Page 204 - Курбуһахтар. Петр Аммосов

бородууксуйаны туттардахтарына, государство 4 солкуобай дотация
биэрэрэ. Ол иЬин, сорох ыаллар кэтэх бас билэр суеЬулэрин элбэтэн
барбыттара.
2000 сылтан ыла "Ыал экономиката" диэн ааттаах тургэнник ситэр
салааны (сибиинньэни, кууруссаны) сайыннарарга "айдаарбыттара".
Ол салааны аЬылыгынан хааччыйыыга государство еттуттэн туох да
коме окгоЬуллубатаэа. Сиэмэ, комбикорм сыаната ыарахана бэрт буо-
лан кыайан сайдыбата, теттору кэхтэр кутталлаах. НэЬилиэккэ 1990
сыллаахха 168 сибиинньэ, 969 куурусса баар буолла^ына, 2001 сылга
97 сибиинньэ, 806 куурусса эрэ баара. НэЬилиэккэ 2001 сыл тумугунэн
5 ынах суеЬугэ диэри суеЬулээх 81 ыал, б-Ю-ыа диэри суеЬулээх 108
ыал, 11-15 диэри суеЬулээх 45 ыал, 16-19 суеЬулээх 3 ыал, 20
суеЬулээх 1 ыал, 29 суеЬулээх 1 ыал баар. 72 хаЬаайыстыба ынах
суеЬутэ суох. Барыта сылгылаах 133 хаЬаайыстыба баар, ол иЬигэр
1-2 сылгылаах 89 ыал, 3-5-кэ диэри сылгылаах 23 ыал, б-Ю-ыа дылы
сылгылаах 15 ыал, 11-15-кэ диэри — 4 ыал, 1 ыал 18 сылгылаах, 1 ыал
32 сылгылаах. Сылгыта суох 178 хаЬаайыстыба эбэтэр нэЬилиэк
хаЬаайыстыбатын 53%-на сылгыта суох. Сэбиэскэй былаас са^анаа^ы
тылынан эттэххэ, ыал билигин даманы кеме эрэ хаЬаайыстыбалаах,
онон ииттинэр, онтон дохуот киллэрэр, хамнаЬы солбуйар бэйэлэри-
гэр обургу хаЬаайыстыбалара суох. НэЬилиэккэ бааЬынай хаЬаайыс-
тыбатыгар учуокка турбат, бэйэлэрин альтах суеЬулэрин керен оло-
рор ыал элбэх.
СуеЬуттэн ылар бородууксуйаны (уут, эти) государство атыылас-
пат, содотуопкалаабат буолан барбыта, "дотация" диэн тылы умнугг,
диэбиттэрэ, ууту тутар пууннар, арыы оыорор сиэхтэр сабыллыбыт-
тара, ыЬыллан-то§уллан барбыттара. Урут совхоз баарын сажана,
1970-80-с сылларга нэЬилиэк государство^ сылга 900-1050 тоннажа
тиийэ ууту атыылыыр, туттарар буолла^ына, 1995 сылтан са§алаан
сылга 300 тонна, 2001 сыл 246 тонна ууту эрэ туттарбыта. Совхоз ынах
суеЬуну сылга 600-700 тебену эбэтэр тыыннаах ыйааЬынынан
180-220 тоннаны, сылгыны 300-400 тебену эбэтэр тыыннаах ый­
ааЬынынан 50-60 тонна эти туттарар, атыылыыр этэ. Онтон 1995-2000
сылларга терут даманы атыыламмат буолбута. НэЬилиэнньэ онюрбут
кыра этин ханна да атыылаабакка, батарбакка улахан эрэйи кербутэ.
2 0 0 1 сылтан са^алаан, государство ууту сооотуопкалыыр, тутар буо­
лан, кыра да буоллар дотация биэрэр буолан эрэр. Ити барыта
суеЬунэн ииттинэн олорор тыа ыалын усулуобуйатын,
олобун-дьаЬа^ын олус ыараппыта, дьадайыытыгар тиэрпитэ. Онуоха
эбэн нэЬилиэнньэ§э он-оЬуллар еые (услуга) сыаната ыараан иЬэр.
2002 сылтан Боро^онтго киирии кэлэ-бара 150-200 солк., Дьокуускай-
га киирии-тахсыы 500-600 солк., от-мас тиэйтэрии чааска 250-300
солк. буолла.

2 0 0 1 сыл тумугунэн биирдиилээн ыаллар бас билиилэригэр 7 5
тыраахтар баар. Ол иЬигэр МТЗ тыраахтар — 40 устуука, Т-40 — 6
устуука, Т-25 — 9 устуука, Т-16 — 16 устуука, кытай тыраахтара —

200