кэбилэммититтэн хайдах   бу пааркава кипи аатын нггэрэр туйунан этпини
      ■raaijap Ньурба улууйун кулубатынан улэлээбит     унаДыйыа, онорбут нааркатын куех кырсынан. кыл   ойуубун. Кипи суруйан турар: «Ким кэрэ майгы
      буолан ыччат эрчимигэр эрэнэр этэ. Ол ийин да^а   ба макган кыыс сотолоох мэтган хатыннар лабаалары   лаах, норуокка утуолээх, барыта бастакы мнэстэвэ
      иы кини ыччаты «Улэнэн дьолу айар норуот ычча     нан арыаллатан киэн тутта хаампытын хайдах са    книрэр». Саамай сон, Сергей Степанович! Би.тигйн
      та - уохтаах кырыс. Норуот кетер кынатын куех     ныа суовай?!                                     Ньурба иааркатыгар 10-тан тахсалыы тыйыынча
      |^ибрсутта» — диэн суруйбута.                       Ити кыйын бутээтин кытта оччотоову оройуон     кнйилээх ыытыллар добун ыйыахтар тойуктарыгар
        Ол корсуйуугэ кордеххо поэт хайа-сахха орукуйбут   салайааччылара Н. В. Такыров уонна Д. 11. Нико   эн бастакы миэстэвэ киирэвин.
      куударалаах баттаца кыырыктыйбыт этэ. Ол эрээри   паев миигин Пааркава илдьэ бардылар. Паарканы
      барахсанынг дьэрэлкэй харава ессо да уотунан сы   эргийэн керен баран, маны сабыахха, майа-ото буп                           Семен ГАВРИЛЬЕВ,:
      дьаайара. Кини ыччат туйунан, улэтин-хамнайын     пут, онон cam паарканы Ньурбачаан диэки аар                        улуус бочуоттаах гражданина.!


         ЭВЭРДЭЛИИБИТ!                                  Баары-баарыиан кврер, итэвэстэргэ эйэлэспэг,                     ATblbl.KYTYY
                                                      нрдэбиллээх уонна чиэйинэй селькорбут ПЛОТ­            Суйаллык чэпчэки сыанава «Бегдьоолево»
          Купцу кутувппутуп, Акана оскуолатын учуу    НИКОВ Прокопий Николаевич оловун1 биир кэ            уйаайба, 55 уст. лафет, 45 уст. бэрэбинэ, дьиэ
        талын МАКАР АЛЕКСАНДРОВИКЫ 50 саас             рэ-бэлиэ 60 саайын туолбут кунунэн истин1 эвэр      акылаата 9x8.
         кын туолар юбилейгынан эвэрдэлиибит!          дэбитин ыытабыт.                                      Комсомольскай уул. 72, тел. 2—27—16, улэ
           Улэвэ дьулуурук увараабатын, весе да ер сыл                                                     кэнниттэн.
         ларга тайаарыылаахтык улэлииргэр, уерэтэр 050   Аны Даваны чэгиэнник сырыт, журналист до                     XXX
         лору.ч’, аймах-бнлэ дьоннорун- тапталынан угут   вотторгун кытта сибээскин быйыма, нрдэбиллээх      2 биирдии хостоох т/х квартиралар бииргэ эбэ
         тана.ч чэгиэн-чэбдик сылдьаргар, тус бэйэвэр,   суруктаргын куннэтэ куутэбит. Дьиэ кэргэнчгэр     тэр тус-туйунан атыыланаллар. Теплицалардаах
         дьиэ кэргэпчгэр уйун дьоллоох олову баварабыт.  дьолу.еоргуну, барыта этэ!Г1гэ буолууну бавара    тар, телефоннаах. Туттулла сылдьыбыт дьиэ гэ
                           Афанасьевтар, Яковлевтар.   быт.                                                рилэ, мала.
                                                                                                             Ст. Васильев 115, кв. 2 тел. 2—28—20,
                                                                          Хайыатьиг коллектива.            26—6—68.
   1