Page 1 - Уус Алдан Ильмень геройцдарыгра сугуруйэр
P. 1

«Муру cahapgsnv»
                                                                                     Муус vcrap 27 купэ, 2018 сыл |&вВ
      УУС АЛДАН ИЛЬМЕНЬ ГЕРОЙДАРЫГАР СУГУРУЙЭР


                                                                                         музе f i wrap тутгарб ыппыт.
                                                                                          1998 еыляаахха onvi i пьу 17-18
                                                                                         кунпэригэр Старай Русса нс-
                                                                                         меч 1кэй-фаIпистскай халабы р-
                                                                                         дьытгартап босхоломмута 55
                                                                                         сылыгар anajuiaax убулуойгэ
                                                                                         Саха сиритгэн делегация сыл-
                                                                                         дьыбыта. Ол тэрээйинтэн кэ-
                                                                                         лэн баран,. С.С. Аржаков уонна
                                                                                         рсспубликада ор сыляарга с.а-
                                                                                         лайар улэдэ сылдьыбыг Сидор
                                                                                         Афанасьевич Филиппов буо-
                                                                                         ланнар. Ильмень куол тайыгар
                                                                                         саха саллаатгара комуллубут
                                                                                         сирдэригэр туту-1лубуг ой-
                                                                                         добупньугу Улуу Кыайыы 55
                                                                                         сылыгар анаан санардан оно-
                                                                                         рор зуйупан этии киллэрбнт-
                                                                                         тэрэ. Ол этии ойоммугэ уонна
                                                                                         2000 еыляаахха мемориальнай
                                                                                         ойдобунньуту айыы буолбу-
                                                                                         та. Бу уоруулээх тэрээйинтгэ
                                                                                         Саха Ороспуубулук:н и и бы-
                                                Пуучча биир fHiiuytn: ’’ЕнЬнги а^лчарбьгт сэриинипн! кпои/п-
                                                                                         рабыьп&чыстыбатып бэрЗссэ-
                                               пг)р>, од анти uithiteu ).\ип кмргысхонуутуптши тонунизхпит",
                                                                                         дээтхчин солбуйааччы Матвей
                                               - ди:ш бэргш jmuumuii сапаан юлли.ч. Сэрииг.) ылбыт бааНыт-   Васильевич Мучин салайаач­
                                               тан алеут фронтовик о^ито буолам.иын, Ильмень кувл имУлпин
                                                                                         чылаах улахан делегация кыг-
                                               ту Нунан кинигмэрн аахныппыттин сиэтпирэн. ол алйьархайдаих
                                                                                         тыыны ылбьпа. Опои олбут
                                               cjpuuej еьтдьыбыт фраитовиктары, Албин Аат уорбьап yhyc
                                                                                         буомупарбытыгар апаан ик-
                                               нстнлгнтпчн нп.;араидаламмь1т Михаил Николаевич Ушницкаиы,
                                                                                         кис, уйэяээх ойдобупньук
                                               KhihbL'i Сулусуордъаннаах Роман Пррфирьевич Рогачевы кытти   турбута.
                                               Дунсуцю 19'1 сыл смннниьититнпн 1977 сыл атырдьах ыиыгар
                                                                                          Хоодуот дьоммутун кяризе-
                                               би>ри биирг.) ал ты Намм ын уонна ехти муоНугнр ол ачбьлрхан
                                                                                         тээн “Ильмень урдупэн зу-
                                               myhyitan улти оцорбуШ Аким Акимович Бурцевы билчр буолам-
                                                                                         руйалар” кипит он ойуллубуга.
                                               мын, ипинш иглу) улууи бтпргниприн обттиглр улхчнкр еыллар-
                                                                                         Кпинэ спенарийын суруйбуг
                                               бар ыччаты патриотический оиго-еннааги иитииг) улхиЬтмин,
                                                                                         Егор Неймохов, туруорааччы
                                               буолбут чихчыларга ологураммын - Ильмень куол юдтип буачбу-
                                                                                         режиссер Никита Аржаков,
                                               та 75 сылыиап оном саиаалирбын суруйарга холоннум.
