Page 1 - Суоттту уьулуччулаах ыччата
P. 1

Муус устар 24 кунэ, 2007 с. ОПТУОРУННЬУК                Сэргэй Бакылайап сыла                                     >®1УРУ@11аР5ата

                                                                              Беден поэт, общественнай
                              Суотту уЬулуччулаах ыччата                    деятель Сергей Васильев терее-   Суду            «Батастаан Баатыр» олонхонон
                                                                                                                             эвэрдэлээтэ. Биэчэргэ Ил Тумэн
                                                                            бутэ 100 сылын керсе Суотту   экиЬилэрин         депутата А.Н.Жирков, театр
                             Мин Сергей Степанович Ва­ туораабытын бэйэтин этиити-                                           урукку кыттыылаахтара, «Саха-
                           сильевы бастакы корсон кэпеэ-  нэн дойдутугар кемус унуовун I   бейуелэгин стадионун, ыйыах-      племхолбойук» директора С.С.
                                                                            тыыр сирин сандрдыы улэтэ са-
                           тиим Ньурбава буолбута. Ити  туппуппут. Ыам ыйыгар ерус   Валанна. Бу куннэргэ А.А.Ох­  чиэЬигэр  Охлопков, «Хотугу сулус» обо
                           Советскай Союз урдунэн улуу  хаайыытабуолан вертолетунан                                          хамсаайынын салайааччыта
                           Октябрьскай Социалистичес­ авалбыппыт. Совхоз директо-1   лопков салайар биригээдэтэ 600  ковулээйиннэринэн тердус те-
                           кий революция 50сыллаахубу-  ра, партком секретара коман-   куб. майы пилорамава киллэр-   гулун сууруугэ республика ку-   Т.А.Гоголева кытыннылар.
                           луейугэр этэ, оччолорго мин  дировкава уейэ отделениеларга   дэ. Тутууга икки ыччат бири­  рэхтэйиитэ буапла. Курэхтэйии-
                            Маалыкайга кииннээх 5 нэйи-  баралларыгарсовхозтан, нэйи-1   гээдэтэ ылыста.  гэ Мэггз-Хан-алас, Чурапчы,
                           лиэги хабар Степан Васильев  лиэктэн Р.П.Жирковбийигини                   Нам улуустарыттан, Дьокуус-   Муус устар 27 кунуттэн нэ-
                           аатынан совхозка рабочком  похоронены дьайайсын* диэн                     кай куораттан суустэн тахса   йилиэккэ «Эриэккэс дадойду-
                            председателинэн улэлиирим.  этэн барбыттара. Райком, рай- j   Суоттутаавы профессио­ сууруунэн улуйуйээччи ово-ай-   лаах эбиппит» диэн фестиваль
                            Оройуон убулуейэ Ньурбава  совет аппараатгарын улэйиттэ- !   нальней лицей коллектива поэт   махмуйунна.  саваланар. Фестивальтан киир-
                            Булуу орус унуоругар бэс ыйын  риттэн уонна правительствот- j   Сергей Васильев 100 сылын        бит уп-харчы нэйилиэк кини-
       С.С.Васильев-        бутуутугэр олус учугэй тэрээ-  тан М.П.Габышев бааллара.  керсе «100 сылга — 100 кейу»   ***     гэтин тахсыытыгар ананыава.
        Борогонскай         йиннээхтик буолбута. Оройуон  Атаарыыга кийи элбэвэ, атын  диэн ааттаах чел олоххо анал-   Суоттутаавы народнай театр   Бу тэрээйин эмиэ биир дойду-
                            бэйэтин биллиилээх, утуелээх  оройуоннартан делегациялар  лаах сууруутуйулгэтин савалаа-   тэриллибитэ 20 сылын бэлиэ-   лаахтара, республика киэн тут-
          аатынан
                           дьоннорун тайынан союз ийит-  кэлбиттэр этэ. Кийи найаа элбэ-  та. Бу бачыымы бастакынан   тээйин муус устар 12 кунугэр   тар кийитэ Сергей Васильев
         бириэмийэ         тэн да, тайыттан да угус ыал-  Винэн Суотту Хоноворунан,  Ивановтар спортивнай дьиэ-   буолла. Убулуейу нэйилиэк 80   тереебугэ 100 сылы нбэлиэтээ-
                            дьыттар ьнгырыллыбыттар этэ.  Кырдалынан Мыраантгадиэри  кэргэттэрэейеетулэр. Кинилэр   саастаах олохтоово С.Васильев   йин чэрчитинэн ыытыллыаба.
