Page 44 - Тыылга кыайыыны уһансыбыттара. Андросов Д.С.

лан баран Дупсун оскуолатын мантшйгы кьшааЬыгар уерэнэ киирбитэ.
Оччотооду одолор ейуенэн ыалларга дьукаахтайан олорон уерэнэллэрз.
Кыыс тердус кылааЬы бутэриитагэр тереппут ийэтэ ыарыЬах буолан,
уерэхгэн тохтоппуттара. Салгыы колхозка кыЬыннары-сайыннары cyohy
улэтигэр улэлээн барбыта. Улэдэ дьовурдаах, дышу кытга уопсай тылы
кэбздэстик булар кыыЬы колхоЬуи салалтата cyohy иитишигэр биригэ-
дышринэн анаан улэлэппитэ. Мария Дмитриевна cyehy иитиитигэр
биригэдьииринэн улэлиир сылларыгар Саха сирин киин оройуоннары-
гар куускэ туспут суг-кураан сыллар этилэр, Онон от-бурдук ууммэккэ
дьон олодор буолбатах ыарахан кэмнэр кэлбиттзрэ. Ыраах Кэбээйи,
Нам оройуоннарыгар ке1юн тиийэн отгооЬун губуктээхзэрэ. Колхозта-
ах ыаллар кэтэх суеЬулэрин иитэллэригэр от бэриллибэт буолан,
суеЬулэрин зЬэргэ тиийбитгэрэ. Ол тумугэр колхозтаахтар аштрдас ыйга
бэриллэр 3-5 кг лимит бурдуктарыиан уонна сааскы, сайыш ш , кубушгу
кэмнэргэ дууканан уллэрэр холбуур эрэ уугтэринэн аНыльжтанар ыара­
хан кьЕЙалдалаах кэмнзрэ кэлбитз. Бзс уонна тиит сутукалара кийиэхэ
аЬьшык буолбат этилэр. Онон дьон куустэрэ, сэниэлзрэ эстэн нэЬиилэ
сылдьаллара, аатын эрэ улзлииллзрэ, угус сирдэргэ аччыктаан, хоргуй-
ан апуулэр тахсан исшшэрэ. Мария Дмитриевна манных ыарахан кэм­
нэргэ сыралаЬан туран улэлзэбитз.
Б у курдук улэлии олорон, 1942 сыл ахсынньытыгар, колхоЬун,
нэ1шлиэпш салалталарытгап Уус Алдан МТС иЬинэн аЬыллыбыт трак
тористар курстарыгар ыыталларыгар кордеспутун ылынаннар, Мария
Дмитриевна тургэнник хомунан МТС-ка киирбитэ. 1943 сыл муус ус-
тар ыйын ортотугар уорэхтэрин бутэрэн тракторист идэтин ылбытта-
ра. Сажа уерэди бутэрбит кыргыттары опыттаах трактористарга смен-
щигинзн анаан улэлэтэн, тракторист идэтин баЬьшаталлара. Ол кур­
дук Мария Дмитриевна опыттаах тракторист Роман Андреевич Кры-
ловка ЧТЗ тракторга сменщигинэн анаммыта. Кинилэр трактордара
ол саас Хоро тракторнай биригээдэтии састаабыгар киирэн, Муру Эбэ
киэн'-куон' баакыналарыгар сааскы ыпыыга уоннуу лемехтээх булуук-
тарынан бааЗдыналары тиэрбиттэрэ, устуу сеялкаиы холбоон сиэмэ
ыспыттара, сайынын сири паардааЬышга улэлээбиттэрэ.
1943 сыл атырдьах ыйышр Мария Дмитриевна Дьокуускайдаады
механизация училищетыгар алта ыйдаах токардар курстарыгар уорэ-
нэр. Манна киирэн токарнай станоктарга тимири, алтаны чочуйуу
мыидыр идэтигэр уерэиэр уонна 1944 сыл тохсунньу ыйга уерэдин
бутэрэн токарь идэтин ылан, МТС-ка токарынан улэлиир. МТС ди-
ректорын бирикээйинэн трактордар, сельхозмассыыналар еремуеннэ-
рии тургэтэтэр инниттэн туерт кийиттэн састааптаах токардар бири-
гээдзлэрин тэрийэллэр. Биригээдэни опыттаах токарь Николай Свет-
личнэй салайара. Кини токарынан сани улэлээн эрэр кыыИы бэйэтин