Page 94 - Кыһыл Танда сыдьааннара. Баһылай Мүрү

туйанан салайааччыларбын Егор Саввич Хомподоевы, Варвара Коммунаровна
Хомподоеваны, ытыктыыр, убаастыыр эбэбитин Анастасия Михайловна
Заболоцкаяны улэ биэрэн улэлэппиттэригэр, бочуоттаах сынньалантга тахсарбар,
дьиэ туттарбар куус-кемо, ейебул буолбуттарыгар барда махтал тылларын тиэрдэбин.

Егор Иванович Шапов,
пенсионер, улэ ветерана.

ДьеИвгей о^отун ис сурэхпиттэн собулуубун

2006 сыл куйунугэр “Танда” тыа хайаайыстыбатын
кооперативыгар сылгы иитиитигэр зоотехник диэн
дуойунаска бирикээс тайааттаран улэлии киирбитим. Ити
куйун убайа араарыытын кэмигэр ыччат сылгыларга эбии
бонитировка ыыппыппыт. Итини сэргэ урут
бонитировкаламмыт племенной карточкалаах биэлэр
одолорун талан, суумэрдээн иитиигэ 32 убайаны
хаалларбыппыт. Кинилэр истэригэр биэс ат убайа иккитэ
колоде, уйэ уоргэ атыыр быйыытынан туйаныахпыт диэн
талбыппыт. Олортон билигин атыыр быйыытынан “Эмчирэ”
уер тутан сылдьар. Атыыр быйыытынан куйадана суох, урдук
ирдэбиллэргэ эппиэттэйэр. Кини саастыылаахтара “Бэлэх”,
“Кутэр” атын сиргэ атастайыкка , атыыга барбыттара. Сурах
быйыытынан биллэххэ, уеру тутар, теролкой торуохтээх
атыырдар буолбуттарын истэ-истэбит испитигэр уорэбит.
Итини тайынан чаайынайдарга барбыт “Куудээх” атыыр
буолан уорун бэркэ тутан, элбэх торуеду биэрбитин билэбин.
Оттон “Туойахта” коле атын быйыытынан улгум, кыайыгас
улэтинэн хайаайыныгар сирдэрбэтэх. '
Кооперативка улэлиир сылларбар сылгыйыт да оруолун
угустук толорбутум. Сылгыйыт идэтин олус себулуур
дьарыгым. Ол ийин да буоллада ус сыл субуруччу убайа
айатааччынан улэлээн кэллим. Улэлиир сылларбар
кооператив сылгыта 98 тебе сылгынан элбээтэ. Маныаха бэйэм сэмэй кылаатым
баарыттан астынабын, хайаайыстыбабар син туох эрэ туйалаады оигордодум диэн
эрэх турах сананабын. 2008-09 сыллардаады кыстык хаара чараайынан, ордук ыччат
сылгыга ыараханнык ааспыта. Кыстыкка киллэрбит 40 убайабын далга хаайан
туруоран кербутум, айаппытым-сиэппитим. Ол дьыл хаара чараайа бэрт буолан
убайалар мойуогура сыспыттара, кун ахсын ойбонтон уу байан иккилии буочуканы
уулатан балайыанньаттан холку содустук тахсыбыппыт. Олунньу ый санатыгар
убаларбытын киэн’-куон’, хайыылаах “Бааппы” сиригэр-уотугар кейерен тайааран,
кыстыгы этэнтгэ туораабыппыт. “Бааппы” урэх сирдээх элбэх уулаах-хаардаах,
тотоойу мэччирэн нээх, сылгы иитиитигэр табыгастаах сир. Итини урдугэр олорон,
хонон тура-тура уйаты-туора сыыйталаан, куртахтарын-тумустарын, быттыктарын-
хоннохторун атадым уллунахтарынан мээрэйдээн, киирэр-тахсар уруйэлэрин кэйэн
чалбааттанан сылгы иитиитигэр утуекэн сир буоларын эппинэн-хааммынан
ылынаммын астыммытым адай.
“Кэрэн'нээххэ” тутуллубут сылгы базата инникитин ессе кыбыыларынан,
хааччахтарынан эбилиннэдинэ сири септеехтук туйаныыга, сылгы ахсаан еттунэн
элбииригэр терут усулуобуйанан буолуода. Итини сэргэ племенной улэ ессе