Page 20 - Төрдүбүт, төлкөбүт - Чирэпчи барахсан. Бурцева Елизавета Ивановна
P. 20

Айашга  илистэн  муомурбут  борооскуну  Ульяна  Прокопьевна  Бур­
       цева  буебэйдээн  одус  онорбута.  1937  с.  Покровскайдаады  опытнай
       станцияттан  атыылайыллыбыт  «Курдьугэс»  диэн  симментальскай
       боруода  оду с  борооскуну  мин  ииппитим.  Ман’найгы  симменталь­
       скай боруода булкаастаах суейулэри ити икки оду с ууйаппыттара.
          Тэнг усулуобуйада сылдьан сиэнчэр ынахтар олохтоох саха боруо-
       дата  ынахтаадар  балтараа  тегул  элбэх  yYTY  биэрбиттэрэ.  Ол  гынан
       баран,  ордук ыанар ынахтары,  сиэнчэрдэрин эрэ ийин мээнэ иитэр
       сыыйа.  Ханнык  бадарар  боруода  cyehy  уутэ,  торуедэ  удьуоруттан-
       айылдатьгпан улахан тутулуктаах. Ыанар ынахтары суумэрдээйиннэ
       кини ийэтэ, адата уонна бэйэтин тас керунэ учуоттанар. Cyehy уутэ,
       теруедэ  удьуордуур.  Ууттээх  ынады  тас  керун'уттэн  билиэххэ  сои.
       Ууттээх суейуну,  болдойон кердеххе, иннинээдэр кэлин етте ордук
       сайдыылаах, синньэ улахан, ууттугэн, синньигэр киирэр тымырдара
       суон,  эмиийдэрэ уНун,  ойодоНун икки арда киэн',  кутуругун унуода
       yhyH,  муойа  намчы  буолар.  Итинник  чинчилээх  мин  Атахый диэн
       бастьпг  ынадым  1944  сыллаах  теруех.  Yугун  сыата  4,9%,  кэнни-
       ки  сылларга  сылга  ортотунан  3000  кг  ууту  биэрэр.  Кини  тереппут
       одолоруттан 5 ынах баар,  онтон 3 кэнникитин бэйэм ыыбын.
          1947  с.  сиэнчэрдэммит,  талыыта  суох  3—4  саастаах  12  бургуна-
       йы  туппутум.  Онтон  билигин  3  ынах  баар:  Атахый  —  15  саастаах,
       Тамара  —  14,  Биркинньэх  —  14,  атыттар  сана  ирдэнэр  боруода
       кердебулугэр  кыайан  эппиэттээбэт  буолан  уларытыллыбыттара,
       тунуй  бургунастарынан солбуллубуттара:  Кытыастаайы  —  11,  Дыр-
       гыабай  —  10,  Сыыйьшла—10,  Мыкыай  —  11,  Кытыастаайы  одото
       Дыабай  —  6,  Атахый  одолоро  Суегэйдиир  —  6,  Суораттыыр  —  5,
       Алмаастыыр — 4 саастаахтар.
          Итинник  ынахтартан  1947  с.  биирдиилэриттэн  сьшлата  ортоту­
       нан маннык ууту ыыбын:

         1947  1948  1949  1950  1951  1952  1953  1954  1955  1956  1957  1958
                                                                    2407
         1881 1265 1306 1089 1336 1330 1315 1734 1955 2222 2428      кг
         кг    кг   кг   кг    кг   кг    кг   кг   кг    кг   кг    1/Х
                                                                   диэри
           1954  с.  куйун  бийиги  колхозпут  сорох  учаастактарыгар  подвес­
        ной  суоллаах,  автопоилкалаах хотоннорго  улэлиир  ыанньыксыттар
        улэлэрэ улаханнык чэпчээбитэ,  ынады керуу-харайыы тупсубута.
          Ынахтарбын  1954  с.  ыла  мин  сайын  устата  3—4  сиргэ  кейере
        сылдьан  мэччитиини  олохтоотум.  Саас  ыам  ыйын  бутуутэ  (25—26
        куннэригэр)  кыстыыр  сирбиттэн  Лапты  алааска  кейен  тахсабын.
                                                                        71
   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25