Page 39 - Они освобождали Украину

онон Совете кай Армия юккэтигэр биир басгакынан турбуггара. Холобур. eax;i учуонайа
Никои Романов Ленинград куораты кемускэбэ сылдьаи ты и на быстыбыта, онтон
Михаил Алексеев Калинин куоракка уорэнэ сылдьаи, сэрии бастакы кунуттэн
кырыктаах кыргыЬыыга киирсибитэ.
Саллаат .Алексеев 12-е армия 99-е стрслковай ди виз мяты н 20-е сапсрнай ба-
тальонугар сулууспатын садалалбыта. Бу батальон на И. Вербиикэй Калининскай
уобапастан, П. Осалчук Бессарабияттан, Н. Кобычев Архашельскайтан. Ф.
Черногралскай Саха сирин Тааттатытган. А. Кевкешвили Грузиягган комсорг Михаил
/Члскссевтыын сэрии бастакы кунуттэн кырыктаах кыргыЬыыга кинрсибитгэрэ.
Михаил /Алексеев хомодой тыллаах, комсомольскай салайааччы, тэрийээччи этэ, кипи
этиитин бары ылыналлара, улаханнык убаастыыллара. Немец сэриилэрэ бастакы
уохтарыгар харса суох кимэн киирэллэрэ, ол эрэн биЬигн дьоммут чадыйан
турбатахтара. Сэрии буолга yhyc кунугэр 20-е сапсрнай батальон саплааттарл 170-ча
немец саллаагарын уонна офинердарын билиэн ылбыттара. Бу бастакы уеруу уонна
кыайыы этэ. Немецтэр хайлах эрэ бэрт сотору кыайан ероюйдуохпут диэбиггэрэ
табыллыбатаца. Аны батальон нниигэр сана сорук турбута: Сан opyhy гуоруур муостаны
улту тэптэрэргэ. Немецтэр муостаны кырадатык кэтииллэрэ. Хайа кыалларынан
бэйэлэрин сэриилэрин туоратан, инники кимэн киирэргэ быЬаарыммытгара. ол эрэн
батальон саллаатгара младший лейтенант Вара салалтатынан харананан туЬанан, муоста
ортотугар миинэ уурбуттара. Взрывчатка шнурун уматаат, бэрт сыыламнык тэйэн
биэриэхтээххин. Михаил Алексеев бэрт сатабыллаахгык туггарынан киниэхэ бары
эрэнэллэрэ. Бу да сырыыга кини шнуру умата охеоот, тэйэн биэрбитэ. Муоста
адцьаммыга. Немец сэриитэ инники диэки барара кылгас кэмнэ тохтотуллубуга.
99-е стрслковай дивизия хорсуннук сэрнилэспитин бэлиэтээи, дойду урдунэн
биир басгакынан, сэрии садаламмыта биир ый буоятун кэннэ Бойобуой КыЬыл
Знамя ордснынан надараадаламмьгта. Ити 1941 сыл от ыйын 22 кунугэр эгэ.
Мнхаил Андреевич тегуруктээЬиктгэ тубэЬэн икки тогул немецтэргэ билиэн
губэЬэсылдьыбыта. Бастаан курээбитэ уонна бэйэтин дьонугар ходбосиута, иккиЬин
эмиэ бэрт эрэйинэн немецтэр илиилэритгэн босхоломмута. Ол эрэн кини уон сыл
хаайыыга ууруллубута.
До»Чдутугар, Саха сиригэр, эргиллэн кэлээт, уорэнэр эрэ туЬунан саныыра. онон
исдагогичсскай институт директора Степан Федотович Иоиовка кинрэн бэйэтин
олодун. хайдах, ханна сылдьыбытын барьпын кырдьыгынан кэпеээн биэрбитэ Степан
Федотович сахалпртан биир басгакынан нсдагогическай наука канлилата, эдэрдэр
уорэхтээх дьон буолалларыгар кууЬэ кыайарыиан комолоЬо сатыыр киЬи этэ.
Алексеев дьаныЬан гуран уорэммигэ, ким хайа иннинэ библиотека^ кэлэрэ уонна
саамай бугэЬик тахсара. Олус кыЬамньылаах, сурэхгээх, бэриллибит сорудады чуолклй
толорор этэ. Экзаменнары наар туйгуннук туэтарара. Уорэдин эмиэ туйгуннук бутэр-
битэ, ол эрэн Ki.ihi.bT диплому бэрдэрбэтэхтэрэ.
Оччолорго уорэ.х министрэ, бэйэтэ эмиэ сэриигэ кыттыспыт киЬи, уерэди
бутэрээччилэри кытга корсуЬэригэр: ‘'Эн, Алексеев, тугс хоту Аллайыахада улэлии
барадын”, — диэн этэн кэбиспитэ. Итини Михаил Андреевич хомойо истибитэ.
Кини, бэйэтэ хоту улэлээн ааспыт киЬи. хоту дойдуну бэркэ билэрэ, ол курду к,
эдэр сааЬыгар нсдагогическай училищены бутэрээт. Орто Халыма оройуонугар
Родчепняда учуугадлаабыга. Бэйэтин мэддьи учуутал эрэ буоларга ииптгтэ. Студенныы
сыпдьан додотторун икки ардыларыгар араас кэпеэтин буолара. онно Михаил учуутал
улэтиттэн орлук суох диирэ.
Михаил Ацареенич учуутал буолан УоЬээ Булуугэ, Булуугэ, Горнайга улэлээн
ааспыга. Кини ханна :ш улэлээбнтин и!шн одолору олус тагггыыра, одо теЬону уорэтэн
билэрин, уорэххэ сыЬыанын хайлах уларытар туЬунан бэрт yi устук толкуйдуура
уонна ону олоххо киллэрэрэ. Toho да сааЬырлар оскуолатын наадатыгар бэйэтэ
37