Page 11 - Андросов Д.С. Тыылга кыайыыны уьансыбыттара

Алексеева Елена Николаевна

Елена Николаевна Алексеева төрөппүггэрэ кыра эрдэдинэ оленнор
бииргэ төрөөбүт убайыгар Дмитрийгэ иитиллибитэ. Кини тулаайах үөскэ-
эн, олох ыараханын, кыһалдатын билэн улааппыта. Едя Чурапчы орой-
уонун Бахсы нэһилиэгин танаратын дьиэтигэр аһыллыбыт начальнай
оскуолада үөрэнэ киирбитэ. Оскуолаттан уурайан баран, "Коммуна су-
ола" колхозка хонуу үлэтигэр үлэлээбитэ. Күһүн сиэрпэнэн сиэмэ
быһаллара, түүтэх баайан тиритэрэ-хорутара. Елена Николаевна бу кур­
дук үлэлии сырытгадына 1 Өлтөх нэһилиэгин киинигэр Өлүнньэхтээх
алааска трактористар курстара аһыллан биир кыһын үлэлээбитэ.
Онон үөрэнэ барбыта. Ити саас үөрэдин бүтэрбитэ. Елена Нико-
лаевнаны маҥнайгы нүөмэрдээх Хоротооду тракторнай биригээдэдэ
учуотчугунан анаабыттара. Кини күн ахсын трактордарынан хас гек­
тар сири тиэрбиттэрин, сиэмэни ыспыттарын мээрэйдээн, КИМ төһө
үлэни оҥорбутун отчуоттаан иһэрэ. Төһө уматык-оҕунуох ороскуот-
таммытын эмиэ учуотчук керөрө. Онон учуотчук үлэтэ сарсыарда
эрдэттэн киэһэ хойукка диэри бааһынада буолара. Елена бу курдук
үлэлии сырыттадына уоттаах сэрии садаланар. Кинини Дмитрий Пет­
ров старшайдаах газогенераторнай тракторга сменщигинэн анаабыт­
тара. Маннык трактор "ХТЗ", "ЧТЗ" уонна "НАТИ" трактордартан
улахан уратылаада. Кэбиинэтин кэннигэр олордуллубут бункер оһодор
кылгас чуурка мастары отгон, онтон ылыллыбыт гаһынан үлэлиирэ.
Оччотооду тракторист кыргыттар аҥардас техникада эрэ үлэлээбэт-
тэрэ, араас хаһаайыстыбаннай үлэлэргэ сылдьаллара. Елена. Никола­
евна кыһынын от-мае бэлэмигэр, саһаан эрбээһинигэр үгүстүк үлэ-
лээбитэ.
1942 сыллаахха Еленаны II Лөгөй нэһилиэгин тракторнай биригэ-
эдэтигэр сменщигинэн анаабыттара. Биригээдэтгэн икки тракторист
бэбиэскэ тутаннар, армияда барбыттара. Елена сэрии кэмигэр үгүс
өртүн ыһыы үлэтигэр сылдьыбыта. Сэрии кэнниттэн Хаҥа трактор­
най биригээдэтин көмөлөһөөччү биригэдьииринэн үлэлии сылдьы­
быта. Биригээдэ биэс трактордаада. Кинилэр үлэлэрин хааччыйарга
араас массыыналар сыһыарыгпгыбыттара. Хаҥа алаас тулатыгар оло-
рор колхозтар ыһыыларын биригээдэ хааччыйбыта. Күһүнүн елгөмнүк
үүммүт бааһыналар үүнүүлэрин "Южнай" уонна "Северной” комбай-
ннарынан хомутгарбытгара. Сааскы ыһыыга анаан хадьымалы хорут-
тарбыттара. Ыкса күһүн улахан тымныылар түһүөхтэригэр диэри мо-
лотилканан сиэмэни астыыллара. Маннык эппиэттээх үлэлэргэ Еле­
на Николаевна биригэдьиирин кытта тэютэ трактордар, массыына­
лар тохтоло суох үлэлииллэрин хааччыйар түбүгэр күннэри-түүннэри
сылдьыспыта.