Page 146 - Трагедия на озере Ильмень

Трагедия на озере Ильмень

Саллаат куруук саллаат

1936 сыллаахха ийэтэ олон, Миша Бо­
рисов 5-с кылаастан уерэдин хаалларан,
кутуетугэр Сэмэнтгэ сыстан дьиэ бары улэ-
тигэр мискиллэр, балтын Ааныйы иитээччи-
айатааччы буолар. Дьэ ити сылларга Туолу-
манан-Тааттанан кейуугэ ат коле абырыыра.
Ол ийин кыра Миша о § о саайыттан акка
дьодурдаада билллибитинэн барбыта.
1938 сыллаахха Ардаа алаас ыаллара
«Кыйыл сиэмэ» колхозка киирэллэрэ. Ми­
хаилы, тебе да унуодунан кыра, хачаайы
буоллар, улэдэ уоруйэх, акка сыстадас уолу икки кыйын субу-
руччу Ааллаах Ууннэ тайадас тайыытыгар ыыппыттара. Бири-
гэдьииринэн Седалищев Егор Константинович (Чампык уола),
Давыдов Гаврил Гермогенович (Ада дойду сэриитигэр 1941 сыл­
лаахха елбутэ), Седалищев Никита (Балайыанньа уола) тердуе
буолан туертуу атынан сылдьыбыттара.
Ити сылларга Саха сирин урдунэн колхозтартан аттаах би-
ригээдэлэри хомуйан, Охотскай муоранан комус хостооччулар-
га ананан кэлбит малы-салы, айы-уелу тиэйтэрэллэрэ. Хоту та-
рыннаах урэхтэр, Охотскай муорада туйэр сылаас ерустэр
тонууларыгар, дойдуларыттан сан а эрэ дьыл иннинэ хон нон
баран, Ааллаах Ууннэ Охотскай перевозтан 3—4-тэ кырынан
тайадас тайан баран, саас дойдуларыгар хаары баттайа, танас-
сап баранан, сэп-сэбиргэл буттэтэ суох буолан, элбэх аттарын
мэлитэн эргиллэр буолаллара. Хата Мэхээлэ икки сыл сылдьы-
быт тугэнигэр биир да аттарын хаалларбакка эргиллибиттэрэ.
Оччотооду сыллары Мэхээлэ одонньор бу курдук ахтар: «Охот­
скай перевозтан садалаан 20—30 км сирдэргэ симиэбийэлэр (хо-
нук сирдэр) баар буолаллар. Ол симиэбийэлэргэ кыйьпгны
тууннэргэ аттарбытын ырыарымаары манаан айатар буоларбыт.
Туунну 50 кыраадыс тымныыга харабыллаан турдаххына, би-
риэмэ ааспата бытаанын кун бугун нэ диэри умнубаппын».
Сэрии буолбутугар 1942 сыллаахха бэс ыйыгар улахан хо-
муурга Чурапчы оройуонуттан 700 буолан армияда барбыттара.
Дьокуускайтан баржаларга олорон Олуенэ эбэлэрин ексейен,
тереебут терут сирдэриттэн тэйдэр-тэйэн испиттэрэ.
Одер елууну хайан да кербетех эдэр дьон, сэрии толоону-
гар тиийэ охсон, сидыпг фашийы кыдыйан эргиллэр биир дох-
сун санаалаахтара. Ол да ийин айаннаан ийэн ырыа-тойук ар-
гыстаах, пароход оттук майын тиэнэр тохтобулларыгар курэх-

142