Page 141 - Они освобождали Украину

былааннаах yhy. Киишгэр 1943 сыллаахха ЯФАШ-Ьы бутэрээт армияда ынырыллам
эвакуационная госпитачьга улэлин еылдьаллар эбит. Саха кийитин Мэхээлэни корон
уерэн хлеб, уут булан, туЬэи олорор but пары rap илдьэн аИатан баран: Xahan эра
сэрии бутэн. дойдубутугар эргиллэн тиийэбит. Чэ, эн учугэйдик утуорэн дойлуrap
этэннэ тиийээр, — диэн алуаан атаарбьгттар. Хомойуох иНин, Мэхээлэ кыргыггар
аатгарын, хайа оройуоннармп ум паи кэбисиит.
Госпитальга учугэйдик эмтэнэн Мэхээлэ эмиэ 4-е Украинский фронугар тоннор.
1944 сыл муус устар ыйга Крымы босхолуур иЬин куустээх кимэн киирии садаланар.
Снпаш хомону туораан шишки диэки сы^арыйыы буолар. встооду салгыы эккирэтэн
Симферополь, Бахчисарай о.л.а. куоратгары босхолууллар. Симферополь куоракка
Т 34танкаларын куорат биир плошадыгар мае постамент урдугэр сабыс сана гына
кырааскалаан пааматынньык быЬыытмнан туруоран хаалларбытгар.
Крымы босхолоойун кампаниягын кэннитгэн Тула куоракка кэлэн техниканаи,
киЬннэн эбии ситэринэи баран, тимир суолга тиэллэи Великие Луки станциягыгар
тиийэн истэхтэрииэ немец авиациятын хае да тогуллээх буомбалаайыныгар тубэЬэн.
элбэх хоромньуиу корсубуттэр, элбэх ки1ш еибут-суипут.
Оптом салгыы айаинаан Белоруссияны гуораап Литовский ССР Полевежевекдиэн
куоратыгар тиийэн суекэммиттэрэ. Аны 1-й Прибалтийскай фронт диэн
алпаммьгпарл. 1944 сыл алтынньы ыйыгар 1-й Прибалтийскай уонна III Белорусский
фроннар плинии Пруссияны босхолуур иЬин холбоЬуктаах кимэн киириилэрэ
садаламмытл. Танковая чаастар инники киирэн хаалбыпар, кинилэри ойоеостон
киирэн ыгыалыыр буолбуттар. Ол иЬин алтынньы ый 7 кунугэр киэЬэ сапер
Охлопковка дьиэлэр икки ардыларыгар суол ойогуоЬугар противотанковай миинэлэри
иитэргэ бирнкээс биэрбитторэ. Ол бирикээ11н толорон миинэ иигэ сытта^ына 6-7
немец саллаатгара баар буола тусиупэр да “Рус здавайс” диэбитииэн саба ту Мэн
Мэхээлэни билиэн туипуггар. Клайпеда куоракка (Литовскай ССР) концент-
рационнай лаа^ырга илдьэн бырахпыттар. Ол гуЬунан Мэхээлэ бэйэтин кэпеээнэ
маннык: “Манна икки суусчэкэ биЬнгн баныаннай билиэннэйдорбит бааллара.
Сорохторо ордвеэдтэ, сорохторо санардыьппгыта тубэснит дьоннор этилэр. Ол дьону
кытта олорбутум кэннэ 1945 сыл тохсуииьу 21 туунугэр тердуо буолаи (2 пуучча. I
чуваш уонпа мин) лаауыртам курээн улту буомбаяаммыг дьиэяэрго хордой он 7
хоммуппут кэннэ биЬиги сэриилэрбит тохсунньу 27 кунугэр ити куораты
босхолообуггара. Оном ити кун бэйэбит арминбытыгар этэнтгэ эргиллэн кэлбип
пит”. Ити курдук Мэхээлэ 3,5 ый билиэнтгэ тубэЬэн копиейгранионнай лаа$мр
хайдахгаах курдук ыар кыЬалртьш эмиэ билэр. Дьолго, билиэннгэ ки1ш хайдах
тубэЬорин, хайдах курдук эр санаалаах киЬи билиэнтэп куотуои собун сэриилэЬэ
сьщдьар армия комаидирдара билэр буоланнар Мэхээлэни II Прибалтийскай фронт
257-е Краснознаменнай стрелковай дивизия 948 с Краснознаменнай иолкатыгар
разведка взводу rap дуга ылаллар. Сотору 5 кыыска командир опорой снайперской
группа тэрийэллэр. Снайпердар фашист элбэх офицерын. пулсмстчиктлрын. разведка
ку куш кал ары н суох гыммыттара.
Снайпер Мэхээлэ Улуу Кыайыы кунун Либаво куорапарыгар Лепинградскан
фронт саллаатын быЬыытынан корсубутэ, уербугэ коипутэ. Иттггэн салгыы Латвия
сиригэр, Тамбов куоракка, Курскайга сылтан ордук Советскай Дрмияр сулууспа-
лаабыта, сержант званиеламмыта, отделение командира буолбуга. Рядовой саллаат,
сержант, отделение комапдирын эрэйдээх, эндирдээх дараны суола итинник.
Дойдутугар 1946 сыллаахха от ыйын 20 кунугэр эршллэр. 5 фроп на (Сооурууну.
4-е Украинской, 1-11 Прибалтийскай уонпа Лснинградскам) сылльан остеому утары
сзриилоЬэн эбиигин сылтан ордук кадровой армия5а сулууспалаан “За отвлгу“
медалынан, Aija дойду сэриитин I степеннээх ордснынан на^араадаламмыта.
Мэхээлэни дойдутугар, дьоно-сэргэтэ уксэ улэ, производство командиры!I
139