        лауреаттара
                            Ыалдьыттар ортолоругар Со­ 4 км. сири сатыы хаамтыбыт.
       1983 сыллаахха Суотту   ветскай Союз ГеройаН.Н.Чу-  Ол истэхпитинэ колоннабыт |
     орто оскуолатыгар учуутал-   совской, угус элбэх албан аат-  урдунэн туруйалар санарысты-
     лар кевулээйиннэринэн   таах сэриийитгэр, палитсыылы-  лар. Кербуппутбийиги (колон­
     оскуоланы бугэрэр бастыгг   найдар, ол ийигэр Саха сиригэр  на) урдубутунэн олох уейэнэн \
     выпускники биирдойду-   улахан улэни ыыппыт револю­ туруйалар кетен аайатурдулар. !
     лаахпыт поэт, обществен­  ционерка Д.С.Жиркова, учуо-  Сорохторбут ахсааннарын 7
     ная деятель С.С.Васильев-   найдар, салайааччылар, улэ ге-  диэн аахтылар. Хойоонугар сеп
     Борогонскай аатынан би-   ройдара бааллара. Олор орто­ тубэйэр диэн санаатыбыт.
     риэмийэни И1ГЭрИИ олох-   лоругар бийиги С.С.Васильев-   Онтон сотору улахан силлиэ
     томмута. Сурун сыалынан   пыт бочуоттаах ыалдьыт бы­ курдук тыас тыайаабытыгар
     С.Васильев-Борогонскай   йыытынан ын'ырыллан тиий-  кербуппут бийиэхэ утары сыы-
     аатын уйэтитии этэ.    бит этэ. Уус-Алдан Суоттутут-  йы-буору ерукутэн улахан холо-
       Оскуола выпускникта-   тан улэлии сылдьар кийи баар  рук ийэр эбит. Тохтоон турду-
     рыттан учугэй уерэхтээх,   диэн дьонтон истэн миэхэ кэлэн  бут. Онтон холорукпут угга диэ-
     оскуола, нэйилиэк общес-   кэпеэтэн билистибит. Сергей  ки салаллан теннен оскуола
     твеннай оловун активнай   Степанович бэйэтин билийин-  (директордаабыт сирэ) атты-
     кыттааччыта, айар улэнэн   нэрэригэр Ньурбава улэлээби-  нан кемуллуехтээх мыраанын
     умсугуйар, поэт оловун,   тин, дьонун-сэргэтин себулээ-  диэки бара турда.  Государственнай уонна об­
     айар улэтин билэр, кини   битин, улэйитгэрин, аламавай-   Сергей Степановийы тийэх   щественнай деятель, чавылхай   Викторина тумуктэннэ
     айымньыларын аахпыт,   дарын, сайавастарын этэн ту-  суолугар атаарыыга Суотту   талааннаах суруйааччы, биир
     чинчийбит, ырыппытбас-   ран: “ Ч э уолум, эдэр ки Ии, учу­ олохтоохторо туох кыаллары-   дойдулаахпыт Сергей Степано­  нов Сережа («Уолан» гимназия,  туойуохха».
     тынтан бастын- выпускник   гэй сири таба тайаммыккын,  нан кемелейен атаарсыбытта-   вич Васильев—Борогонскай те-   7 кыл.) уонна Бурнашев Ваня   4.  «Улуу Ильмень», «Журавли
     бу урдук ааты ылар чиэскэ   учугэйдик улэлээ, сырыт”, -  ра, элбэх кийи бырастыыла-   реебутэ 100 сылын керсе обо  (Чэриктэй, 6 кыл.). Иккис бе­ над Ильменем».
     тиксэр.                диэн алваабыта. Убулуейгэ эл­ йыы тылларын эппитгэрэ олус  j библиотеката уонна «Муру са-  леххе кыайыылаавынан тавыс-   5.1952 сыллаахха.
       Бу утуе угэс поэт аатын   бэх араас ыалдьыттар да, Ньур-  долгутуулаах, хараастабыллаах   йарвата» айар-полиграфичес-  тылар: Петухова Лиана (Туу-   6. «Уелэн Хардааччы».
                            ба дьоно, урукку довотторо,  этэ уонна кылгас да бириэмэ
     уйэтитиигэ, кини оловун,                                                кай холбойук ыыппыт «Куу-  лээх, 9 кыл.) — I миэстэ; Васи­  7. Кулгаахтаах.
