Page 176 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа
P. 176
атыыр көҕөн рөрэ Бырыы күөлүн арҕаа куулатыгар от саҕатын
үөс өттүгэр налыччы түһэн кэбистилэр уонна ууну ыһыахтаан
аһаабытынан бардылар. Сэмэннээх ампаардарыгар киирбитим -
саахыматтыы олороллоро. Кустар түспүтгэрин истэн Сэмэн ааны
өҥөйөн туран күөлр көрөөт, биһигини ампаар хоту өттүгэр саҥа-
та суох олорорбутугар этээт, саатын тэрилин иилинэн суол устун
арҕаа бара турбута.
Санаабытыгар, өр баҕайы буолла, кустар ууну ыһыахтыылла-
ра уурайан, бары бөлүөхсэн, эрэһэ кыра долгуҥҥа бигэнэн ньы-
кыһан олордулар. Кэтэһэн олордохпутуна буруо унаарыс гынарын
кытта ууга буулдьа курбуулуу охсуутугар саа тыаһаата. Кустар бу-
лумахтана түстүлэр, сорохтор көтөн тахсыыларыгар саа иккиһин
тыаһаата. Чочумча буолаат Сэмэн Андрейы ыҥырда, киһитэ ой-
бон аартыгар тардыллан турар мас тыыга ыстанан киирээт, кустар
диэки тиэтэлинэн эрдэ турда. Тыылаах киһи биэс аарыма атыыр
көҕөнр тиэнэн кэлиитигэр утары киирэн көҕөттөрр ылбыппыт
«тис» курдук ыйааһыннаахтара. Бары рөрдүбүт-көттүбүт, бэл, ки-
рийэн сыппыт Моойто ыт илин-кэлин срррэкэлээтэ, эккэлээн
эйэҥэлээтэ, ррбүтэ буолла.
Ити биэс көҕөнр рргээн, астаан икки күөскэ буһарбытгарыт-
тан балайда обургу мас кытыйа ортотунан хоргуну холбуйан ыл-
бытгара. Ити киэһэ сайылык ыаллара додо курдук эмис кус этин
астына сиэбиппит, миинин испиппит. Ол күһүн мин аҕабынаан
мас сыарҕалаах оҕуска утуйар таҥаспын тиэнэн, аҕыйах лэппиэс-
кэни хас да чааска рллэрэн бысталаан, биир кыра туос ыаҕайаҕа
толору тапталлыбыт арыы өйүөлээх Мүрр томторугар маҥнайгы
кылааска рөрэнэ киирбитим. Ол кэнниттэн мин Семен Степано-
виһы харахтаан көрбөтө±рм.
Нөҥүө сылыгар, Мүрр алын сүһүөх оскуолатыгар маҥнайгы
кылааһы бүтэрэн кэлиибэр Лампаарыкыттан Билиигэ көһөн кэ-
лэн сайылыы олордохпутуна, фашистскай Германия биһиги дой-
дубутугар сэриинэн түһэн, Советскай Союз бары норуоттара биир
өйүнэн-санаанан Аҕа дойду Улуу сэриитигэр туруммуттара. Ити
сайын иккис аҥаарыгар, 1941 сыллаахха, Сэмэн биир дойдулаах-
тарын кытта, таптыыр кэргэнин, икки кыракый кыыһын хаалла-
ран, Ийэ дойдутун көмүскррр сэриигэ аггаммыта.
Семен Степанович Арҕаа фроҥҥа тиийэн хабыр хапсыһыыга
киирбит. 1941-1942 сыл кыһыныгар кырачаан кыргыттара куор
ыарыытьггтан утуу-субуу өлбүттэрэ. Олус бүөбэйдэспит Катята
1 сыл 10 ый 26 хонукка, оттон аҕата сэриигэ аттаныан эрэ ин-
172
