Page 20 - Төрдүбүт, төлкөбүт - Чирэпчи барахсан. Бурцева Елизавета Ивановна
P. 20
Айашга илистэн муомурбут борооскуну Ульяна Прокопьевна Бур
цева буебэйдээн одус онорбута. 1937 с. Покровскайдаады опытнай
станцияттан атыылайыллыбыт «Курдьугэс» диэн симментальскай
боруода оду с борооскуну мин ииппитим. Ман’найгы симменталь
скай боруода булкаастаах суейулэри ити икки оду с ууйаппыттара.
Тэнг усулуобуйада сылдьан сиэнчэр ынахтар олохтоох саха боруо-
дата ынахтаадар балтараа тегул элбэх yYTY биэрбиттэрэ. Ол гынан
баран, ордук ыанар ынахтары, сиэнчэрдэрин эрэ ийин мээнэ иитэр
сыыйа. Ханнык бадарар боруода cyehy уутэ, торуедэ удьуоруттан-
айылдатьгпан улахан тутулуктаах. Ыанар ынахтары суумэрдээйиннэ
кини ийэтэ, адата уонна бэйэтин тас керунэ учуоттанар. Cyehy уутэ,
теруедэ удьуордуур. Ууттээх ынады тас керун'уттэн билиэххэ сои.
Ууттээх суейуну, болдойон кердеххе, иннинээдэр кэлин етте ордук
сайдыылаах, синньэ улахан, ууттугэн, синньигэр киирэр тымырдара
суон, эмиийдэрэ уНун, ойодоНун икки арда киэн', кутуругун унуода
yhyH, муойа намчы буолар. Итинник чинчилээх мин Атахый диэн
бастьпг ынадым 1944 сыллаах теруех. Yугун сыата 4,9%, кэнни-
ки сылларга сылга ортотунан 3000 кг ууту биэрэр. Кини тереппут
одолоруттан 5 ынах баар, онтон 3 кэнникитин бэйэм ыыбын.
1947 с. сиэнчэрдэммит, талыыта суох 3—4 саастаах 12 бургуна-
йы туппутум. Онтон билигин 3 ынах баар: Атахый — 15 саастаах,
Тамара — 14, Биркинньэх — 14, атыттар сана ирдэнэр боруода
кердебулугэр кыайан эппиэттээбэт буолан уларытыллыбыттара,
тунуй бургунастарынан солбуллубуттара: Кытыастаайы — 11, Дыр-
гыабай — 10, Сыыйьшла—10, Мыкыай — 11, Кытыастаайы одото
Дыабай — 6, Атахый одолоро Суегэйдиир — 6, Суораттыыр — 5,
Алмаастыыр — 4 саастаахтар.
Итинник ынахтартан 1947 с. биирдиилэриттэн сьшлата ортоту
нан маннык ууту ыыбын:
1947 1948 1949 1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958
2407
1881 1265 1306 1089 1336 1330 1315 1734 1955 2222 2428 кг
кг кг кг кг кг кг кг кг кг кг кг 1/Х
диэри
1954 с. куйун бийиги колхозпут сорох учаастактарыгар подвес
ной суоллаах, автопоилкалаах хотоннорго улэлиир ыанньыксыттар
улэлэрэ улаханнык чэпчээбитэ, ынады керуу-харайыы тупсубута.
Ынахтарбын 1954 с. ыла мин сайын устата 3—4 сиргэ кейере
сылдьан мэччитиини олохтоотум. Саас ыам ыйын бутуутэ (25—26
куннэригэр) кыстыыр сирбиттэн Лапты алааска кейен тахсабын.
71

