Page 8 - Кыһыл Танда сыдьааннара. Баһылай Мүрү

еттутэр баар урукку совхозтан хаалбыт хотону еремуеннээн онно эбии иккис
хотону, YYT астыыр сыады туттан, производствотын биир сиргэ кииннээн быр-
бааччы дьайанан улэлии-хамсыы олорор.
Сыл хонук. “Танда” тыа хайаайыстыбатын производственнай кооператива
тэриллибитэ номнуо 15 сылын туола одуста. Бу эттэххэ, дебен курдук. Ити сыллар
усталаах-туораларыгар ыарахаттартан чадыйбакка кооператив биир тэн' туруктаахтык
улэлээн республикада биир бастын' кердеруулээх племенной хайаайыстыбалар
кэккэлэригэр бигэтик киирдэ. Бу биир сыллаах улэнэн ситийиллибэтин бары бэркэ
диэн билэбит. Племенной хайаайыстыба быйыытынан 2005 сыллаахха республикада
ыытыллыбыт быыстапка-дьаарбанкада “Бастын' племенной улэтин ийин Гран-
при хайаайынынан буолбута элбэди этэр. Итини сэргэ хайаайыстыба кэккэ сылларга
ыыппыт утумнаах, дьаныардаах, сыаллаах-соруктаах улэтинэн 2005, 2009, 2012
сылларга хас да тегул субуруччу республикада “Бастын' уут хайаайыстыбата” диэн
анал наминациялары ылаттаабыта, аатырбыт удьуордарын - кыйыл тандалар
ааттарын-суолларын ессе дордоонноохтук ааттатан сайыннаран, ситийиилэрин
чин'этэн биэрбитэ биир дойдулаахтарын уердэр, астыннарар, элбэххэ эбээйинэстиир.
Бу урдук ситийиилэри ыларыгар кэргэнэ Варвара К.оммунаровна сурун куус-
тирэх оуолбутун ахтыбат буолуохха табыллыбат. Тыа сирин хойуун-хоодуот дьахтара,
селекционер-зоотехник Варвара Хомподоева ер сыллаах сыралаах, кыайыылаах
улэтин тумугунэн 2012 сыллаахха техник-осеменатордар республиканскай
курэхтэйиилэригэр кыайыылаадынан тахсыбыта. Идэтин толору байылаабыт
специалист сылтан сыл ахсын улэтин тупсаран ийэрэ кэрэхсэбиллээх. Ол курдук,
2013 сыл тумугунэн “Республика бастын- зоотехнига’’ диэн урдук ааты ылбыта бэрт
элбэди кэрэйэлии кэпсииллэр. Ону бииргэ улэлиир биир идэлээхтэрэ бэрт сепке
сыаналыыллар, бугунну туругунан киниттэн атын кийи ылар кыада суох.
Бийиги ебугэлэрбит “Кырдьадастан субэтин, эдэртэн эйэтин ыл” диэн бэргэн
этиилэрин бигэргэтэрдии, хайаайыстыба хайаайыстыба быйыытынан атадар
турарыгар элбэх субэни-аманы биэрбит, эт илиитинэн улэлэйэн кемелеспут, ыччат
наставнига, нэйилиэк бочуоттаах олохтоодо, “Гражданскай килбиэнин ийин” бэлиэ,
ХХ-ис уйэ чемпион-ыанньыксыта Павел Шарин аатынан бириис хайаайката
Анастасия Михайловна Заболоцкая онорбут утуетун аадан сиппэккин. Дэлэдэ даданы
кооператив улэйиттэрэ Анастасия Михайловнаны саха утуе-мааны тылынан
ытыктаан, уоаастаан “Эбээ Настаа” диэн ааттыахтара дуо?! Бу маннык улэйит,
субэйит-амайыт дьоннордоох буоламмыт тыа хайаайыстыбатын инники дьылдатын,
инникибитин тымтыктанан керер дьылдалаахпытыттан хайа саха кийитин санаата
кэлбэт буолуой?. |
Ол курдук, республика биллиилээх ыанньыксыта, Улэ Албан аата уордьан
толору кавалера. Республика бочуоттаах олохтоодо, норуот хайаайыстыбатын утуелээх
улэйитэ, СР Государственнай бириэмийэтин лауреата, Уус-Алдан улууйун,
Байадантай нэйилиэгин “Удьуор” баайынай хайаайыстыбатын байылыга Михаил
Николаевич Готовцев дойду саамай урдуку бэлиэтинэн надараадаламмытын туйунан
сонун-сурах киэн нэлэмэн Саха сирин бары муннуктарыгар тиийэ кетте, уерууну,
орегейу урдэттэ! Буолумуна даданы, Михаил Николаевич уйэ анарын кэринэ
республикада урдук уут ийин хамсаайын курэдин, урдук бородууксуйаны биэрэр
племенной суейуну уоскэтиини кедулээн санаттан сана кирбиилэр чьшчаалларыгар
дабайбыт, кемус келейунэ кыйыл кемус сулус килбиэнинэн бэлиэтэммитэ ама
кими долгуппат, уердубэт буолуой? Оссе чинэтэн этэр буоллахха, Бутун Саха
сириттэн бастакынан! Улуу Россия агропромышленнай комплексын суейу иитиитин
салаатыттан бастакынан саха саарынынан Михаил Николаевич Готовцев “Россия
Федерациятын Улэдэ Геройа” буолуута тыа кийитин, чуолаан кыйыл тандалары
элбэххэ эбээйинэстиир. Ону “Танда” тыа хайаайыстыбатын производственнай
кооперативын улэйиттэрэ бэйэлэрин тустаах улэлэрин. эбээйинэстэрин курдук
ылынан улэ уллэр уейугэр улэлии-хамсыы сылдьаллара биир дойдулаахтарын уердэр,
астыннарар, кинилэри утумнааччылар элбээн ипэллэрэ тыа хайаайыстыбата
инникилээдин, кэскиллээдин кердерер.

Иннокентий Николаевич Иванов,
Байадантай нэйилиэгин дъайалтатын байылыга.

4