Page 172 - Дьоьун кылаатын киллэрбитэ, Ф.П.Пестряков

Кини бибигини хайаан да уерэхтээх дьон буолуоххут диэн, олох эрдэт-
тэн компьютер курдук программалаан кэбиспитэ бэйэбитигэр эрэли
уескэппитэ. Урукку кэм учууталлара Обону итиигэ анардас предметтэ-
ригэр эрэ буолбакка, уерэнээччи киби быбыытынан сиэрдээх буолуу-
тугар, 050 ис туругун байытыыга, гуманизм сырдык тыыныгар иитиигэ
ордук болбомтолорун уураллара. Онон учууталым суолун батыбан,
нуучча тылын уонна литературатын учууталын, филолог идэтин талбы-
тым, кэлин юридическайы бутэрбитим.
Айар улэ эйгэтигэр Верхоянскай оройуонун «Дьааны сонуннара»
хабыатыгар подчитчиктан сабалаан, литсотрудник, онтон сурук отде-
лын сэбиэдиссэйэ, редакторы солбуйааччынан ананан, хабыат улэтин
бары уктэллэрин биир-биир дабайбытым. Х.И. Рожина, В.М. Филатов
курдук куустээх редактодар салалталарынан айар улэ умсулбаныгар
ылларбытым. Бибиги хабыаппыт оччолорго еруутун инники куеннэ
сылдьара, бэйэтэ тубунан керуулээх, улуус олобун, историяны, поли­
тиканы сырдатыыга киэгг еруттээх улэни ыытара. Промышленнай оро-
йуонна нэдиэлэбэ устэ нууччалыы, устэ сахалыы тахсар хабыакка икки
тылынан быыстала суох суруйан, тылбаастаан, учугэй оскуоланы аас-
пытым. Оччолорго Эбээн-Бытантай Верхоянскай оройуонугар киирэр
этэ. 80-90-с сылларга олох онкула уларыйан, уларыта тутуу, «сабыы-
лаах» темалар арыллыылара суруйар дьонно улэлииргэ олус интэриэ-
бинэй кэмнэр этилэр. Саналыы суурээн сайа охсор салгына дууба-
бытын уердэрэ. Эбэ-Хайа ГУЛАГ-ын докумуоннарын, лаабыр олобун,
политическай уонна холуобунай хаайыылаахтар утарыта турууларын
тубунан докумуоннары умсугуйан туран аабарбыт, уерэтэрбит. Сэрии
кэнниттэн сыылкаба кэлэн баран, Баатабайга, Эбэ-Хайаба олохсуйан
хаалбыт бандеровецтар, власовецтар бааллара. Олохтоох нууччалар
тобо эрэ кинилэри себулээбэт этилэр. Кэлин кинилэр естебуулэрэ ди-
ринг силистээбин-мутуктаабын ейдеебутум. Кучускэ хатыылаах боро-
болуохалар, бырабыллыбыт бараахтар, хайаны хабан хорболдьуну, таас
чобу тиэйбит шахталара, хаайыылаахтар туппут суоллара билигин да
тымныыннан хаарыйарга, кыбалан улэ хандалатын тыаба ибиллэр-
гэ дылылар. Дьон ахтарынан, хатыылаах боробулуоха кэннигэр муус
макан рояль баара, онно урук эппибиэрэ оонньуура диэн кэпсиил-
лэрэ. Таас хайалар быыстарыгар хантан хайдах кэлбит рояль эбитэй
диэн билигин да себебун. Дьааны сирэ дирин историялаах, араас по­
литическай тугэннэринэн баай кыраай буолан, уерэтэргэ, суруйарга
матырыйаал элбэх этэ. Хайа промышленнобын сайдыыта Эндыбалтан
сабаламмыта. Дьаанылыыр суолунан ыраахтаабы кэмиттэн сабалаан,

168