Page 58 - Курбуһахтар. Петр Аммосов

иЬин кэнники уу кутан сиппийэр буолбуттара, дьиэлэрин эркинэ,
муннуктара бутуннуу МУУС ЧЭ1Г кырыа буолара, утуйар тан^ас диэн
суобун кэриэтэ. Ынах, торбос тириитэ тэллэх, куобах тириитэ нэгирэн
хаалбыт, бутуннуу тоцута барбыт cyopgaH, сыттык, соттор диэн суог>ун
кэриэтэ. Бэйэлэрин тагсастара эмиэ биир оннук этэ. Дьиэлэрэ хотон-
норун кытта бииргэ, туруору маЬынан быыстыыллара, хотон'н’о кии-
рэр аан оннугар киэьг ahagac хааллараллара, онон хотонтон итиини
ылаллара, ньирэйдэрин дьиэ0э туруораллара. Итинник ыар оло§у би-
линлги 80 саастаах кырдьа0астар учугэйдик ейдуубут. Онно олорон,
кыйыл обо буолан тереен, ogo сааспыт ааста^а. Оччотообу кырдьабас-
тар "15-тиитэ, 20-лиитэ одолонон баран, 1-2 о^ону тутан хааллыбыт"
диир буолаллара.
Ыраас олох ийин oxcyhyy бэрт куускэ, утарсыылаахтык ыытыл-
лыбыта. Оччотообу ыаллар хотонтон дьиэлэригэр итиини ылаллара,
ол ийин дьиэттэн хотону араарымаары: "Очного бийиги тонюн олебут
дуо?", — диэн айдаарсаллара.
Туннугу таастаайын, дьиэни муосталаайын, кийи аайы туйунан
утуйар Tairac, соттордоох, айыыр ийиттээх буолуу туруоруллара. Ити
ыар социальнай ыарыыны, одурууну (трахоманы), сэллиги утары ох-
суйууну кытта сибээстээ^э. Ити ыарыыларынан ыалдьыы найаа элбэх
этэ. Дьоннор харахтара бутуннуу кып-кыйыл хаан, ириыэ буолара.
Уерэ0э суоту уерэхтээйин ыытыллыбыта. 1929 сыллаахха Шеломов
Николай Николаевич райсовекка улэлии олорон командировкаланан
I, II Курбуйахтарга икки сиргэ "ликбез" айан учууталлаан 62 кийини
уорэппитэ. Белехтеен олорор сирдэринэн, мунньан уерэ^э суох ула-
хан дьону уерэппиттэрэ: Местников Николай Гаврильевч, Пухов
Афанасий Васильевич, Ермолаев Капитон Филиппович уо.д.а. Онтон
ыла Сэбиэттэр чилиэннэрэ, эдэр актыыбынай уолаттар бэйэлэринэн
уерэнэн уонна ке0улээн, дьиэлэринэн кэрийэ сылдьан, уерэ0э суохта-
ры уерэтии маассабайдык тэриллибитэ. Элбэх "халлаан суруксутта-
ра" баар буолбуттара. ОччотооБуга оскуола^а уерэммэккэ ликбезкэ
уонна бэйэлэрэ уерэнэн аагдр, суруйар буолбут дьону итинник ааттыыл-
лара. Онтон салгыы уерэнэн, онтон уерэхтээх, улэйит буолбут дьон­
нор элбэхтэр. Сорохторо бэйэлэрин оройуоннарыгар, атын да оройу-
оннарга урдуку салайар улэлэргэ улэлээбиттэрэ.
1929 сыллаахха Г.В.Егоров Толоон Эбэ^э Бээрийэ сельпотуттан
киллэрэн Бурнашев Аким дьиэтигэр маьгнайгы маБайыыны астарар.
Ол маБаЬыыны 1931 сыллаахха Уус Куелугэр кейерен киллэрбиттэрэ.
Атыылааччынан Курбуйах бастакы коммунистарыттан биирдэстэрэ
Оконешников Гаврил Романович улэлээбитэ. Бу кэмыз эргиэн'Н'э
ойуобай суолта биэрэллэрэ. Нэйилиэнньэни айынан-таьгайынан, араас
наадалаах табаарынан, тутар тэриллэринэн хааччыйыы — сэбиэскэй
былаас бастакы сурун дьайалларыттан биирдэстэринэн, нэйилиэнньэ
олоБун-дьайа0ын тупсарыы сурун тейуутунэн буолара. Ол ийин Кур­
буйах бастакы коммунистарыттан урдуку улэ^э ере тайаарыллан
Уус-Алдан улууйун уонна оройуонун райпотребсоюйун бэрэссэдээ-

54