Page 169 - Они освобождали Украину
P. 169

хоодуот санааны  ылыммыта.  Хотугу полярнай тууи сатыылаан, тымныы  саамай
   мунутаан турдадына, кинилэр Куйууртэн хайыйарынан айантга туруммутгара. 2500
   километрдаах,  онтон  икки  тыйымнча  километры  супла-нмйэ  суох  тонуу  хаары
   хайыЬарынан 35 суукка айаннаан. уксугэр аара сирги, ahagac халлаан анныгар хонон,
   то1гон-хатаи дойдутун булбута.  Бу  ryhyrap хорсун быЬыы  этэ.  Урут да.  хойут да
   ониук суода. Оччотооду кодхозтаахха паспорт бэриллибэт эта. Онон Семен Сюльскай
   Булугг оройуонун балыксыта буоларын. боруонньалаах буолан армия да ынырыллы-
   батадын туоНулуур мспыраапкалаах эру  этэ.  Ньурба военкомата кининк армияда
   ылартан аккаастаммьгга. Семен оройуон салалтатыгар сылльыбыта, эмиэ хоту-содуруу
   суруйсан корбутэ. Онтон им элоэх-адатын тылы rap киллэрэн. кинилэр уоЬээахтыл-
   лыбыт суруктарын оройуон хаИыатыгар бэчээпэппитэ.
     Мин С И. Сюльскайы сэрии кэннитгэн Ньурба оройуонугар Осоавиахим сэбиэтин
   бэрэссэдээтэлннэн  улэлиир  эрдэдитгэн  бнлэрнм.  Кэргэнэ  учууталыиса  Мария
   Ивановна Мороз Ньурба орто оскуолатыгар мин кэргэммин кытга бииргэ улэлиирэ.
   Кэлин  Желтые  Болы  куоракка олордохторуна уолбут  Коля  кинилэргэ  хас да  ый
   сынньаммыта.
     40-ча сыллаадыта Семен Иванович кэргэнэ Мария Иваиовналыын Украинатган
   сайын дойдутугар кэлэн куулэйдээн, сынньанан барбыта.
     —  1942 сыл от ыйыгар армия да ьпгырыллан. борохуотунан, онтон массыынанан
   айаннаан Мальта да тиннбиппнт, — диэн кэпеээбнтэ Семен Иванович.   Мишин,
   анал байыаннай уерэхгээх. ыстаарсай сержант сололоох киЬини, онно ор туплатахтара.
   Yc  нэдиэлэлээх  гургэтэтиллибит  кууруска сэрии  сапа  сэптэрин  уорэтээт,  ардаа
   ыыппьптара.
     Атырдьах  ыйыгар  кини  Москва  чугайыгар  сэринлэБэр  Калининскай  фронна
   тиийбитэ. Гитлеровский Германия 1941 —1942 сыл кыЬыныгар Москва атгыгар хотгорон
   кылаан  муоЬун  тоЬуттарбытын  урлуиэи  оссо  Да  куустээх  этэ,  биЬиги  дойдубут
   столицатыгар cyohyypa.  КыЪыл Армия кипини ардаа тотгору кыйдыыр кыада эмиэ
   суода. Ол иЬин манна сььтгаи ордук кэмпэ икки штутгэн хардары-таары киирснилээх,
   сындылданнаах, хаан тохтуулаах кырыктаах кыргыйыылар салданан барбыттара.
     Сюльскай Москваттан баара-суода суурбэччэ кестеех сиргэ, Ржев куорат атгыгар
   сэриилэйэр полкада автоматчиктар  взводтарын  командирын  квматеБоомчутунэн
   анаммыта.  Кини  икки  ый  устата  быыстала  суох.  эт-тирии  сэймэктэнэр  хабыр
   хапемйымларга  кыттыбыта.  Развсдкада да сылдьыталаабыта.  Остооду  кытга уун
   утары нлиинэн книрсиигэ кини биир фашиИы ыстыыгынан уолэн. иккнНи саатын
   оройуиан баИын хамиы охсон олорбутэ. Yhyc фриц кинини бэйэтин бааИырдыбыта.
   Хата, дьолго онто халымыр с оду с буолан, Осташкове куорат госпиталыгар эмтэнэн
   утуорэн баран, чааЬыгар эргиллэн, эмиэ хас да ый кыргыспыта. Ржей. Сгарай Русса.
   Великие Луки куоратгары босхолоойун н а кыттыбыта.
      Ол куйун олус ардахтаах, кыЬына хальпг хаардаах, тыаллаах-куустаах буолбута.
   Саллаатгар ahagac халлаан анныгар, уу-хаар буолбут окуопаларыгар угуйбуга буолан
   дуомнууллара. Туун уйугуннахтарына, кшшлэри хаар саба буруйбут, эбэтэр инчэдэй
   танпстара мууска хам тон мут буолара. Caahwrap сир-дойду бутуинуу уу. бадараан
   буолбута. Окуопа хаИыниаххына, сонно туга уу киирэн туолан иЬэрэ.
      —  Итиччэ  улугэри  хайдах  тулуйбуппутун  билигин  кэлэн  cege саныыбын.  —
   диэбита  Семен  Иванович.  —  Эдэрбит бэрдэ.  Эт-сиин  эрчиллиитэ,  санаа кууЬэ,
   тулуур уонна дьулуур туту бадарар кмайар эбит. “Хаанымсах фашнстары кыайбыт
   Kuhn”, — диэн эрэ саныырбыт.
      Сталинград кэпниттэн немецтэр тш-уруктээИин-нэтубэИэртэн улаханнык кугганар
   буодбуггара. Инньэ гынан Ржев-Вязьматуйаайыыларынантумустаан киирбит "Киин"
   сэриилэрин балодун  1943 сыл кулун тутар 2 кунуттэн чутурутарга куЬэйиллибитгэрэ.
   Биллэн турам, КыМыл Армия чаастара ыган, кимэн киириилэрнн тумугор. Кырыктаах -
                                                                        167
   164   165   166   167   168   169   170   171   172   173   174