Page 174 - Неизвестное название

Анна Васильевна Колодезникова Уус-Алдан оройуонун I елтех
кийитэ Колодезников Василий Иннокентьевич-Байылаас (1889-1964)
кыыйа, ийэтэ Стрекаловская Анна Васильевна Туулээх нэйилиэгиттэн
теруттээрэ. Нюта арата 1935-1940 сылларга I елтех нэйилиэгин
Сэбиэтин бэрэссэдээтэлинэн, уоттаах сэрии сылларыгар (1941-1945
сс.) оройуоннаары инбэлииттэр дьиэлэрин дириэктэринэн улэлээбитэ.
Ийэтэ ыанньыксытынан улэлээбитэ. Кини алтынньы 23 кунугэр 1944
с. I Олтох нэйилиэгэр тереебутэ.
Мин кинини кытары начаалынай кылаастарга бииргэ уорэммиппит.
Соччо ейдеебет эбиппин, оро сылдьан, найаа ыалдьар этим,
оскуолабыт да ыраара, ол ийин кетутэрим элбэрэ. Оскуола кыарарас
буолан, икки кылаас, холобур, 2-4 кылаастары биир учуутал тэнинэн
уерэтэрэ, ' ол ороро да, учууталга да, бука, эрэйдээх буолуо...
Нюта эрдэ улааппыт кыыс этэ, Орто Эбэ 7 кылаастаах оскуолатыгар
1959 с. эргин 5-с кылааска интернакка ороннорбут кэккэлэйэ тураллара, кини миигин арыый ара
буолан, керен-истэн, бэркэ илдьэ сылдьара. Биирдэ мин эмиэ ыалдьаммын укуол ылан баран
сыттахпына, араайа биримиэнэ кэмигэр киирэн, ороммор олорон: «Маша, кор эрэ, мин харахпар
ким кестеруй?» — диэн ыйыппытыгар, харарар мин бэйэм кестерум. Онно мин эппиэтим биир: «Мин
кестебун!», «Суох, эн учугэйдик кер ээ», - диир. Мин иккийин эппиппэр, Нюта: «Суох, мин харахпар
Киэсэ кестер», - диэн сойуппута.
Орто Эбэрэ уерэх дьыла бутэн, интэринээттэн ылбыт ис-тас танаспытын тенуннэриэхтээх куммут
I иннинэ, куел кытыытыгар киирэн, танас сууйбуппут. Онно Нюта мин сууйбут танаспын ыкпыта,
кини илиитэ куустээрин сехпутум. Бэйдинэрэ алтыс кылааска уерэнэрбитигэр сана оскуолара
биримиэнэ кэмигэр туннук аттыгар, керудуергэ хаама сылдьан, наар ыллыыр этибит. Нюта ким
хайа иннинэ сана ырыаны билбит буолара, учугэй куоластаара. 7-йи бутэрбит сааспытыгар куоракка
I кылаайынан учууталбыт Андрей Иванович Местников салалтатынан экскурсияра киирэн, Мэнэ-
Ханалайынан эргийэн, Бэйдинэрэ кэлбиипит. Онно дневникпэр Нютаны элбэхтик суруйбут эбиппин,
дьээбэлэнэн куллэртиирин...
8-ка уерэнэрбитигэр учебниктарбыт нууччалыы суруллубут этилэр, ордук биология уруогар
ыарырратар этибит да, Нюта онноорор геометрия, алгебра предметтэригэр учугэй этэ, бэркэ
эппиэттиирэ. 9-с кылааска Сыырдаахха интэринээккэ эмиэ бииргэ олорбуппут да, Тумул уола
Сиэнньэ Нютабытын олох былдьаан ылбыта. Кини онуска уерэнэрэ. Суоттуттан Заровняев Вася,
Парников Алеша бааллара. Бары лекейен, улахан сиппит уолаттар этилэр. Бийиги Бэйдинэттэн
тиийбиттэр сааспытынан да, унуохпутунан да, олох быыкаайык оролор этибит, арай Нютабыт
бийигиттэн ара курдук костере. Бийиги ол уолаттары ессе учууталлар диэн дорооболойор этибит,
кэлин билэн баран, кулбуппут арай. Нюта 10-ка уерэнэ кэлбэтэрэ. Оссо хайдах эрэ миигиттэн тугу
эрэ кистиир курдуга. Бэйдинэрэ эрдэ сиппит кыыстан наар иннэр дьиибэ быйыы баара диэххэ дуу.
Барар, мин сыыйа ейдебуллээх буолуом. Дьон саната диэн эмиэ буойара-хаайара буолуо да, соророр
ара саастаахтар найаалыыллара диэххэ дуу, чэ, ол аастара, ону сергутэн, тугу да ситиспэккин да,
кийи хомойоро баар. Нюта Бороронно почтара сыстан улэлээн, кэлин куоракка 7-с нуемэрдээх
почтара ер улэлээн, телеграфистаан, биэнсийэрэ тахсыбыта. Ус учугэйкээн кыргыттары теретен,
уерэттэрэн, элбэх сиэн оролору керсен, тубуктээх олору олорон бардара. Кэргэнэ эрдэ елен,
сороторун улэлээбитэ-хамсаабыта. Кырдьарас ийэтин илдьэ (балта Агашаны Бороронно кистээн
баран) куоракка почтамна улэтинэн уопсай дьиэрэ быыкаайык хоско олорбуттара. Хайан да санаатын
туйэрбэт этэ. Тейе да ыарыйдар, сылайдар, мунатыйбат этэ. Бэйдинэ оскуолатын бутэрбиппит 40-с
сылын бэлиэтиирбитигэр, даачара Булуулуур суол 16-с км Ефимова-Данилова Зоя Гаврильевнара
тумсубуппутугэр бэрт кулуулээх тугэннэри бэйэтин куораттаары олоруттан кэпсээбитэ. Уулуссаны
туораан ийэн халтарыйан, итии уу халыйбыт чалбарар туйэн, ыт буола сыспытын, ону атын кийи,
бука, трагедия курдук кэпсиэ этэ.

174