                                                                                         суруп оператор, бийиги биир
      “Ильмень куоя, Новго­   Иль мель куолгэ  Ониук сиргэ, оннук собьггие-   “Байылайап аа^ыыяара’* си-  дойдулаахпыт Иннокентий
     родский уобалас Уус Ачдан   кыргыйыы roho да  уа, оннук кэскилгэ ананан  тийиилээхтик ыытыллыбыт-  Аммосов П.А.Ойуунускай аа­
     ордук чугайый?” — лили бэйэм  « X о б л о X г у м у к т э > I j и и   туруорулуннаи (71 стр.) Сер­ тарыгар махталбыт улахан,  ты паи Государствен пай би-
     улууйуп плохгоох горуiap тодо
                                                                     Новгород уобалайыгар Саха  риэмийэ лаурсатып урдук аа­
                                               гей Васильев айымньылары-
     бэйзбэп ыйытык биэрбигим   hIiiiii, бийигн уолаттарбыт   гар сугуруйэи суолта биэрэн,  сирин сыаналаах бэлэдэ ~ Ада  ты н ылбы п ара.
                          ocTooijy утары геройдуу
     ыраатга. Маны удууйум дыз-                Суоггу орто оскуолатыгар саха  дойду сэрнитигэр Улуу Кыа-
     нугар. чуолаан, ыччаттарыгар   oxcycnyi тара, Ийэ дойдула-   тыяыи уонна литсратуратын  йыы 25 сылыгар апаан Сер­
     хайдах тнэрдэрбип элбэхтик   рыл иннигэр ЫТЫК ИЭСТЭ-   учуугалынан улэлиир сылла-  гей Васильев “Улуу Ильмень”   2015 сыллаахха Hyrvii
     толкуйдаан баран, бу курлук  рнн чиэстээхтик толорбут-   рыгар, Улуу Оксокулээх сиэнэ  балладатыгар уонна оройуон   PoccuimtagM Ш-с “ЬаНм-
     хоруйга К.Е1ЛИ.М. Уус Алдан  тара. Ол ипин, бийнги биир  Ганса Реасовна Кулаковская  40 сылыгар олодуран. аантар   лапап ' аадыыларыгар”
     оронуонун Баатндай яэйияиэ-  до йдулаа х и ы г, б ил; i и и; пэх   “Байылайаз 1 аа^ыыларьш”  бэйэтип субэтинэн, эргиччи   Суоггу оскуолатын уорэ-
     гиц хорсуп. патриот, чулуу  еяляйааччы, бэмиэт Сергей   тэрийбитэ. Маны оскуолат-  дьодурдаах Аким Акимович   иаэччмтэ Илья Пирожков,
     уола, Ада дойдупу комускуур  Степанович Васильев - Бо­  тан са^алаан рсснубликаиа  Бурцев сэлии (мамонт) муо~   Xonojop оску’олатыггап
                                               тайаарбыта; Бу бырайыак-  йугар кыйан оггорбут улэтэ   Саша Ермолаев, торут-
     Улуу сорного сахалар кыт-  ртопекай "Улуу Ильмень”   ка комолийооччу, тэрийзэч-  буолар. Бу суду удэни Степан   тээччи Р.Р. Кулаковская.
     тыыларып туйунан баньки шай   баллада бэйиэмпш суру if-
     история»ы суруйбуг учуонай                чя, аантар быЬыытынан,  Степанович Аржаков 1970   тэрийээччи О.Й.Тимт|>ее-
     Дмитрий Дмитриевич Петров   бута. ”Бу олууиу кыайыы-   Ада дойдуну комускуур сэ-  еыляаахха партия оройуон-   ва (Стручкова), С.С.Васи-
     улахан утуолээх. Биир дойду-   га аналлаях ойдобунньук   рии кыттыылаагза. Берлини  наады кэмитпэтип I-кы сэ-   ,’п>св- Борогонскай аатынаи
     лайхнш, ор сылларга партия   э гэ”, — диэн Климент   ылыыга кьптан кыайыыны  кирэтээринэн улэлии олорон,   улуус КК1П1НЭММ1ГГ библио-
     оройуоннадды кэмитизтин  Еюрович Корякин суруйан  aijiVicbiGbiT хорсуп саллаат,  оройуон салаятатып кытары   тскатын дириэктэрэ Вар­
     1-кы сзкирэтээринэн улэлээ-  туряр. Сергей Васильев бу   Дуисунтэи торуттэзх Илья  субэдэйэн, саха саллаатгарын   вара Николаевна Окосмо-
                                               Сергеевич Стручков кыыйа  унэтитэргэ апаан оггогтор-
                                                                                          ва, библиотека отделки