     айар улэтин пропаганда-   атастара быйыылаах, Сергей  буоллар дойдутугар улэлээн   рээннээх кэм ырыайыта» диэн   льева Лиза (Хоновор, 9 кыл.)   8. «Арамаан артыала».
     лаайынтгатейуукуус буо-   Степановийы сугун олоппот,  хаапларбыт утуевун умнуохпут   литературней викторина тумук-   — II миэстэ; Протопопова Уля   9. «Хотовойдоохтор».
     лан сылтан сыл са1гаттан   хаамтарбат курдук саба туйэ  суова, уеруулээх да, хомолто-   тэннэ.  (Саха-Бельгийскэй гимназия, 10   10. Бере Бастаах.
     сака лауреат аата ааттанар.  сыддьаллар, кэпеэтэллэр-ипеэ-  лоох да куннэрбитигэр дьогг-   Викторинава барыта 10 ос-  кыл.) уонна Федотова Вика   11. «Бийиги Сэргэйбит».
       1983 сыллаавы бастакы   тэллэр,уерэллэр-кетеллер.  ггор-сэргэвэр анаан хаалларбыт   куолаттан 17 обо уонна Муру   (Муру 1 №-дээх, 9 кыл.) — III   12. «Туейэмтуулэ», 2002 с.
                              Оройуон улахан салайааччы-  айымньыларгын куруутун ей-   1-гы №-дээх орто оскуолатын  миэстэ. Оволор ордук маггнай-
     лауреат аатын Аржакова                                                                                                     13. «Бийиги гвардеецтарбыт».
                            тын урукку утуетун ейдеен  дуу-саныы сылдьыахпыт, тап-  3 «б» кылаайын коллектива ак-  гы уонна уон биирис боппу-   14.  1969 с. «Улуу Ильмень»
     Степанида Петровна ылбы-
                            итинник ытыктыылларын бас-  тыыр Суотгубут олохтон хаал-  тыыбынайдык кытыннылар.
     та                                                                                              руостарга сыыйа эппиэттэри  баллада ийин.
                            таан корен сохпутумдаваны. Ол  сыбакка уунэ-сайда, тупса тура-  Кылаастарынан ылар буоллах-  биэрбиттэр. Мантан салгыы   15.1997 с. сэргэ автора Алек­
       1984 с. — Ирина Рома­
                            кэнниттэн Ньурбава улэлиир-  рыгар улэлэйиэхпит диэн тыл-  ха 3-е кылаастан 10-е кылааска  викторина эппиэттэрин кытга  сандр Иванович Шадрин.
     новна Ядрихинская
                            бэр алох билбэтда дьонум миэ­  бытын биэрэбитдиэн андавай-  диэри уерэнээччилэр. Онон ту-
       1985 с. — Станислав Ми­                                                                       билсин-:                  Кыайыылаахтары эвэрдэ-
                            хэ ытыктабыллаахтык сыйыан-  быттара.            мугу икки белеххе арааран та-
     хайлович Попов                                                                                    1. «Кийи» диэн хойоонуттан.  лээн туран, бириистэргитин
                            нара тус олохпор, улэбэр ула-                    йаардыбыт. Маннайгы белех-   2. «Эрчимэн Бэргэн», «Уелэн  улуустаавы обо библиотекатыт-
       1986 с. — Владимир Ок-   ханнык кемелеспутэ диэн то-   Афанасий ОКОЕМОВ,  хе:3-6 кылаастар; иккис белех­
                                                                                                     Хардааччы», «Кун Эрили»,  тан кэлэн ыларгытыгар уонна
     тябрьевич Заровняев    лору этэр бырааптаахпын.        урукку «Лена» совхоз  хе: 7-10 кылаастар киирдилэр.  «Меггуруур Беве», «Айыы  инникитин даваны хайыат
       1987 с. — Саргылана Се­  Сергей Степановийы дьыл-   рабочкомун председателэ,  Ол курдук 1 -гы белеххе I миэс-  Дьуравастай», «Батастаан Баа­ страницатыгартахсар араас ку-
     меновна Неустроева     ва-хаан тыйыс сокуонунай ти-   персональной пенсионер,  тэни ылла Бурцева Дайаана   тыр», «Хаадыат Бэргэн».  рэхтэргэ актыыбынайдык кыт-
       1988 с. — Евдокия Нико­  йэх суолугар атаарсыбытым ту­  Россия бочуоттаах ветерана,  (Курбуйах, 4 кыл.), П-с миэстэ   3.  «Кураанта тыайынан»,  таргытыгар ынырабыт.
