Page 147 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа
P. 147
II КЫАЙБЫТТАР - ӨЛБӨТТӨР
Дьоммут куруук ахталлара
Алексей Романович 1918 сыллаахха Арҕаа төбө диэн сир-
гэ төрөөбүтэ. Төрөппүттэригэр соҕотох уол этэ. Дойдутугар биэс
кылааһы бүтэрбитэ. Биир бастыҥ рөрэнээччи быһыыгынан бил-
лэрэ. Ыччат-комсомольскай тэрилтэтин кө±рлээһининэн, 1927
сыллаахха аҕыйах оҕо бэйэлэрэ пионерскай этэрээт тэриммит-
тэрэ. Этэрээттэригэр уонтан тахса эрэ этилэр. Оҕолор бэйэлэрин
кө+рлээһиннэринэн рлэлииллэрэ. Араас секциялары тэрийбит-
тэрэ. Оччолорго ыал барыта тус-туһунан сиргэ олороро. Онон,
оскуолаларыгар хоно сылдьан рлэлииллэрэ. Саас рөрэх бүтүөн
иннинэ икки бастыҥ активиһы - Алеша Громовы уонна Степан
Бережневы Чараҥҥа икки ый лааҕырга сырытыннарбыттара.
Алексей Романович оскуоланы бүтэрээт, «Кылаайы» колхозка
биригэдиирдээбитэ, биир сыл председателлээбитэ. 1940 сыллаах-
ха оройуон Советын исполкомун быһаарыьҥынан кинини тутуу
отделыгар инструкторынан анаабыттара. Онно рлэлии олордоҕу-
на, 1941 сыллаахха Өнөр нэһилиэгин Чкалов аатынан колхоһугар
колхозтаахтар уопсай мунньахтарынан председателинэн быыбар-
даммыта. «Кылгас да кэмҥэ рлэлээбитин иһин Өнөр нэһилиэгэр
элбэх өрүттээх рлэни ыыппыта. Салайааччы быһыытынан талаан-
наах, дьоҥҥо эйэҕэс сыһыаннаах, дьоҕурдаах этэ. Ол иһин дьон
үрдүк итэҕэлин, махталын ылбыта. Алексей Романович сэриигэ
тылланан барбыта», - диэн сэрии, рлэ ветерана, Өнөр нэһилиэ-
гин олохтооҕо, норуот хаһаайыстыбатын ртүөлээх рлэһитэ Н.М.
Сергеев суруйар.
А.Р. Громов 1942 сыл кулун тутар 9 күнүгэр аан маҥнай К.К.
Рокоссовскай командующайдаах 16-с армия 97-с стрелковай ди-
визиятын 69-с полкатын састаабыгар сэриигэ киирбитэ. «Биһи-
ги хас да дэриэбинэни босхолоотубут уонна бөдөҥ ррэх сиргэ
кэлэн землянкаларга олоробут. Немецтэр ррэх уҥуоргу өттүгэр,
дэриэбинэҕэ бааллар. Икки өттүттэн ытыалаһыы буола турар.
Күн ахсын бааһырыы, өлрр тахса турар. Немец буулдьата арыт
төбөнр өндөппөт гына иһиирэр. Бу суруйа олордохпуна, мино-
метунан ытыалыыллар. Мин миномекка маҥнайгы нүөмэргэ на-
водчикпын», - диэн 1942 сыл бэс ыйын 29 күнүгэр суруйбут.
Оттон 1943 сыл тохсунньу 28 күнүгэр дьонугар: «Мин дьон-но-
руот, общество иннигэр этинэн-хаанынан рлэлииргэ, охсуһарга
143