     би г Степан Степанович Аржа­ суду айымпьытып ийнп   Ольга Ильинична Стручкова  бутгара/ Сэлии муойуп биир   салайааччы'га Ольга Нико­
     ков эрэдээкс 11 i гмоэй и н и и: ш  1 БЛ.Ойууиускай аятынап   улэлэснитэ. Бу ааьыылар ко­ дойдулаахпыт Абрам Васи­  лаевна Павлова баран,
     хини уонна Александр Алек­ Государстве и пай бирн>
                                               ли и Россия тайымыгар гии-  льевич Аммосов комотунэп   ситиЬишгээхтик кыпан
     сандрович Калашников, Егор  мийэии ылбыта.  йэ таБыетылар. Ол курдук,  Аллайыаха оройуонугтан бу-   кэлбитгэрэ. Улуу Новго­
     Петрович Псймохов хомуйап                 2008 еыляаахха олунньу 19-23  яуллан, 1969 сыл куйунугэр   рода буолбут ааэрлыларга
     01 горуулармнаI! 2002 сыллаах-            кунпэригэр бийиги улуусну-  а даяылл ыб ыта. А к им Ак и мо -   KhiaiiiJbi.'iaaijwiiaii тахсы-
     aJ TlVu :быт “ИяьЧюнь куолгэ   Ильмень куолгэ кыргыНыы-  тутган “Байылайап ааБыыла-  вич бу улэтии миэхэ иккитэ   быт Илья Пирожков ыам
     — иэдээи" киниг.нр суруяла-  нм уорэннит Д Д. Петров Саха  р’ыгар” кытга барар Суотту  кордорбутэ. Мин оччолорго   ыйыи 9 кунугэр Ленин­
     рыннн, Д.Д. Петров чинчий-  ACC Р бырабьшталыстыбаты-  оскуолатьш оБояорун Р.Р.Ку­ милиция оройуонпаады от­  град уобалайыгар Синяв­
     бпт улэлэригэр олодуран, 1942  гар бу кыргыйыыга Ийэ дой-  лаковская, О. И .Стручкова  делы гар учаастактаады боло-   ской урдэлго, элбэх кийи
     сыллаа ды ы 11 ыры ы га тубэс 111 it  дуларын туйугар охтубут Саха  салайан бараяларыгар сэрии  муочунай этим. Уйус тогулун   иииигэр “Улуу Ильмень”
     Саха саллаапарытган 597 кий и  садлаатгарыгар ойдоб yi 111 ьук  бэгорээипэрэ Ни кола й Дан и -  коробру эргэ кулууп корор   бадлаадагын нууЧчал'ыы
     19-е туспа хайыйяр биригээдэ-  баар буолуохтаадып туруор-  лович Бурцев, Михаил Ми­ саалатьш кэтэдэр баар кыра   йаван, байыаниайдар. мус-
     тигэр киллэриллнбитпр. Хас  сан, хапан туруохтаах сирин  хайлович Аммосов, Дмитрий  хоско киирбитим. Сергей Ва­  губут дьоп бийирэбиллэ-
     да ыйдаах бзлэмпэнии кэн-  кытары ыйап биэрэн, ол ойо-  Васильевич Копырин, сэрии  сильев Акимныын кэпеэтэ   р’иц ылбыта. Бу куп улуус
     нитгэн, олунньу 22 кунугэр,  нон, 1968 еыляаахха сэтинньи  кыттыылааБЫн огдообото, ис-  OJIOpCVL'IOp этэ. Онтон тол-   делегапията Санкт-Петер­
     тууи 11 чааска, манан халаат-  20 кунугэр Упрека дэриэбннэ  дагогическай \>1Г) бэгэрээпз  лон тахсан барбытым. Аким   бург олохтоохторун кы­
     таах, хайыйардаах салла?. пар  тайыгар, Ильмень куол урду-  Матрена Семеновна Гоголе­ Акимович бу суду шгойугун   тары Невскай проспект
     куол мууйугар киирбитгэр.  гэр ойлобунньук туруопуллу-  ва. сэрии толоонутар охтубут  Кыайыы 70 сылыгар апаан,   уступ Кыайыы параады-
  1,   Олунньу 23 кунугэр сарсыар-  бута. Опно маннык суруктаах:  хорсуи буойун кыыйа, тыыл  сэрии уонна тыыл, улэ бэ-   гар. биир дойлулаахтарын
  /  да 5 чааска халяаан сырдаан  ’’Стара й Русса оройуонуп  бэтэрээнэ Мария Егоровна  тэрээпнэрин улуустаады фоп-   - Советский Союз Ге­
                          1943 сыллаахха немецкэй-фа-  Фомина бэйэлэрин биэнеийэ-  датьп I, улуус дспутатгар ы г i
                                                                                          рой Владимир Денисо­
     эрдздинэ 1-кы уонна 3-е ба­