     лаевна Петухова        йунан кылгастык. 1975 сыл­  Уус-Алдан улууйун бочуоттаах  буолла Игнатьев Миша (Муру  «Дьон — норуот сааскыта»,   Анна БУР НАШ ЕВА,
       1989  с. — Лена Гаври­  лаахха Дьокуускайга 68 саайы-      гражданина.  1 №-дээх,6кыл.), Ш-сбириис-   «Саха сирин ыччата», «Дьэ ыл-   OF>o библиотекатын
     ловна Свинобоева       гар ыарахан ыарыыттан елен                       тээх миэстэвэтигистилэр Луги-  лаан дьиэрэтин'», «Кэрэтиэн    сэбиэдиссэйэ.
       1990 с. — Владимир Вла­
     димирович Местников      П.А.Ойуунускай аатынан Го­                                                                      битэ. 11 овону атавартуруоран,
       1992 с. — Аграфена Нико­  сударственнай бириэмийэ лау­  Э11эм аатын уйэтиппитэ                                         барыларын улэйит он орбут
     лаевна Сивцева         реата С.С. Васильев саха дьону-                                                                   дьоллоох ава этэ. Эйэм Сэргэй
       1993  с. — Майя Нико­  гар-сэргэтигэр чавылхай сала-                                                                   Байылайабы олус кундутук са-
     лаевна Спиридонова     йааччы, общественнай деятель,  тыастар уотун ортотунан хай­ дьонугар-сэргэтигэр тыллаах-  рын еруйуйбут эрэллээх довор  ныыр, ытыктыыр-убаастыыр
       1994 с. — З'атьяна Ива­  саха литературатын сайдыыты-  дах сылдьан этэнтгэ дойдутугар  естеех, сахалыы дьойун тол-  быйыытынан угустэн хас да ту-  кийитэ буоларын кини бэйэтин
     новна Пермякова        гар оловун анаабыт кырдьавас  эргиллэн кэлбитин туйунан хо-  куйдаах, дьайайар-салайар дьо-  гэни киллэрбит. Кини эйэм Ни­ оловун туйунан суруйар тэтэ-
       1995 с. — Сахая Ивановна   келуенэ суруйааччылартан  мовой тылынан бу керен оло-  Бурдаах бэрт сытыы-хотуу ки-  колай Власьевич туйунан суру-  рээтин инники илиийигэр
     Васильева              биирдэстэрин, уус-уран тыл  рор курдук сийилии суруйбут.  йинэн биллэрэ. Сэриигэ ба-  йуутун олус ийирэх тыллары-  С.Васильев елбутугэр «Кыым»
       1996 с. — Анна Семеновна   беден' маастарын быйыыты-   Сергей Степанович уонна  рыан иннинэ колхойугар хонуу  нантумуктээбит: «Манныксы-  хайыакка тахсыбыт некроло-
     Сивцева                нан биллэр. С.Васильев талба  мин эйэм Николай Власьевич  биригэдьииринэн, онтон 1941-  ралваннаах уйун сэрии уотун  гын сыйыаран илдьэ сылдьы-
       1997 с. — Илья Егорович   тыллаах, нарын иэйиилээх поэт  уруккуттан билеэр, тапсан кэп-  42 сс. сэриигэ ыггырыллан ба-  ийинэн, саллаат ахсын тапта-  быта да ту ойулуур.
