Page 37 - Биһиги албан ааттаахтарбыт

санаатахха, улахан оҥ сайын кэлбит эбит буоллаҕа. Сотору-сотору
ардах түһэрэ. Сороҕор хас да күн үргүлдьү барара. Онон бугулбутун
буорга мас саайа-саайа ол үрдүгэр оҥорорбут. «Баҕар, уу ылыа» диэн
кытыыга котоҕонтаһаарбыт. Үһүон даҕаны наҕыл, үчүгай оҕонньоттор
этэ. Лааһар булчут буолан, сайыны быһатайах этин миинип иһэрпитэ.
Киэһэ ахсын «сылааны таһаарарга» диэн иккилии үрүүмкэ үрүҥ
арыгыны кутара. Ол да соп буолара. Арыый эбиллэсоҕус буоллаҕына,
Лааһар ыллыырэтэ. Оҥостон олорон ыллаатаҕына, ырыатабыстыбат.
Бэйэтин «Совнарком» диэн ааттанара. Биһиги дьээбэлээн,сороҕор:
- Совнарком бүгүн тугудьаһайар? — диэн ыйытарбыт. Лааһар күлэ
түһэн баран, син туохэрэдьээбэлээҕи булан эппиэттиирэ. Олус бэркэ
сайылаабыппыт. Аҕысуончатониаотутуруоран киирбиппит. «Сыл-
хонук» дииллэрэ кырдьык эбит. Ити дьоннорбуттап мин соҕотоҕун
хаалбьпшын уонна икки уол - билигин эдэр дьон.
1970 сыл сааһыгар миигин Онор биригээдэтигэр старшай
биригэдьииринэн аныыллар. Үлэбин тугааппын кытта аҕыйаххоноот,
от үлэтэ саҕаламмыта. Михаил Михайловичтыын эмиэ ыы
муннубугунананньыһатүстүбүг. Киниоккозвеноводбуолла. Сайынын
отолгомнүкүүнэн, дьон санаата котоҕоллүбүтэ. Турар-турбат барыта
үлэҕэ, окко кыттыбыта. Биэстии хоно-хоно дскада түмүгэ иһиллэн
иһэр. Ханна ким хайдах оттуура биллэ турара. Аны санаатахха, онно
эбит күон былдьаһыыта диэн. Дьон ходуһаҕа эрдэлээн киирэрэ,
хойутаан тахсара. Колхоз от ыйдааҕы дскада түмүгүнэн, конкурс
балаһыанньатынан, бастиабыт звеноҕа улахан сылгынан бириэмийэ
бэриллиэхтээҕэ. Конкурс түмүгүн таһаарар комиссия икки звснону
тэҥнээнкэбисиитэтэ. Олбарабылыанньа мунньаҕарэлбэхкэпсэтиини
таһаарбыта. «Бузвснолароттообугоггорун саҥалыы чуолкайдыахха»,
— диэн буолта. Чуолкайдааһьппга Михаил Михайловичтаахзвенолара
быдан элбэх оту оттоон иһэрэ биллибитэ. Кинилэр орүү саппаастаах
гынабиэрэллэрэ. Үрдүттэн үлүннэрэн иһиини, коггдой сыыппараны
эккирэтиини собүлээбэт этэ Михаил Михайлович. Ити сыл кини
«ыччаг наставнига» диэн ааты ылбыта. Всрховнай Совст Бочуотунай
грамотататуттарыллыбыта.
Михаил Михайлович нэһилиэкобщсствсннай олоҕор бэртулахан
оруоллааҕа. Саҥатахсардьаһалларга, уураахтаргахап-сабар киирсэн,
толорсон, ситэрэн иһэрэ. Кини «ясно, понятно» диэн тыллары олус
собүлээн тугтара, толоруута да оннук чуолкай буолара.
Виктор Федорович Афанасьсвы, Афанасий Иванович Фсдоровы,
Николай Михайлович Ссргссви кытта ыкса табаарысгаһара. Виктор
Фсдорович коҕүлээһининэн, «Улухан алаас»диэн сиргэ Пстр Филип-