Page 132 - Они освобождали Украину

охсуйуулар кэннилэритгэн. остевх илиитигэр ккирэн ийэллэрин луйунан биллэрии-
лэри долгуйа, абара-сатара истэрнм.
Дьэ, хата, 1942 сыл одунньутугар Наркомпрос мин кордейуубун ылынан. дойдубар
Чурапчыга учууталынан анаммытым. Онон мэлдьи саныыр. ахтар тороебут буорбар
тоннор буолбуппуттан олус уорбутум. Муомада бииргэ улэлээбитгэрим “дойлугар
тиийээт армияда ын ырыллыан, сэриигэ барыагг” дииллэро. Мин онио эрэ кыЬаллыбат
этим. Толторугун, армияда барыахпын олус бадарарым. “Босхолонуулаах сэрии, норуот
сэриитэ норуот кыайыытынан тумуктэнэр" диэн история уорэтэрэ. Уонна. хайдах
эрэ, сэрии олус уйаабата буолуо дни саныырым, Кыайыы иннинэ сэриини батгайар
бадалаа 51.1м.
Арай туран, мин хоту дойдутган Кыайыы кэнннттэн Чурапчыбар эргиллинм.
Оччодо дьоиум-сэргэм туох диэ этэй? Биллэн турар, сэриигэ олбуггээхтэр уонна
сэрииттэн ордубут буойуннар “бу кийи сэрии сылларыгар бэйэтин тыынын
тэскилэтэн, ыриах хоту дойду тугэдэр бугэн олорбута, курэммитэ”, — диэн сирэй-
харах анньыа этилэр. Оччодо мин дьон сирэйин-харадьш кыбыстыбакка корор кмада
суох, суобаспын сутэрбнт, хоргус, куттамсах курдук сананыах быймылаадым. Онон
дойдубар тиийээт дьоммун керсен баран армия кэккэтигэр сулууспалаан аайарым
саамай габа. септеех быйаарыныы курдук ейдеебутум”. — диэн кэпсиир буолара
лааиым.
Гавриил Иванович Чурапчыга кэллэдин саас Бслолюбскай сэттэ кылаастаах
оскуолатьнар учууталынан анаммьгга. Ити сайын холкуоска от хомууругар улэлээбитэ
Куйун Чурапчы сэттэ кылаастаах оскуолатыгар улэлии сыиьан бэбиэскэ туган армиям
балаган ыймн 22 кунугэр барбыта
Иркугскайга, онтон Ленинградка тиийэн уерэнэн сержант чыынын ылан сэриини
Украиианы босхолоойунтан са^алзабыта. Yc силы кыратык эрэ кыайбат кэм«гэ III
Украинскай фронт састаабыгар клиреэр генерал Негр Рыбалко тан кован кориуйун
3-е туспа гвардсйскай-сапсрнай батальону» сатлаата Гавриил Попов хорсун бойобуой
сырыыларын правительство угус надараадаларынан бэлиэтээбитэ. Кини Киев»
босхолоойун ийин Кыйыл Сулус уордьанынан, Ардаа Украиианы оккупаннартан
босхолуур кыр| ыйыыларга. Кыйыл Армия чаастарын Днепр epvhy туоратыыга сапер
эбээйинэйин туйгуннук толорон Ада дойду сэриитин II степеннээх уордьанынан,
“Хорсунун ийин", Германияны кыайыы ийин мэтээллэринэн, “Ададойду Улуу сэрии-
тигэр килбиэннээх улэтнн ийин", естееду бутэйиктээхтик урусхаллыыр Берлин*
нээди кыртыйыыга кытган иккис Кыйыл Сулус уордьанынан надараадаламмыта,
И.В. Сталин Махтал суругун ылбыта. Онон кыргыйыы хонуутутган ус бойобуой
уордьаннаах эргитлибитэ.
Гавриил Иванович сэрииттэн эргиллээт тантыыр идэтинэн — учуулалынан 35
сыл устала улэлээбитэ. нууччатылын уонна литературатын уорэппитэ. 1959 сыдлаахха
кэтэхтэн уорэнэн СГУ-1 ly бутэрбитэ. Йитэр-уорэтэр улэдэ салайар дьодурдаах буолан
Кэбээйн оройуонун орто оскуолатыгар, Чурапчы Диринэр завучтаабыта, кэлин
Дьокуускай Хатайыгар орто оскуолада директорлаабыта. Киэн- билиитинэн, одо
аймахха утуе сыйыанынан уврэнээччилэр, учууталлар дирин- ытыктабылларынан
туйанара.
Учуугаллаабытын 35 сылыгар республика5а киэн ник биллэр-костер дьону иитэн
тайаарбыта. Кинилэрорлолоругар наука кандидатгара АД. Аммосов. С П. Илларионов,
И.Е. Максимов. К.И. Ксенофонтов», Е.Д. Макаров, наука доктора Д.Н. Миронов,
биллиилээх врач-травматолог В.В. Божсдонов, онтон да атыттар бааллар.
Гавриил Иванович 1983 сыдлаахха 64 саайыгарДьокуускайга олбутэ. Кини ал you
адай иннинэ “Саллаатбуолан теревбвгедум” диэн ахтыы кинигэтин суруйан хаал-
ларбыта. Ому 2003 сыдлаахха одолоро тайаартарбытгара. Онно тумук тылыгар Гавриил
Иванович манны к суруйбута: “Сэриигэ бармам иннинэ ус сыл учууталлаабыт кийи

130