     тальон нар куолу сит.) туо-  шистскай халабырдьыттарта!i  лэриттэп харчы биэрэн, ону  Сэбиэ rm г бэрэссэдээ гэл ин   вич Л<Шинов. Россия Ге-
     руу иликтэринэ. ньизмэстэр   босхояуур кыргыйыыга олбут  кытга улуус бэтэрээннэрип  Иван Иванович Колодез­  ройа Михаил Михайлович
     30-ча — 40-ча сомолуопэрэ   саха буойуттарыгар уйэ-саас  фоидата эбии уп корон: ’’Бла­ ников субэтинэн реснуб-   Стреюиювекай, номоххо
     котип тахсан, харса суох буом-   тухары албаи аат”. Ойдобуп-  годаря якутскому поэту', ав­ ликатаады грант га кытга н.   киирбит буойун. ус сэрии
     балаан барбытгар. Онио муус   ньугу айыыга Саха АССР  тору баллады “Священный  кыайап. улуус исгоршпын   кьитымлааца Дмитрий Да­
     тоЪуга баран, элбэх кий и ууга   Урдуку Сэбйэтип Президиу­  Ильмень” Сергею Степано­ музейын кытары бииргэ улэ-   нилович Оллонов, Албаи
     тимироит, оябут, бааЬырбыт.   му» бэрэссэдээтэлэ Алексан­ вичу Васильеву и доктору  лээн, Емельян Ярославская   ааг уорлъан II. III степеи-
     Бу кянигэдэ киирбитинэп   дра Якоплсвиа Овчинникова  исторических наук Дмитрию  ааты пая ороспуубулукэтээди   пнэрин кавалера, аатыр-
      Ильмень куолгэ 237 кийи   салайааччылаах делегация  Дмитриевичу Петрову пос­ музей дириэктэрэ Егор Его­  быт минометчик Илья
     олбут. Од курлук. Суптаартан   кытгыбыта. Сергей Васильев  тавлен памятник воинам  рович Шишигинниин дуога-   Сергеевич Бочкарев, ону
     33, Олуохумэггэн 46. ¥ойээ   1975 еыляаахха бэчээтгэм-  якутянам, павшим за новго­ бардайан адалан республика   сэргэ бэйзлэрин ajjana-
                          мит “Бийиги гвардсентарбыт”  родскую землю. От Совета  олохтоохторугар кордоруугэ
     Булууттэн 37, Чуранчыгган   диэн кннигзтгнэр суруйан  ветеранов войны и тыла Уегь  туруорбуппуг. Итини ТЭ1ГЭ.   рып, эЬэлэрии, аймахга-
                                                                                          рыи мессуоннэрии тутап
     28. Горнайтап 31, Пьурбатгап   турар: ’’Бийиги буойуттарбыт  Алданского района Респуб­ бу улэ оггопуллубут торут сн-   “Олбет-суппэт полкана”
     20, .Мэпэ Ханаластан 12, Таат-  чиэсттригэр бу, Улуу Иль­ лики Саха (Якутия)” диэн  ригэр Бородотпго эмиэ ада-
                                                                                          хаамсыбьптара.
     таттан 17, Намтап I. Булуптап  мень урду тар, Новгород уоба-  суруктаах мрамор таастап бп-  лыллыбьгга. Муос хараллыыта
                                                                                             Ими КАЛИНИНСКАЯ,
     2, Лспскэйтэп 6, Марийскай  лайып с пригар пааматынньык  лиитэпи 1968 еыляаахха ту-  табыллыбакка. хайыта барбы-
                                                                                             у.п /птэрзэю, А<;а дойду
     АССВ-тн L Уус Адтангап 1.  мээиэгр гурбата. Кини не  руоруллубуг 1 iaa маг ы 11 ньы кка  тын, норуот маастара 'Ганда
                                                                                                 Орнитин йуойуи
     Дьокуускайтан 1, Хаиаластан  хойооно улахан. Кини уйэт-  сы йыаралларыгар кордой oi i  мындыр ууйа Роман Ильич   сайлаатын утт.
      I саха иьургуп уолатгара суо-  тэн-уйэ^э ынырык буолар.  ы ы I п I ы опыт. Кордой у убут  Готовцевка чолугэр туйэт-
     рума суоллам мьптара.  алгыс буолар ис хойоонноох.  туолбуга. Бутуй Россиятаады тэрэн, Старай Русса куорат   (Салгыыти дзипттмич^
   1