Page 40 - Курбуһахтар. Петр Аммосов

Бас Сыгыннъах
Бэстирикиэп БаЬылай Олвксейебус — Бас Сыгынньах (1900-
1967 сс.) II Курбуйахха содуруу урэххэ Арыылаах диэн сиргэ
тереебутэ. Кини 20 саастаадыттан 1920-46 сылга диэри тустан уйун
кэмн'э хас да оройуонунан киэн'ник сурадырбыт бедес. Курдайан тус-
тууга кыайтарары билбэтэх тустуук эта. Кини ортону урдунэн уггуох-
таах, суЬуехтээх, куоска курдук сымса, элбэх албастаах, кэтэмэдэй-
дээбэккэ сытыытык киирсэр, илиитигэр куустээх, керееччулэри абы-
лыыр тустааччы этэ. 1927 сыллаахха ус оройуон — Таатта, Чурапчы,
Уус-Алдан ыйыада Чурапчыга буолбут. Онно Уус-Алдантан Бас Сы-
гынньады туЬуннараары Бэс Урэхтэн илдьэ барбыттар.
Тааттаттан бастакы бириискэ туста кэлбит 22 саастаах сурдээх
улахан, хальпг эттээх, хара бэкир эдэр киЬи тустуу буолуодун инни-
нээди киэЬэтигэр Бас Сыгынньах туЬэн сытар дьиэтигэр кэлэн кэпсэ-
тэн баран, дьулайан тустубакка туунугэр Тааттада теннен хаалар.
Онон бастакы бириискэ yhye буолан тусталлар. Атыттар дьулайаннар
суруттарбатахтар. Бастаан Чурапчы 6 egehe БаЬылайдаадар улахан
киЬи тустубут. Кинини Бас Сыгынньах киирээт куруттан ылан эрги-
тэн иЬэн тэппитигэр, киЬитэ туох да еруЬултэтэ суох тас иэнинэн
сиргэ баран тиэрэ туспутун хам баттаан кэбиЬэр. Иккис кийитэ бэйэ-
титтэн быдан урдук, илиитэ, атада сурдээх суон былчын'нардаах, ха-
лык эттээх-сииннээх, атыыр ogyhy ере туппут курдук доруобай
нуучча киЬитэ киирбит. Ону курдарыттан тутуЬуннаран эрдэхтэри-
нэ, БаЬылай урутаан ситэ тутуспакка сылдьан, киЬитигэр сыста
туйээт еттуктээн ылан бырахпыта, тас иэнинэн таралыйа туЬэрин
кытта хам баттаан кэбиЬэр. Онно нууччалар: "ХамыЬыйа хамаанда-
лыан иннинэ, ситэ курдарыттан тутуйа иликтэринэ, сэрэппэккэ бы-
рахта", — диэн айдаан бедену тардан иккийин туЬуннараллар. Онуо-
ха киЬитэ куттанан куота, тэйиччи анньа сылдьаары гыммытын, сис-
тээн бэйэтигэр ыбылы тардан ылан истэдинэ, нуучча Олуехумэлии
бааЬын айдаан бырахпытын, онно барыа дуо, барбакка бэйэтин хам
баттаан кэбиспит.
Кычкин Николай Данилович — Тэкэй Ньукулай 1934 сыллаахха
Томторго буолбут ыЬыахха Дупсун аатырбыт тустуугун Куустээх
НаЬаарабы кытта курдайан тустууга бастаан бырахпыт. Ону
хамыЬыйа "ситэ баттаабатын'" диэн иккиЬин туЬуннарбыттар. Инньэ
гынан НаЬаарапка кыайтарбыт. Онтон ыла "кыайбыппын балыйды-
лар" диэн хомойон тустуутун бырадан кэбиспит. "Кыанар, тэтиэнэх
киЬи" дииллэрэ. Сэриигэ баран елбутэ.
Аммосов Михаил Михайлович — Тэкээ Мэхээлэ Армияда сылдьан,
кэлэн баран 1946-49 сылларга, Кыайыы буолбут орегейдеох ыйыахта-
рыгар 3-4 сыл бэйэтин оройуонугар, Намынан, Чурапчынан дьарык-
танан, туста сылдьыбыта. Атын оройуоттарга тустан бастакы миэстэ-
ни ылаттаан аатырбыта.