Page 235 - О людях труда

лежит перу Иосифа Семеновича Портнягина, в этом его большая заслу­
га перед своим народом саха”.
Л.Н.Куликова, педагогическай наука доктора (Хабаровскай к.): “Эт­
нопедагогика “Кут-сюр” И.С.Портнягина является существенным от­
крытием в мировой педагогике, которая будет прирастать в будущем на­
родной духовностью”.
Дьэ, бу биллиилээх учуонайдар сыанабылларыгар эбэр, ке^урэтэр
уустук.
Дьэ, биир дьиктитэ баар — ол сыл педагогическай наука докторын
урдук аатын Иосиф Семенович тореппут уола Иосиф Иосифович Пор-
тнягин Москвава уруккута И.В.Сталин аатынан физкультурнай инсти-
тукка комускээбитэ, билигин кини СГУ физкультурава институтун ди­
ректории солбуйааччы.
Бийиги Уоуйукпут олус айыныгас, уйан кийи. Ол эрээри аныгы ыар
тыыннаах кэм онноовор Иосиф Семенович, Екатерина Ивановна дьиэ
кэргэни тумнубата. А§ыйах сыллаавыта кинилэр ус уолларыттан биир-
дэстэрин — тапталлаах Сеняларын сутэрбиттэрэ. Бу урдук уерэхтээх, со-
ветскай армия кэккэтигэр сулууспалаан иэйин толорбут, кийи киэнэ
кенотун сырдык тыынын быспыттара. Ол ыар кэми, ыар сутугу бу дьиэ
кэргэн бар дьонун, аймахтарын, табаарыстарын кеметунэн тулуйбута.
Ону аайан, И.С.Портнягин, кини кэргэнэ Е.И.Местникова “Одун хаан
orrohyyTa” диэн кинигэни суруйан оволорун оловун уйаттылар, сырдык
мессуенун уйэлэргэ хааллардылар. Бу утуекэннээх ийэлээх ава, учуу-
таллар кинилэр Сенялара, кини курдук эдэркээн бэйэлээхтэр кун
сириттэн суох буолалларын кинигэлэригэр бу курдук саамай сопке
быйаараллар:
— Бу барыта одогг-додои олохпут айгыраабыт бэлиэтэ буолдава. Ым-
сыылаах ырыынак уйэтигэр дьон бэйэ бодотун сутэрэн, сиэр-майгы
алдьанан, маннык алдьархай кун-туун тахса турдава...” Бу кинигэ санаа
туйуутун, ытаайын, иэйии-туойуу бэлиэтэ буолбатах. Кинигэ саха
дьонугар, ийэлэргэ, аваларга, эбэлэргэ, эйэлэргэ, таайдарга, убайдарга,
эдьиийдэргэ — барыбытыгар ананар. Академик, этнопедагог К.С.Чиря-
ев бу кинигэни “дьикти кинигэ” диэн еаамай сепке сыаналаабыт уонна
кини суолтатын туйунан бу курдук суруйар:
— “Онон И.С.Портнягин уонна И.Е.Местникова бу суруйуулара но-
руот педагогикатын дьинин ейдуургэ уонна тус бэйэ овотун иитэргэ ей
уган, санаа эбэн кемелейуевэ, бар дьогггго кедьуустээх буолуо. Ийэлэр­
гэ, аваларга эрэ буолбатах — бар дьондго бутуннуутугэр...”
Дьэ итинник кийи — бийиги Уойукпут. Ол эрээри кини ити курдук
улэвэ, уерэххэ, наукава урдуктэн урдук чыпчаалы ситийэригэр 90-тан
тахса научнай улэ, 6 монография автора буоларыгар, куус-кеме, тирэх
233