Page 131 - Үлэ дьол доҕуһуола. Производство маяктара. Василий Сивцев Мүрү

гунугэр диэри тайаарыылаахтык, айымньылаахтык улэлээн бар дьон
махталын, убаастабылын ылыахтарын ылаллар. Кэргэннии ветеринарнай
быраастар Базаровтар кыйамньылаах утуе улэйиттэр буолалларын
истибитим ыраатта. Быыс-хайадас булан бу кэргэннии Базаровтар улэлэрин-
хамнастарын билсибит кийи диэн санаа киирбитэ эмиэ балачча эмит
бириэмэ ааста.
Дьэ, соторутаадыта оннук тугэн тосхойон бу ыалга Майадаска тиийэ
сырыттым, кинилэр куннээди тубуктээх улэлэрин сийилии билистим. Ве­
теринарнай специалист улэтин сурун соруга сыстыганнаах ыарыылар ту-
рууларын сэрэтэр, суейуттэн ылыллар бородууксуйа хаачыстыбалаах, кийи
доруобуйатыгар туйалаах буолуутун хонтуруоллуур. Ити улахан соруктары
толорууга Базаровтар тустаах улэлэригэр эппиэтинэстээхтик сыйыанна-
йаллар, элбэх ветеринарнай дьайаллары, профилактическай прививкалары,
араас сыстыганнаах ыарыыларга чинчийиилэргэ бириэмэтигэр онороллор.
Ол курдук, сыл ахсын кыстыкка киирии садана суейулэри 100 бырыйыан
укуолунан куйуктаны утары эмтээйини утумнаахтык ыытан Майадас бе-
йуелэгэр бу ыарыы суох буолара ситийиллибит. Суейу тереейунугэр вете­
ринар комете наада буолар тубэлтэтигэр: ынах ыараханнык тереейунэ,
сыйыана хаалыыта, маакката тахсыыта, кийи кууппэтэх еттуттэн араастан
мойуогуруулара эмиэ баар суоллар. Маннык тугэннэргэ кэргэннии База­
ровтар еруу бэлэм буолаллара — чахчы себулуур идэлэригэр бэриниилээх-
тэрин, ис сурэхтэриттэн ылсан улэлииллэрин чадылхай туойута буолар.
Кэнники кэмн э Базаровтар суейу улаханнык ыарыйдадына, мойуо-
гурдадына миэстэдэ «кесерово сечение», ойодос курдук уустук операциялары
онорор буолбуттар. Бу Базаровтар уерэххэ ылбыт теоритическэй билиилэрин
практиканы дьуерэлии тутан идэлэрин дьин’-чахчы толору байылаабыт-
тарын кердерер. Кистэл буолбатах, урут совхоз бириэмэтигэр маннык
уустук операциялары бэрт ахсааннаах адыйах хорсун бэйэтин кыадар эрэнэр
ветеринар онороро. Совхозтар да кэмнэригэр уопуттаах ветеринардар
элбэхтэр этэ. Ол эрээри ахсааннаахтара уустук операциялары миэстэдэ
он ортууллара.
Тыа кийитигэр улэ элбэдин курдук, ветеринардарга улэ тугэдэ кесту-
бэт. Кун ахсын бииртэн биир улэ солбуйсан кэлэн ийэр буоллада. Ама да
ааспытын ийин, сууйунэн ахсааннаах одус борооскулары бириэмэтигэр
аттаайын, кетер, сибиинньэ гирииптэрэ турбуттарынан дьиэ кетердерун
прививкалаайын, уопсай хонтуруолга ылыы, нэйилиэнньэни кытары про-
филактическай-сэрэтэр улэлэри ыытыы бу эмиэ ветеринар эбээйинэигэр
киирэр.
Биллэрин курдук, суейуттэн елгем бородууксуйа сайьппгы мэччирэн’
ыйдарыгар онойуллар. Тыа кийитэ барахсан ордорунар уутун туттаран эбии
дохуоту аахсара утуе угэскэ кубулуйда. Онтон ветеринар кийи айыыр бо-
родууксуйата хаачыстыбалаах буолуутугар эппиэтинэйи толору сугэр. Дьэ
ол ийин, Базаровтар нэйилиэнньэ туттарар уутун мастикка бэрэбиэркэ-
лииллэр, анализ тумугэ учугэй эрэ буолладына кон ул биэрэллэр. Ити ту-
мугэр майадастар туттарар ууттэрин хаачыстыбата еруу урдук буолар. Маны
сэргэ нэйилиэнньэ туттарар, атыылыыр этин хаачыстыбата, кон улэ вете­
ринардар себулэн’нэринэн, хонтуруолларынан эрэ атыыга барар. Кестерун
131