Page 106 - Биһиги албан ааттаахтарбыт

сыллаахха Мээндпттэн сэриигэбарбытын өйдүүбүт.
Аҕабыт, Михаил Васильевич, иккис Аан дойду сэриитин саамай
уодаһыннаах, элбэххаантохтуулаахулахан кыргыһыытынан ааҕыллар
Курскай Тоҕойго 134стрелковай полкаҕасэриилэспитэ. Үстэулахап-
нык илиитпгэр, атаҕар бааһыран, 1943 сыллаахха сэрии инбэлиитэ
буоландойдутугарэргиллибитэ. Сэрииаддьархайын-иэдээнинтуһунан
элбэҕи кэпсиэҕэ эбитэ буолуода, биһиги бириэмэтигэр улаханнык
сэҥээрэн, ыйыталаһан кэпсэттэрбэтэх эбиппит. Икки суолтүбэлтэни
кэпсиирин өйдүүбүт. Ол курдук ньиэмэс снайпердарыттан саһан,
окуопаҕа уһуннук сыталларын, онпо сытап аччыктаан маһы кытары
кирэи сииллэрин, утатан инчэҕэй буору эмэллэрин кэпсиирэ. Кэк-
кэлэһэокуопаҕа сыппытсаха уола, аҕабыт сэрэтэрин үрдүнэн нстм-
бэккэ, үчүгэй ыраас күн үүммүтүгэртулуйбаккатахсан иһэн «ык»диэ-
битимэн мэлис гынап хаалбыт. Аҕабыт куттанан өндөйбөккөсыппыт.
Түүн туран хараҥаҕа корбүтэ киһнтин оруобуна тобөҕөтүһэрбиттэр.
Иккис түбэлтэ, кннилэр чаастара улахан сис тыаны быһа түһэр
сорудаҕы ылан баран истэхтэринэ эмпскэ элбэх ахсааннаах ньиэмэс
самолеттарып буомбалааһыннарыгартүбэһэллэр. Сэриигэсылдьыбы-
гым устата, онтоп ордук ынырык, хаан тохтуулаах балаһыанньаны
көрботөҕүмдипрэ. Туохдаөй-мэйдээхтулуйбаттыаһа-ууһа, сирбиир
кэм титирэстээн иҥнэҥнээн олороро. Буомбалар сири бирээмэордор-
бот гына чаастатыктүһэллэриттэн, тулабытдэлби тэбии, күорэ-лаҥкы
барыы омуһахтарыгар кубулуйбута. Мин өллүм дии санаан, буомбалар
ыһарбуордарыгарсабыллан, оннобаттатан балачча кэмтыыннаахпын,
өлбүппүн билбэккэ кэриэтэ сыттым. Самолеттар арааһа 20 мүнүүтэ
буомбалаан барап бардылар быһы ылаах, эм искэ уу чуум пу буолап хаал-
ла. Мин буору сүргэтэп тураары гыммытым, арай хаҥасатаҕым үктэн-
нэрбэт, саппыкым нһэтолорухаан быһыылаах. Бу үлүгүрдээхбуомба-
лааһыҥҥа кпһи дадуоннаахоппото ини дип санаабытым, хатаонтон-
мантан, тыа быыһыттан дьон биир-биир туруталаан бардылар, киһи
да бөҕө олбүтэ быһы ылаах.
1943 сыллаахха сэрии инбэлиитэбуолан дойдутугар этэҥҥэ эргил-
лэн кэлэн, Бээрийэ нэһилиэгин сэбиэтин секретарынан, онтон хасда
быыбарга быыбарданан председатели 1 гэн олохтоох советка үлэл иир.
1952 сыллаахха доруобуйатын туругуиан уонна оҕолорун салгыы
Мүрүгэ киллэрэн үорэттэрэрбаҕаттан нэһилиэкбэрэссэдээтэлин дуо-
һунаһыттан босхолуулларыгар көрдөспүтэ. Онон биһиги үөрэхтэнэн
үлэһитдьон буоларбытыгар аҕабыторуола улахан. Кипи аҥардасби-
һигпни эрэ үөрэттэрбитбуолбатах, аймахтарын оҕолорун бэйэлэригэр
олордон орто оскуоланы бүтэрбпттэрэ.