Page 38 - Лена совхоз 50 сыла. Баһылай Мүрү
P. 38

бары  ымпыктарын-чымпыктарын  байылаабыт  ада  табаарыстарын  кытары  уопсай
            биир тылы  булан  улэлээбитэ.Улэтин  инники  дьылдатыгар тейуу  кийинэн  буолбут-
            тара.  Бу Ньукулайга сир улахан улэйитэ буоларыгар олох биир бэлэдэ, дьылда хаан
            онойуута диэххэ сеп. Ол курдук, сир улэтигэр эдэр эмньик саастарын буус-бутуннуу
            биэрбит, элбэх кемус келейуннэрин тохпут Симон Симонович Охлопковы, Иннокен­
            тий Михайлович Васильевы, Иннокентий Акимович Кычкины, Василий Михайлович
            Васильевы  хортуоппуй,  одуруот  айын  ууннэриитигэр  биригэдьииринэн  улэлээбит
            Сэмэн Сэмэнэбис Мордовскойу улахан убаастабылынан ааттаталыахха сеп.  Туох да
            омуна суох, кургэтиитэ суох бу дьон тайаарыылаах, дьулуурдаах улэлэринэн, о дуру от
            aha,  хортуоппуй,  хаппыыста бу дойдуга силис тардан  елгом  уунууну биэрэр,  ылар
            буолбуттара.
               Агроном уерэхтээх биригэдьиир улэни сатаан таба аттаран туруорар, улэйиттэрин
            кытары ханныктаах да тугэннэргэ биир уопсай тылы булар дьодурдаах салаайааччы
            быйыытынан  бэйэтин  кердербутэ.  ТэрээЬиннээх  салайааччы  улэйиттэрин  убааста-
            былын  ылыан  ылбыта.  Одуруоччуттар айылдаттан быйаччы тутулуктаах, тубуктээх
            улэлээх  дьон.  Олуенэ  ерус  урдутэр  олорор  буоланнар  дьыл  киириититтэн-тахсыы-
            тыттан эмиэ сибээстээххэ дылылар. Ол курдук, Олуенэ ерус барахсан куйун-саас ха-
            атыттан тахсан  улахан хорумньуну тайааран ытыскын соттор да тубэлтэн эмиэ баар
            буолааччы.  Ити  эрээри,  Эбэлэрэ утуе  еттугун  кердерере угус  диэххэ  сеп.  Айылда
            барахсан  1973  сылтан  бэттэх  одуруоччуттарга  иннинэн  утуе  сирэйин  кердере  сы-
            рытта. Ити сыл сир уустара биир гектартан ортотунан 405 центнерт хаппыыста урдук
            уунуутун ылары ситиспиттэрэ. Ситийиллибитинэн уоскуйбакка Николай Васильевич
            биригээдэтэ кэлэр дьыл ыйыытыгар весе дьаныйан туран бэлэмнэммитэ, улэлээбитэ.
            ЭЬиигитигэр сир  кинилэр эрэйдэрин  септеехтук сыаналаабыт  курдук уунууну тос-
            хойбута.  1974  сыллаады  куйунну  хомуур  тумугунэн  ыспыт  сирдэрин  хас  биирдии
    34      гектарыттан 436-лыы центнерт хаппыыстаны хомуйбуттара. Уеруулэрэ мунура суо-
            да. Онтон  1975 сылга гектартан 486-лыы центнерт хаппыыста уунуутун ылбыттара.
            Олохтоох усулуобуйада балысхан рекорднай ситийии диэтэдин. Дьэ, чахты туран улэ
            тумугун чыпчаала. Апардас айылда туран биэрбитинэн, маннык урдук кирбиини ыл­
            быттара диир  кэрэгэй.  Чахчы  даданы  сиргэ  сылаас  сыйыан,  таптал  ипэриллибитэ,
            хаЬаайынныы сыйыан олохтоммутун бэлиэтэ буолар.Маныаха биллэн турар, Николай
            Васильевич утуетэ-енето улаханын ахтыбат буолуохха сатаммат.
               Совхоз  араас  хабааннаах  маассабай  субуотунньуктар  чаастатык  ыытыллалла-
            ра.  Маннык  субуотунньуктары  тустаах  салаа  кылаабынай  специалистара  бэйэлэрэ
            иилээн-садалаан  тэрийэллэрэ.  Эдэр  агроном  маннык  субуотунньуктары  элбэхтик
            салайбыта.  Биир оннук субуотунньукка Ньукулай  олодун  аргыйын  эргиэн тэрилтэ-
            тин улэйитин Розалияны керсубутэ.  Бу тугэннэ Коля урут хайан даданы  бу курдук
           долгуйбатада,  сурэдэ айары  куускэ тэбиэлээн туейун  ийиттэн уйулу ойон тахсыах-
            ча буолуталаабыта. Таптал куустээх ыарыытыгар ылларбыта. Бастакы керсуйууттэн
            таптал  кыыма  икки  эдэр  сурэхтэри  уохтаахтык,  эмиэ  да  истипник  кууспадалаабы-
           та.  0 р-етер буолбатахтара икки таптайар сурэхтэр ыал буоларга быйаарыммыттара.
            Эдэр ыал сотору кэминэн утуу субуу ус одоломмуттара. Теруур одо телкете ийэтинэн
           тустэнэр, диэн кырдьадастар серу-сепке эппиттэр эбит. Одо барахсан ийэ-ада тапта-
           лынан буебэйдэнэн кийи-хара киэбигэр иитиллэр. Таптайар дьонтон толору онойуу-
           лаах,  харайыктаах одо  теруур дииллэр.  Ол этиилэрэ  Николай  Васильевичтаах дьиэ
            кэргэттэригэр толору сыйыаннаахтар. Одолор харыстабыллаахтык иитиллэн кийи-ха-
            ра, улэйит утуелэрэ буоллулар.
               Ити сылларга хаппыыста урдук уунуутун тэрийбит одуруоччуттар Николай Ин­
            нокентьевич  Черкашин,  Иннокентий  Михайлович  Васильевич  „Бочуот  Знага”  уо-
            рдьанынан надараадаламмыттара. Олуенэ одуруоччуттара сайыпны былдьайыктаах
   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43