Page 234 - Неизвестное название
P. 234
буолара. Оччотооду кэмнэ дьиэ улэтэ диэн сурдээх элбэх, тийигин быспат, уталытыллыбат улэттэн-
хамнастан турара. Ийэ уопсай суейу улэтиттэн орпот, аны бэйэтин хотоно, танас-сап тигиитэ, тирии
имитиитэ, сана этэрбэс тигиитэ, абырахтаайына, куес еруутэ, о.д.а. улэ-хамнас дьахтар кийиэхэ
элбэх буоллада. Ол да ийин дьиэ улэтэ хас биирдии саха ыалыгар одо-аймах санныттан хайдах да
муччу туспэт, кытаанах нодурууска буолара. Анаардас сиир лэппиэскэн элбэх улэттэн тахсара.
Ол курдук, сиэмэдин бастаан хатарадын, кэлиигэ сынньадын, тыалга мэкиинэтин, араас бедун-
сыыйын кетутэн ыраастыыгын, ол кэнниттэн суорунада тардадын. Суоруна баар ыалыгар баар. Кини
улаханнаах-кыралаах буолар. Ол туйугар эмиэ биир туспа эрэдээктээх буолара. Кыра дуу, эбэтэр
кууйун кыайбат буолладына иккиэ буолан тардадын. Аны тиэтэйэбин диэн куруппалатан кэбийэн,
биир мойуок буолар. Маны тайынан уу байыыта, уокка оттор маскын бэлэмнээйинин, булуустан
муускун тайаарыын, ойох оттуута, чаанньык оргутуута, онтон да атын бытархай улэ-хамнас тийигин
быспакка тахсан кэлэ турар буолара. Ол да ийин буолуо, Буеккэ сурдээх мындыр, дьойуннаах буола
улааппыта. Хайан да санаатын туйэрбэт, куруук кулэ-уерэ сылдьар, дьээбэлээх, сананы билэ-кере
сатыыр, элбэх додоттордоох этэ. Сыыстарбат буоллахпына, ахсыска уерэнэригэр ийэтэ елен, олох
тулаайах хаалбыта. Ол иннинэ эбит, арай биирдэ миигиттэн ыйытар: ийэм улаханнык ыарыйда,
уерэхпин хайыыбын диэн. Бэйэм да улахан мэник-тэник кийи, хата, ейум киирэн, хайдах да уон
кылаайы бутэрэн, салгыы туох эмэ идэдэ уерэниэхтээххин диэтэдим уйу (мин, тейе да саастыы
буолларбыт, киниттэн икки кылаас уейэ этим).
Буеккэлиин баскетболга оскуолабыт чиэйин оройуонна элбэхтик кемускээбиппит. Кини
толкуйдаан, оонньуур ньыманы учугэйдик байылаабыта. Ол курдук, албын хамсаныыны онорон,
мээчиги щиккэ бырадар кыады тургэнник булара.
Булка сурдээх бадалаах уонна кехтеех этэ. Биирдэ саас Талах Арыыга хоно кустуу бардыбыт.
Оччотоодуга Талах Арыы уута суох кэмэ. Кус биллибэтэ, им сутэн, саа сыала кестубэт буолла. Арай
эмискэ икки мороду кэлэн, туйэн кэбистилэр. Ууга талаана сутэ илигинэ туйаайан ытан, иккиэннэрин
хойомууллаан баран, биирбит чалбахпыт уутун ортотунан кэйэн (ол омуннаах кийи мин), биирбит
ууну тегуруйэ суурэн кустарбытын кытта тэннэ туораан ситэн, бултуйан турардаахпыт. Оо, эдэр
саас омуна-телене диэтэдин. Мин (интэринээт иитиллээччитэ) сарсыарда кустарбытын табаарыспар
биэрэн ыыттым. Буеккэм олус да уербутэ. Кини таайын аахха Гоголев Иннокентий Васильевичтаахха
олороро.
Буеккэ ахсыска уерэнэр кэмигэр Арыылаах кыыйа Феврония Гаврильевна Пестрякова (Уус
Хабырыыс кыыйа) пионер байаатайынан оскуолада улэлии кэллэ. Буеккэ бэйэтэ этэринии, сийин этэ
ситэн, буутун этэ буйан сылдьар кэмэ этэ. Кини миэхэ холоотоххо, быдан халын этэ. Мин туеспунэн
87 см буоллахпына, кини 103 см этэ. Феняны оскуолаттан чугас турар туспа кыра дьиэдэ биир кыыйы
кытта олохтообуттара. Мантан ылата кинилэр билсэн, эдэр саастарын нарын иэйиилэринэн угуттанан,
ис сурэхтэн таптайан, Феня Буеккэтин оскуоланы бутэрэрин кэтэйэн, мин армияда сырыттахпына,
ыал буолбуттара. Кэнники содуруу уерэнэ сылдьан, бастакы кууруспун бутэрэн баран кэлиибэр,
хайыы ардыгар ус кыыстаах керсубуттэрэ. Ада кыннын Хабырыыйы кытта олороллор этэ. Дьонун
аттыгар бэйэтигэр бэртээхэй диэн дьиэ кендейун тутан бутэрэн, урдун сабан, хата, урдун буорун
кутуутугар кемелестум. 1969 с. уерэхпин бутэрэн баран, Кларабынаан холбойоору Буеккэбэр
кэллим. Кийим окко отууга сылдьар эбит. Алаайын ыйдаран, кийибэр тиийдим. Наадабын эппиппэр,
Буеккэ тута ылынан, Кларам дьонугар Уйбаан Бетуруебустээххэ одинарка матасыыкылынан тиийэн,
суорумньу курдук туох наадалаах кэлбиппитин тута этэн, билсийиннэрдэ. Инньэ гынан табаарыспар
махталбын кун бугуннэ диэри хайан да умнубаппын.
Кэнники сырыттахпына, Буеккэ олоххо туох ситийиилэммитин куруук уерэ-кете кэпсии тойуйар
этэ. Ол курдук, ада кынныттан кемуйу кутарга уерэнэн эрэрин, ол кистэлэннэрин, онно туой
буор туттулларын, ону хантан булары, онтон да атын элбэх кистэлэннэрдээдин кэпсиирэ. Кэнники
Арыылаахха сана дьиэлэри тутууга бары тумсэн улэлэйэллэрин, онно ада кыннын Хабырыыс
одонньор сана ньыматын туйанан, баайын охсубакка, кенетук суоран баран туйэрэллэрин кэпсээбитин
мин улаханнык сонургуу истибитим. Билигин бурууйу бурууска туйэрэллэрин курдук.
Буеккэ Арыылаахха итэдэстээх одо уерэнэр оскуолатыгар улэлээбитэ. Ырыа да уруогун биэрэр
эбит этэ. Биирдэ устудьуон сылдьан, кинилэргэ кэлбиппэр гармошкада оонньоон ийитиннэрдэ.
234

