Page 115 - Дойдум Уус-алдан Хорото
P. 115

Алданского райкома ВКП(б) т.Барашкову  Н.Н.  1  комплект п/билета для выдачи т.Бурцеву Д.Г.
             Копия выписка п/протокола бюро обкома ВКП(б) от 19 сентября  1938 г.
             Заверяю  2-й секретарь  Усть-Алданского  райкома  ВКП(б)
             (подпись) Догоюсова.
             Справка
             Усть-Алданский райком ВКП(б) до сего времени не выдал партчленский билет из-за нахож-
          дения  1 -го секретаря  ВКП(б) в отпуску.
             2-й  секретарь  Усть-Алданского
             Печать райкома ВКП(б) п/п (Догоюсова).  14/Х1-38  г.
             Данил Гаврильевич кандадиттан чилиэҥҥэ тахсыытын хойутаабыт биричиинэтин уонна итиччэ
          элбэх рекомендация биэрбит дьонун, ити кэмҥэ партийнай чыыска баран партияҕа киирии кытаап-
           пытын туһунан кэпсээбитэ.
             Данил Гаврильевич 1933-1959 сс. барыта 14 сыл устата Хоро, Түүлээх нэһилиэктэригэр үлэһит-
          тэр депутаттарын Советын председателинэн быыбарданан үтүө суобастаахтык үлэлээбитэ. Ити
           иһигэр ордук уһулуччу  1933-1938 сыллардаахха нэһилиэк Советын председателинэн үлэлээбит
          сылларыгар норуот хаһаайыстыбатын сайыннарыы государственнай былааннарын Хоро нэһилиэгэ
           кыайыылаахтык толорбутун  иһин  хас  да төгүллээх  правительственнай  наҕараадалары,  бириэ-
           мийэлэри, махталлары ылаттаабыт. Ол иһигэр оройуонугар биир бастакынан велосипедынан би-
          риэмийэлэммит.
             «Дьэ, Ньукулаай, өссө биир интэриэһинэй дьыаланы эйиэхэ көрдөрүүм эрэ», - диэн баран хоһугар
           киирдэ. Сотору саппыйа тутуурдаах хостон таҕыста уонна остуолга таҥнары сүөкээтэ.
             «Дьэ,  маны  көр  эрэ.  Кыһын  ахсынньы  ый  саҕана  куораттан  ыыппыттара тоҥон  үлтүрүйэн
           кэлбит этэ».  Иккиэн  бу халыҥ лакированнай  кумааҕы  чаас-чаас  бытарыйбытын  самсыы тутан
          атгаран көрбүппүт, М.И.Калинин илии баттааһыннаах «Г ерою Труда» диэн грамота буолан биэрдэ.
          Мин: «Хайа, доҕоор, Данил, Үлэ Геройа эбиккин дии, маны хайдах ким да билбэтэҕэй?». Онуоха
          Данил үөрэн мичээрдээн баран: «Итини мин көннөрү грамота курдук санаабытым»,- диэтэ уонна
           икки илиитин сиэбигэр уктан төттөрү-таары хаамыталаата. Мин да саарбахтыы санаатым. Чахчы
          бу грамота Үлэ Геройугар тэҥнэнэрэ буолуо дуо? Чуумпуран олоро түстүбүт. Онтон туран мин:
          «Бээрэ, бу дьыаланы райком иккис секретарыттан Федор Игнатьевич Васильевтан ыйытыахха»,-
          диэн сүбэлэстибит.
             Грамотаҕа маннык тыллар суруллубуттар: «Үлэ Геройугар, Саха АССР Уус-Алдан оройуонун
          Хоро сельскэй Советын председателэ Д.Г.Бурцевка. Колхозтары тэрилтэ, хаһаайыстыба өттүнэн
          бөҕөргөтүүгэ,  өрө  көтөҕүүгэ,  государствоҕа  бэриллэр  төлөбүрдэри  кыайыылаахтык толорууга
           көрдөрбүт инициативалаах үлэҥ уонна үтүө бачыымнарыҥ иһин Бүтүн Россиятааҕы Киин Ситэ-
          риилээх Комитет Президиума эйигин бу Бочуотунай Г рамотанан наҕараадалыыр уонна харчынан
          бириэмийэлиир.
             Бүтүн  Россиятааҕы КСК Президиумун председателэ (п/п)
             Б.Р.К.С.К. Президиумун секретарын оннугар Новиков.
             Москва, Кремль.  1935 сыл, от ыйын 5 күнэ».
             Итинник үрдүк наҕараада оччолорго дойду үрдүнэн биллибит үлэ новатордарыгар, наука дея-
          теллэригэр,  государственнай,  общественнай  сулууспаҕа оһуобай үтүөлээх дьоннорго бэриллэр
          эбит. Биллэрин курдук, Социалистическай Үлэ Геройун аата Верховнай Совет Президиумун 1938
          с. ахсынньы ый 27 күнүнээҕи Ыйааҕынан олохтоммута. Ити кэмтэн ыла Үлэ Геройдарыгар Ленин
           орденын уонна кыһыл көмүс сулуһу биэрэр буолбуттар. Интэриэһинэйэ баар, Д.Г.Бурцев бу улахан
           наҕараадата 70-с сылларга диэри биллибэккэ-көстүбэккэ сылдьыбыт. Мин хайаан да бу грамота
          туһунан  чуолкайдаһан  ыйыталаһыах буолбуппар,  Данил  сэргэхсийдэ,  үөрдэ:  «Чэ,  ыйыталаһан
           көрөөр эрэ»,- диэтэ.
             Салгыы атын дьыалалары бэрийэн көрдүбүт. Хоро нэһилиэгэр үлэлээбит сылларыгар нэһилиэк '
           сыллааҕы отчуоттарын сураспыппар, ол отчуоттар бааллара, ону персональнай пенсияҕа тахсарбар
          дьыала оҥоһуутугар наада диэн Федоров Василий Гаврильевич барытын ылан барбыта диэбитэ.
             Сарсыҥҥы күнүгэр Ф.И.Васильевка телефонунан Д.Г.Бурцев дьиэтээҕи архыыбыттан «Герой
          труда» диэн М.И.Калинин илии баттааһыннаах грамота көһүннэ, ону дьиэтигэр кэлэн көрбөккүн
          ээ диэн көрдөстүм.  Ону:  «Сөп,  баран көрүөм», - диэтэ.  Ити күн Ф.И.Васильев Данил Бурцевка
           кэлэн көрбүт уонна САССР Верховнай Советын председателэ А.Я.Овчинниковалыын телефонунан
           кэпсэппит этэ. Ону Александра Яковлевна: «Ол грамота Геройга тэҥнээх, ол гынан баран билигин
           Социалистическай Үлэ Геройдарыгар бэриллэр Ленин ордена уонна кыһыл көмүс сулус бэрилли-
   110   111   112   113   114   115   116   117   118   119   120