Page 24 - Д.С. Андросов - Сэһэн. Өлүөнэ Мүрү
P. 24

ымсыы быБыыларын уонна хайа сатанарынан тутуу бэйэдэ турар сыанатын урдэтэ
       сатааБыннарын биллэрбитгэрэ, онон олохтоохтор ыныран адалан кэпсэтиЬэ са-
       тыыр салайааччылара чадыйаннар кэпсэтиБии салгыы барбакка тохтотуллубута.
       Ол тумугэр «Якутводмелиорация» холбоБук уонна мелиорация Уус-Апданнаады
       ПМК-та сурун тутар тэрилтэлэринэн анаммыттара.
         Лена-Муру систематыгар туттуллуохтаах 620 мм диаметрдаах турбалары бу-
       луу уустуктардаах этэ. Ол курдук урут «Якутводмелиорация» холбоБук тутар ме-
       лиоративнай объектарыгар турбаны Ардаа Сибииргэ уонна Алтайскай кыраайга
       баар турбаны онорор заводтартан сакаастаан ылара.  Бу турбалар кыра диаметр-
       дэахтара.  Онон  улахан  диаметрдаах  турбалары  онорон  атыылыыр  заводтары
       кордеоЬун буолбута.  Бу  кэмн э Лена-Муру уонна Лена-Туора-Куел системала-
       рын тутуутунан дьарыктанар «Ленаводстрой» холбоБук тэриллибитэ.  Генераль-
       най директорынан инженер-мелиоратор Гаврильев И.Г. анаммыта. Кини анана-
       ат да улэтин улахан диаметрдаах мелиоративнай турбалары он орор заводтар ди-
       ректордарын  кытта  кэпсэтиЬиини  ыытыынан  садалаабыта.  Сотору  Волгоград-
       таады улахан диаметрдаах мелиоративнай турбалары он орор завод администра-
       циятын кытта кэпсэтиЬэн дуогабар туБэрсибитэ. Ол дуогабар быБыытынан Лена-
       Муру систематыгар туттуллуохтаах турбалары Волгоградтан тимир суолунан Осет-
       ровада,  онтон Осетроваттан Суотту биэрэгэр уунан адалыллан суекэниэхтээдэ.
       Маннык турбаны адалыы транспортнай схемата оноБуллан, сылларынан тутууга
       туттуллуохтаах турба Суотту биэрэгэр кэлэн барбыта.
         Лена-Муру систематьш чинчийэр улэлэритгэн садалаан проектнай-сметнай
       документациялары он оруу, убулээЬин уонна Суотту биэрэгэр турбалары адалан
       сувкээЬин'Н’э диэри  унньуктаах  уБун  15-16  сыллар  аастьшар.  Билигин  саамай
       эппиэттээх уонна уустук улэтэ - тутууну садалааЬын хаалла.


                         III.  Лена-Муру  систематын  бастакы
                               этабын  тутуутун  ыытыы
         Лена-Муру систематын тутуутун ыытыы туБунан  15-16 сыллар усталарыгар
       барбыт  унньуктаах  уЬун  кэпсэтиилэр  тумуктэнэн,  уп  бэриллэн,  1989  сылтан
       тутуута садаламмыта. Сыл садаланыытыгар система тутуутугар диэн чопчу сыал-
       лаах-соруктаах  уп  бэриллибитэ,  мелиорация  Уус-Алданнаады  ПМК-тын  кол-
       лективыгар тутуу улэтин садалыырыгар сорудахтаммыта. Коллектив иннигэр ту-
       руоруллубут ыарахан уонна эппиэттээх сорудады чиэстээхтик толорууга мелио­
       рация  ПМК-тын рабочайдарыттан салалтатыгар диэри халбаннаабат бигэ санаа
       ылыллыбыта уонна улэни уталыппакка, хойутаппакка садалаабыттара.
          Улахан  уустук инженернэй тутуу Улуу Лена ерус суулла турар илин мыраа-
       нын анныгар сытар уЬун синньигэс  боротуока куолуттэн садаламмыта.  Манна
       бульдозерист Дедюкин А.П. аан  ман най Т-130 бульдозерынан ууну хачайдыыр
       сурун станция таас дьиэтин фундамена туЬэр площадкатын уонна суулла турар
       урдук мыраан сирэйин сырыынньатык кэлтэччи анньан,  суолу оггорууну сада­
       лаабыта.  Кэлтэччи анньыллыбыт суол ситтэдинэ, бу суол устун урдук мырааны
       оре дабайан магистральнай трубопровод тард ы л л ыахгаада. системаны керер- ис-
       тэр автомашиналар, трактордар сылдьыахтаахтара.
          Бу  миэстэттэн  садалаан  20-с  уйэ  бутэЬик  сылларыгар  тутуллан  бутуехтээх
       24
   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29