Page 247 - Суруллубут суоруллубат
P. 247

СУОРУЛЛУБАТ                             ф-Оф-'фф-'ЗФ'ЧЭф-'


         дьан, Гурьян эмиэ мин маннык эрэйдээх эрэ сиргэ бултуурум туйунан сэмэлиир
         тугэни муччу туппата. Ыттарбыт, Дьараайын ыта Дайаан, Уйбаанчык ыта Булчут,
         Гурьян ыта Кустук уонна мин ытым Хорсун олус бэркэ икки салаалаах муостаах
         буолан баран, беден ба§айы кыылы туруоран урбуттэр.
             Уутээммитигэр тиэйэн а§алан, тириитин сулэн, ып-ыраас эти тута дэриэ-
         бинэ$э массыынанан киллэрбиппин керен, одонньор: "Бу хаар суо§ар ыраастык
         астыыр дьон эбиккит", - диэн хай$аата, киэйэ чалыкы буйаран, айыы олорон о§он-
         ньор: "Туулбэр тонус эмээхсинэ баар, сарсын бэркэ учугэйдэтиэххитин сеп", -
         диэн туулун тойонноото. Эргиллэн кэлэн, уутээммитигэр хоно сытан туйээн, мин
         баай эмээхсин ампаарыгар ынырылынным, инньэ гынан о^онньор туулэ иччилээх
         буоларыгар эрэлим ессе улаатта.
              Сарсыныгар Танда урэх илин еттугэр кербут о^олоох тайахпыт суолун Гу-
         рьянныын уонна Тандаттан сана кэлэн кыттыспыт Никонов Уйбаанныын кере
         тахсан истэхпитинэ икки суор туда кете сылдьан, кыланар саналара хайдах эрэ:
         "баар"-диэх курдук дор^ооннонон ийиллэр гына кыланан атаардылар. 0р гымма-
         тыбыт тайахтарбыт суолларын булан, батыйан ийэн, кыылларбыт суоллара биир
         сиргэ теттеру ыстаммыт суолларыгар кэлэн, тохтоон турдахпытына, Дайаан урэрэ
         ийилиннэ, онтон ыттар тиийэн урустулэр, атынан ыт урэр санатын хоту кетутэн
         ийэн кербутум тэпсиллэн хараардыллыбыт сиргэ ыттар аллараа, сир аннын диэки
         керен туран эрэ урэллэрин кереет, ар^ахха тубэспиппитин сэрэйдим.
              Тохтоон, аттарбытын Уйбаанна туттартаан баран, Гурьянныын ыттар урэр
         сирдэригэр чугайаатыбыт, ыттар бары урэллэр да, кыылбыт саната ийиллибэт.
         Ар§ах айа^ар кэлэн, мин саабын бэлэмнээн туран, Гурьянна кыыл тахсыбат гына
         буетэ бэлэмнээ диэбиппин кийим итэ^эйбэтэх курдук майынан буккуйа турда5ына,
         ар§ахха сыппыт кыыл сурдээх улахан тебете быган истэ§инэ сунньун булгу ытан
         кэбистим, кыылбыт тыла суох барда, Уйбаан эмиэ ытан, чуут ыты таба сыйан сэ-
         мэлэннэ, Гурьян ытыспакка хаалбыт кыйыытыгар еле сытар кыылы ытан хаалла.
              Дьэ, до§ор, ус илии тастаах аарыма кыыл о^онньор бийиги туулбутугэр илэ
         бэйэтинэн киирэн, кэтэйэ сытарыгар тубэспит эбиппит. Бэйэбит быалаан, тарда
         сатаан баран кыайбакка, атынан кемелейуннэрэн тардан кердубут да, кыайбаты-
         быт, хата, Гурьян майынан лебедка опорой, тартаран тайаардыбыт. Бейуелэккэ
         тиэйэн а$алан баран, одонньорго кэпсээбиппитин, дьэ, кырдьык аарыма кыыл
         буолла§ына этэ уон буут (160 кг.) буолуохтаах диэбитигэр хап-сабар тахсан, ыйаан
         кербуппут, анардас этэ 177 киилэ буолла.
              Дьэ, итинник, ытык кырдьа^ас, сааска баттатан, аар тай^а^а сылдьыспат да
         буоллар, дьиэтигэр олорон, туйээн кере олорор. айылдаттан бэриллибит суду та­
         лааннаах кырдьа^ас — Боро§он о^онньор мин дьолбор керсуйэн, билигин дьиэ§э
         да олордор, туулугэр керен, сиригэр-уотугар миигин кытта бултайа олорор.
              Быйыл эмиэ сир харатыгар аттарбыт кыайан туттарбакка сылдьар да буол-
         лаллар, булт сезона са^аламмытын бэлиэтии тахсаары оностон олордохпутуна,
         о§онньор дьиэ§э атааран, чэйдии олорон: "Дьэ, Коля, быйыл икки кыылы баайан
         туруорабын, онтон ордук суох", - диэн кэпсээннээх буолла, бары да итэ^эйэн, сэр-
         гэхсийэ тустубут.
              Ити кун Гурьянныын уонна Дьараайынныын массыынанан уейээ урэххэ
         (Тандыгы урэ§эр) тахса сырыттыбыт. Былырыын куйун тайах бултаабыт сирбитин
   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252