Page 36 - Трагедия на озере Ильмень

Трагедия на озере Ильмень_____________________________

угуспут елбут, сорохпут чуут тыыннаах хаалбыт сирдэрбитин
керен, олохтоохтору кытта кэпсэтэн, улахан ытыктабылга, маа-
ныга сылдьан кэлбиппит. Ол сырыттахпытына биир, киби сон-
ньуйуох, керудьуес тубэлтэтэ буолбута. Били И.П. Канаев 1943 с.
олунньу 23 кунунээди кыргыЬыыга елбут диэн бэрийэн ааспыт
киЬибит Петр Михайлович Федоров биир музейга киирэн ту-
ран, бэрт учугэй оггоЬуулаах ейдебунньук кинигэтин арыйта-
лыы туран: «Уолаттаар, кэлигг эрэ, хата, манна мин баар эбип-
пин ээ!» — диэн уерэн-кетен ынырбытыттар, умуеруЬэ туЬэн
кербуппут, кырдьык, «Федоров Петр Михайлович» диэн чуол-
кайдык сурулла сылдьар этэ. Ону «Бэйэ эрэ, бу туох испииЬэгэ
эбитий?» — диэн хасыЬан кербуппут: «Ильмень куел кыр-
гыЬыытыгар елбут буойуннар испииЬэктэрэ», — диэн буолла.
БиЬиги табаарыспыт Петр Михайлович учугэй испииЬэккэ
киллэриллэ сылдьарым буолуо диэн эгди буолбутун дьээбэлээн:
«Хайа, додор, елен баран дууЬагг эрэ манна кэлэ сылдьар эбит
дии», — диэн хаадьылаан хомоппуппут бадахтаада. КиЬибит
кулбутэ-уербутэ aaha охсубута, саната суох бараахтаабыта. Ба-
дада, ити бириэмэдэ 26 сыл анараа еттугэр естеех буомбатыгар
тубэЬэн елен эрэр додотторун бутэЬик хаЬыыларын санаан ыл-
быта быЬыылаада».
Дьэ ити курдук Ада дойдуну кемускуур сэриигэ сорохтор
елен баран тиллибиттэрэ, сорох тыыннаах хаалбыттары
елбуттэр испииЬэктэригэр киллэрбиттэрэ, угустэр сурада суох
суппуттэрэ. Саамай дьоллоохторо дойдуларыгар син эргиллэн
кэлбиттэрэ, эйэлээх олоду тутууга эрчимнээхтик ылсан улэлэс-
питтэрэ, олох олорон, одо теретен норуот эйэлээх, дьоллоох
олодун тутуспуттара.
Ильмень куел кытылыгар кыргыЬыылар кыттыылаахтара
олох адыйаатылар. Угустэр сэриигэ ылбыт сырдан баастарыт-
тан, олохторугар оггоЬуллубут улахан охсууттан олохторун толо-
ру олорбокко, суорума суолланнылар. Ол эрээри кинилэр ох-
суспут охсуЬуулара, Улуу Кыайыыны уЬансыбыт геройдуу
быЬыылара, эйэлээх олоду тутууга хорсун улэлэрэ тереебут
терут норуоттарыгар уйэ-саас тухары елбеедуйбэт ейдебунньук
буола туруохтара.
Саха норуотун биир биллиилээх, ураты талааннаах суру-
йааччыта Сергей Степанович Васильев 1967 сыл сааЬыгар хор­
сун буойуннар суолларынан сылдьан кэлэн, ол сыл «Кыым» бэс
ыйын 22 кунунээди №-гэр «Улуу Ильмень» диэн бэртээхэй бал-
ладаны суруйан бэчээттэппитэ. Ол балладатын додуЬуоллаабыт
ыстатыйатыгар Сергей Степанович маннык эппит:
«Кийи аймах иннигэр, аан дойду дьылдатын туЬугар но-

32