     Степанов               эрэ буолбакка, ессе талааннаах  сэтэр улахан довордуу эбитгэр,  рыар диэри колхуос председате­ тан, командир ахсын хайватан,   Сергей Васильев кэлэр кэн-
       1999 с. — Саргылана Фе­  очеркист, публицист-журна­ быстах кэмиэ ыаллыы олор-  линэн улэлээбит. 1942 сыл­ баайыра-баайыра туран, быс-  чээри ыччат норуотун ааспыт
     дотовна Пермякова      лист быйыытынан эмиэ урдук  буттар. Иккиэн тэгг саастыы  лаахха бэс ыйын 27 кунугэр со­ та-быстасалванан, кыайыыны  оловун, теругтэрин билиэхтээх,
       2000 с. — Инна Михай­  сыанабылы ылар.        биир келуенэ дьон эбиттэр.  ветскай армия кэккэтигэр ын'ы­ ситийэн кэлбит Николай Вла­ кинилэр олорбут олохторун
     ловна Бочкарева          С.С.Васильев мин эйэм Пер­ Угустук бииргэ бултууллара уйу.  рыллан сэриигэ барбыт. Эйэ-  сьевич уол обо барахсан дэппэт  сыаналыахтаах, холобур он-ос-
       2001  с. — Варвара Ива­  мяков Николай Власьевич—  Сергей Васильев, саха кийитин  бит, дойдутугар тейе да куус-  буолуодуо? Маннык ыраастан  туохтаах диэн санаанан салай-
     новна Портнягипа       Малаайка сэриигэ сылдьыбыт  сиэринэн бултуурун-алтыы-  тээвинэн, быйыйынан билли-  ыраас сигилилээх, учугэй суо-  таран, дьонугар-сэргэтигэр уйэ-
       2002 с. - Сергей Вале­  бойобуой суолун туйунан  рын, айылваБасьшдьарын олус  бэтэр, сэриигэ кийи эрэ севуех  бастаах, дьойун-мааны дьон-  лээви айан-суруйан хаалларбыт
     рьевич Васильев        анаан-минээн кэлэн, ыйытала-  себулуурэ диэн уелээннээхтэ-  сырыыларын сылдьыбыт,  ноох, элбэх оволоох-уруулаах  Кийи, суруйааччы быйыыты­
       2003  с. — Дария Алек­  йан, бэйэтигэр кэпеэттэрэн су-  рэ, биир дойдулаахтара ахтал-  елуу-тиллии суолун солообут  Николай Власьевич уол обо ба­ нан ытык иэйин толорбут.
     сеевна Охлопкова       руйбут. Эйэм туйунан «Уол обо  лар. Улэтиттэн быыс булан, саас  хорсун байыас эбит...  рахсан аатырбат буолуо дуо?   Мин эйэбин тыыннаавар
       2004 с. - Дьулустан Ива­  барахсан» диэн очерката магг-  дойдутугар кустуу-хаастыы, ку-   С.Васильев бу очеркатыгар  Сэгэрим Малаайка — уол обо  баттайа тереебетех, кинини
     нов                    най Улуу Кыайыы 25 сылын  йунун куобах курэвэр еруутах-  эйэбин кийи быйыытынан утуе  барахсан!»  кербетех, кинилиин кэпеэп-
       2005 с. — НьургуЬун Пар-   керсе «Кыым» хайыакка 1970  сар эбит. С.Васильевы уонна  хаачыстыбатын ордук тойово-   Эйэм Николай Власьевич  пэтэх кийи бу суруйуугтан эйэм
     никова                 сыллаахха олунньу 3 кунугэр  мин эйэбин иккиэн да тургэн  лоон бэлиэтээбит. Сэриигэ муч-  Пермяков кыайыы-хотуу ке-  туйунан элбэви биллим, эйэби-
       2006 с. — Лариса Черка­  бэчээтгэммит. Кэлин ити очер-  туттуулаах, бэргэн саайыттар  чургэннээх уйун айантан ыра  телленен 1946 сыл куйунугэр  нэн киэн туттуум ессе улаатта.
     шина                   катын 1975 сыллаахха тахсыбыт  этилэр, куобах курэвэр кинилэр  сылайбыт, эттиин-сиинниин  ахтылваннаах дойдутугар эр­
         Туяра ЧЕРКАШИНА,   «Бийиги гвардеецтарбыт» диэн  еруу элбэх куобавы елерен,  эстибит эбэтэр уот кутаава ыа-  гиллэн кэлээтда, сэрииттэн ай-   Света ПЕРМЯКОВА,
      Суотту орто оскуолатын   кинигэтигэр киллэрбит. Очер-  атытгартан чорбойон тахсалла-  раханнык баайырбыт байыас-  гыраабыт олову челугэр туйэ-   Хонодор орто оскуолатын
               11 кылаайын   кава эйэм сэриигэ сындалван-  ра диэн дьоннор ахталлар.  тарга элбэхтик куус-кеме буо-  риигэ, эйэлээх олову тутууга   9 кылаайын уорэнээччитэ.
               уорэнээччитэ.  наах сырыыларын, сэрии кы-   Эйэм Николай Власьевич лан, кинилэри урун- тыынна- кууйун харыстаабакка улэлээ-
   1